Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Thông

Nhân chuyến về công tác ở xã Sơn Định, tôi tranh thủ ghé thăm nhà Mẹ Việt Nam anh hùng, người mà bà con lối xóm thường gọi với cái tên thân mật là mẹ Giỏi.

Thấy tôi đến nhà Mẹ mừng lắm bảo con cháu mang nước ra cho tôi uống. Khi nghe tôi trình bày ý định của mình là viết tiểu sử về Mẹ, Mẹ như không đồng ý, nói mãi Mẹ mới chịu kể:

Mẹ tên thật là Trần Thị Thông, sinh năm 1914, từ nhỏ tới giờ sống ở ấp Sơn Long, xã Sơn Định, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre. Mẹ có cả thảy bảy người con, thì đã có ba người tham gia cách mạng, anh dũng hy sinh. Liệt sĩ Nguyễn Văn Làng đi bộ đội sau phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre bùng nổ, làm đến chức Trung đội phó, hy sinh tại Cầu Sập, xã An Định, Mỏ Cày năm 1970. Người thứ ba tên Nguyễn Văn Thạnh đi bộ đội sau tết Mậu Thân hy sinh 1970 tại Chợ Gạo, Tiền Giang hy sinh trong một trận càn của giặc. Phần mộ của anh hiện giờ nằm ở nghĩa trang Chợ Gạo. Còn đứa con gái út tên là Nguyễn Thị Kiểm, cũng đi theo cách mạng 1968 là chiến sĩ đặc công hy sinh năm 1969 trong trận đánh vào sân bay Bến Tre, hiện nay chưa tìm được mộ phần, nghe đâu được chôn ở đất thánh – Bình Nguyên – Thị xã Bến Tre.

Mẹ kể tiếp: Sau khi ba người con của Mẹ lần lượt thoát ly gia đình đi kháng chiến, Mẹ cũng tham gia làm liên lạc đưa thư cho cách mạng. Lúc thì qua Ngũ Hiệp (Cái Bè, Tiền Giang) khi thì xuống Mỏ Cày – Ba Vát. Chồng Mẹ cũng vậy. Ông Nguyễn Văn Giỏi từng tham gia cách mạng thời chín năm, đến thời chống Mỹ thì ở nhà làm giao liên với Mẹ. Ông có cái tài đi câu rễ, vì vậy mỗi lần đi liên lạc thì thư từ ông đều nhét vào đáy cần câu, bọn địch không phát hiện được, rất an toàn. Còn nữa, có lúc chèo xuống đi tiếp tế lương thực, bị tàu giặc phát hiện, “chạy trối chết”, vợ chồng Mẹ phải nhịn đói cả ngày.

Ngoài việc đưa thư làm liên lạc, mẹ Thông còn đi quyên góp tiền bạc, thuốc men của bà con để ủng hộ cách mạng, đào hầm bí mật nuôi giấu cán bộ. Biết nhà Mẹ có con đi theo cách mạng, bọn giặc đến rình rập, theo dõi hàng ngày. Hễ cứ mỗi lần bộ đội về đánh bớt Sơn Long, bót Chợ Lách, là chúng lại bắt Mẹ lên bót tra trấn. Có lần bọn giặc bắt giam Mẹ ở khám lớn Vĩnh Long, bảo Mẹ khai báo cơ sở cách mạng và kêu gọi con Mẹ về đầu hàng. Mẹ nói: “Tôi không biết ai đâu mà khai và cũng không biết con tôi giờ ở đầu nữa mà kêu về, mấy ông muốn bắt thì đi kiếm mà bắt”. Thế là bọn chúng xúm vào đánh Mẹ. Tụi nó nói “đánh cho lòi con ra mới nghe” . Lần đó Mẹ bị giặc đánh gãy xương sườn, phải bán bốn công đất nhà chạy chữa mới khỏi. Bây giờ mỗi khi trái gió trở trời là vết thương cũ lại tái phát, nhức nhối, “thiệt là cái lũ tàn ác”!

Vậy chớ Mẹ nào có được yên thân. Mỗi lần có ngày lễ hay tết đến là tụi nó (chỉ bọn giặc) lại bắt Mẹ với chồng Mẹ ra bót quận giam mấy ngày để làm bình phong che đạn cho chúng. “Nhớ lúc đó tụi nó đóng bót Sơn Long, chúng còn bắt Mẹ phải chở cho chúng ba ghe đá, còn dừa của Mẹ thì tụi nó đốn hết, nghĩ tức chết được !”.

Ngồi nghe mẹ Thông kể tôi như thấy lại được những ngày tháng gian nan vất vả của Mẹ. Thấy lại giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, rất gian lao nhưng cũng rất đỗi tự hào, và càng thương và khâm phục Mẹ hơn. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Mẹ lại tiếp tục tham gia cách mạng, vào hội Mẹ hoạt động rất tích cực. Mẹ luôn gương mẫu đi đầu trong mọi công tác, là tấm gương sáng cho mọi người noi theo.

Có một điều làm tôi suy nghĩ mãi là Mẹ mong ước mình được trẻ lại để đi làm cách mạng, dẫn dắt con cháu ra Hà Nội vào lăng viếng Bác Hồ. Có lẽ chỉ có những bà mẹ giàu lòng yêu nước như mẹ Thông mới có những suy nghĩ như vậy, thật đáng trân trọng xiết bao,

Để đền đáp công lao to lớn của Mẹ cho sự nghiệp cách mạng, ngày 17/12/1994 Nhà nước đã tôn vinh phong tặng Mẹ danh hiệu cao quý “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng”.

Chào Mẹ ra về, nhìn lại lần nữa ngôi nhà tình nghĩa mà Mẹ đang sống với người con gái, tôi cảm thấy vui và cầu chúc cho Mẹ luôn mạnh khỏe, trẻ mãi như là ước mơ của Mẹ.

*Mẹ Trần Thị Thông qua đời vào năm 2014,