Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Thiệt (1924-1965)

Như bao người phụ nữ nông thôn chân lấm tay bùn khác, má Trần Thị Thiệt cơ cực từ khi còn là một đứa trẻ. Má sinh năm 1924 tại xã Phú Hội giàu hoa trái. Chị Trần Thị Cải, con gái lớn của má, kể: khoảng ngoài 20 tuổi, má lấy chồng. Song đường tình duyên của má cũng nhiều lận đận.

Theo lời chị Cải, cả 4 người con của má đều không nhớ rõ về ba mình. Ông vốn là một nghệ sĩ, một tay đàn nhạc tài tử nhưng sau này bị bệnh, bỏ đi lang thang rồi mất tích. Thế nên, có chồng mà cuộc sống của má Thiệt càng cay cực hơn. Má làm thuê làm mướn, một tay nuôi 4 đứa con và người mẹ ruột. Bà cụ thân sinh của má Trần Thị Thiệt cũng là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, có chồng và 2 con là liệt sĩ. Má Trần Thị Thiệt có một người cha từng làm Chủ tịch Mặt trận Liên Việt xã Phú Hội. Ông tên Trần Văn Côi, sinh năm 1896, tham gia cách mạng từ 1945. Ông bị bắt giam, bị tra tấn suốt một tháng và qua đời trong nhà tù của thực dân Pháp năm 1951.

Chị Cải kể rằng, khi chị đủ lớn để nhớ được đôi điều, chị đã thấy ngày ngày má đem cơm lên căn cứ Phú Mỹ cho bộ đội. Năm 1964, má thoát ly. Căn nhà của má bị đạn pháo bắn cháy nhiều lần. Má cũng nhiều lần bị bắt, bị đánh đập tra khảo. Song vì không đủ bằng cớ, má lại được tha về. Nhiệm vụ của má là nắm tình hình địch để báo cáo về căn cứ. Là một cán bộ cách mạng hoạt động hợp pháp, má đã vượt qua rất nhiều khó khăn và phải cực kỳ khôn khéo để không bị lộ. Nhưng, ngày 7/7 âm lịch năm 1965, khi má vừa từ căn cứ trở về, đạn pháo đã chụp lên căn nhà của má. Má hy sinh trong chính mái nhà của mình, nơi tưởng như an toàn và bình yên nhất. Khi ấy, má vừa tròn 6 tuổi Đảng. Má ra đi để lại 4 đứa con bé bỏng cho bà ngoại.

Con trai thứ 3 của má - anh Trần Văn Năm, nối tiếp truyền thống của mẹ đã tham gia cách mạng. Ngày 5/5/1972 anh đưa đường cho bộ đội đánh địch ở miếu Dinh Ông, nay thuộc xã Phú Hội. Trung đội Cánh Dơi (PRU - đơn vị biệt kích thám báo) do tên ác ôn Tám Thọ chỉ huy đã phục và bắn chết 6 người, trong đó có anh Trần Văn Năm.

Người con gái thứ 2 của má - liệt sĩ Trần Thị Thanh Giang, sinh năm 1951 - cũng hy sinh khi vừa bước sang tuổi 20. Chị là diễn viên ca múa của đoàn văn công Bà Rịa - Long Khánh trước đây. Trên đường đi công tác tuyên truyền, chị bị trúng đạn pháo của địch và hy sinh tại Núi Đất (nay thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) vào ngày 16/1/1971. Cho đến bây giờ, gia đình cũng không biết liệt sĩ Trần Thị Thanh Giang yên nghỉ ở nơi nào.

Má được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994