Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Xuân và tâm nguyện chưa trọn vẹn
Một ngày hè oi ả giữa tháng 6-2026, chúng tôi tìm về ngôi nhà nhỏ của gia đình Bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Xuân ở xã Bình An, tỉnh Ninh Bình. Giữa cái nắng chói chang, cánh cổng sắt đã hoen gỉ theo năm tháng khẽ mở, đón chúng tôi là ông Trần Văn Hanh - người con trai thứ hai và cũng là người con trai duy nhất còn sống của mẹ Xuân sau khi đi qua khói lửa chiến tranh.
Trước bàn thờ nghi ngút khói hương của mẹ và hai người anh em liệt sĩ, người đàn ông 75 tuổi với mái tóc bạc phơ, dáng người gầy gò chậm rãi kể lại câu chuyện của gia đình mình - một gia đình đã hiến dâng gần như tất cả cho Tổ quốc.
Ông Hanh nghẹn ngào khi nhớ về mẹ.
Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Xuân sinh năm 1921. Mẹ có 5 người con, 3 trai và 2 gái. Năm 1969, chồng mất sớm sau một cơn bạo bệnh, một mình bà tần tảo nuôi đàn con khôn lớn.
Giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt, người mẹ ấy lựa chọn động viên ba người con trai lên đường. Người con cả Trần Văn Trịnh vào Nam chiến đấu năm 1966. Hai năm sau đến lượt ông Trần Văn Hanh tham gia lực lượng bảo đảm tuyến đường sắt. Rồi năm 1979, người con út Trần Văn Chính tiếp tục khoác ba lô lên đường tham gia chiến đấu tại chiến trường Campuchia.
Chân dung Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Xuân. Ảnh đã qua phục chế
Chiến tranh tàn khốc, năm 1973, gia đình nhận giấy báo tử của liệt sĩ Trần Văn Trịnh, hy sinh tại khu vực sân bay Phan Thiết. Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, năm 1980, tin dữ một lần nữa ập đến khi người con trai út Trần Văn Chính ngã xuống trên đất Campuchia.
Trong ba người con ra đi, chỉ duy nhất ông Trần Văn Hanh trở về, mang trên mình những thương tích của chiến tranh cùng nỗi day dứt suốt cuộc đời.
Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của mẹ Trần Thị Xuân được gia đình trân trọng treo giữa nhà.
Bà Đỗ Thị Hòa, vợ ông Hanh, nghẹn ngào kể, từ ngày nhận tin người con cả hy sinh, mẹ Xuân gần như sống trong nước mắt. Đến khi người con út ngã xuống ở Campuchia, nỗi đau ấy càng chồng chất. Những năm cuối đời, bà chỉ có một mong mỏi là được đón các con trở về quê hương. Mái tóc mẹ bạc phơ, tấm lưng còng như trĩu nặng bởi thời gian và sự chờ đợi. Mang theo nỗi đau đáu ấy, năm 2003, mẹ Xuân qua đời ở tuổi 83. Đến năm 2014, mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Những bức ảnh ghi lại quá trình ông Hanh đi tìm hài cốt liệt sĩ Trần Văn Chính.
Chân dung liệt sĩ Trần Văn Chính và những chiến công của anh. Ảnh đã qua phục chế
Trở về từ chiến tranh với những thương tích cùng tấm Huân chương Kháng chiến hạng Nhất trên ngực áo, ông Trần Văn Hanh vẫn mang trong lòng món nợ với di nguyện của mẹ. Năm 2016, khi điều kiện kinh tế cho phép, ông lặn lội vào Bình Dương tìm kiếm thông tin về người em trai Trần Văn Chính. Sau nhiều năm mòn mỏi, ông đã đưa được hài cốt em mình trở về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ quê nhà.
