MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TRẦN THỊ QUANG MẪN
(1926-2021),hay Trần Quang Mẫn, là một Bà me Việt Nam anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Bà nổi tiếng với nhiều giai thoại trong thời kỳ chiến tranh, đặc biệt là vụ ám sát bằng dao bất thành Thiếu tá Lâm Quang Phòng, Chỉ khu trưởng kiêm quận trưởng An Phước, năm 1958.
Bà tên thật là Trần Thị Mẫn sinh ngày 20 tháng 6 năm 1926 trong một gia đình khá giả tại
làng Thạnh Hòa, tổng Giang Ninh, quận Giồng Riềng, tỉnh Rạch Giá (nay thuộc xã Vĩnh
Thạnh, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang). Bà con thứ 5 trong gia đình, nên còn được gọi
là Sáu Mẫn theo thông lệ miến Nam.
Thuở thiếu niên, bà có tiếng nghịch ngợm, cá tính mạnh mẽ như nam nhỉ. Do điều kiện gia
đình, bà được tạo điều kiện học hành. Ngoài ra, bà còn học thêm võ thuật.
Năm 1945, Việt Nam giành được độc lập, không lâu sau thì Pháp đồ quân tái chiếm Nam Bộ.
Bất chấp sự ngăn cản của gia đình, bà cùng người em gái kế là Bảy Trâm trốn nhà để tham
gia quân đội. Do mong ước được tham gia chiến đấu, bà tìm cách giả trai, lấy tên là Trần
Quang Mẫn, để được tham gia vào đơn vį bộ đội chủ lực. Năm 1946, bà trở thành đội viền
Vệ quốc đoàn thuộc trùng đội 1, đại đội 70, chi đội 124 của Bộ đội Huỳnh Thủ, hoạt động ở
Vĩnh Thuận (vịnh U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang). Do thành tích chiến đấu, đến năm 1950,
bà được đề bạt làm Đại đội trưởng.
Thân phận nữ nhỉ của bà bị bại lộ do người chống tương lai mà gia đình bà đã hứa hôn đến
đơn vi đòi cưới. Sau khi cưới, vợ chồng bà tiếp tục tham gia chiến đấu ở các chiến trường
khác nhau. Năm 1952, bà mang thai, khi sắp đến ngày sính, bà rời đơn vị, về nhà cha mẹ để
chuẩn bị sinh nở. Tuy nhiên, sau đó bà nhận được tin chồng bà đã hy sinh khi đánh đồn
Chàng Chẹt.
Năm 1954, bà được chỉ thị không tham gia tập kết, mà bí mật ở lại địa phương, làm phó bí
thư chi bộ xã Thạnh Hòa, huyện Giồng Riềng, tỉnh Rạch Giá. Tháng 1 năm 1956, bà tham gia
"Đội bảo về hòa bình", một tổ chức vũ trang bí mật của Liền tỉnh Ủy Miến Tây. Tháng 11
năm 1957, bà được phân về Đại đội 2 an ninh vũ trang (mật danh là Tiểu đoàn Ngô Văn Sở)
chuyên trách công tác ám sát các sĩ quan, quan chức Việt Nam Cộng hòa ở vùng Nam Cà
Mau. Giữa năm 1958, bà nhận lệnh của cấp trên về việc ám sát Thiếu tá Lâm Quang Phòng,
Chi khu trưởng kiềm quận trưởng An Phước. Đêm 19 tháng 7 năm 1958, bà dùng một chiếc
dao phay bén chém trọng thương Thiếu tá Phòng khi ông này đang ngủ. Tuy nhiên, ông
Phòng chỉ bị trọng thương, còn bà bị các vệ sĩ của ông Phòng bắt được. Bà bị chính quyển
Việt Nam Cộng hòa kết án 12 năm khổ sai, 5 năm biệt xứ, nhưng giảm xuống còn 7 năm tù
khổ sai, 5 năm biệt xứ. Bà được trả tự do cuối năm 1966. Sau khi được chính quyền Việt
Nam Cộng hòa trả tự do, bà được tổ chức bí mật đưa căn cứ. Năm 1967, bà được phong
danh hiệu Ạnh hùng lực lượng vũ trang giải phóng, được tham gia đoàn Dũng sĩ miền Nam
ra Bắc và được tiếp kiến Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Sau khỉ trở lại miến Nam, bà được phân công công tác chính trị trong Quân khu 9 cho đến
khi nghỉ hưu theo chế độ với quân hàm Thiếu tá.
Năm 1994, bà được Nhà nước Việt Nam trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Bà qua đời vào ngày 23 tháng 3 năm 2021 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Sau khi trở lại miến Nam, bà được phân công công tác chính trị trong Quân khu 9 cho đến
khi nghỉ hưu theo chế độ với quân hàm Thiếu tá.


