Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Vĩnh Cửu

Trương Thị Tùng (1902-1983) Quê ở ấp Trường, xã Chánh Hưng, huyện Vĩnh Cửu, má Trương Thị Tùng sinh năm 1902 trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cuộc đời của má lận đận về duyên phận, hai lần lấy chồng nhưng không có con. Người chồng trước cùng quê với má tên Nguyễn Văn Thể (Tư Thể), sinh cư lập nghiệp tại xã Chánh Hưng. Vợ chồng má một lòng theo cách mạng, ủng hộ kháng chiến. Năm 1950, địch tiến đánh quê má, chồng chết, má về ở với người em gái tên Út Ngọc tại xã Lạc An (nay thuộc huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Sau Hiệp định đình chiến 1954, Út Ngọc đi hoạt động cách mạng rồi hy sinh, má Tùng lập gia đình với người chồng sau (vợ chết, có 1 con trai) tên Lê Văn Cạn (Sáu Cạn - người Chơro) về sống ở Vàm Sông Bé, ấp Bà Phụng, xã Cộng Hòa, lúc ấy thuộc vùng Chiến Khu Đ (nay thuộc huyện Vĩnh Cửu). Sống ở vùng chiến khu, gia đình má là cơ sở của cách mạng, nấu cơm cho bộ đội, tiếp tế lương thực, thuốc men cho cách mạng. Má còn tham gia các đoàn thể, Hội Mẹ, Hội Phụ nữ để ủng hộ kháng chiến, củng cố phong trào cách mạng. Năm 1956, xã Trị An được thành lập, địch gom dân về các địa phương, con trai riêng chồng má vào chiến khu tham gia cách mạng. Vợ chồng má đã nhận cháu Lê Thị Lắm khoảng 5-6 tuổi (người Chơro ở Phú Lý) làm con nuôi. Có thêm con gái, gia đình má đồng tâm hiệp lực cùng bà con khai phá đất rừng, làm ruộng, trồng rau để giúp đỡ bộ đội, ủng hộ lực lượng cách mạng. Trị An là vùng giải phóng, nhân dân một lòng theo cách mạng, mỗi lần địch càn đến, bộ đội đều phối hợp với dân địa phương chặn đánh BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TỈNH ĐỒNG NAI cho tan tác. “Bộ đội về làng như Thần Hoàng về miễu”, má và bà con luôn tận tình giúp đỡ, ủng hộ kháng chiến hết mình. Năm 1959 lại thêm một lần nữa má trở thành góa bụa, chồng má theo con vào chiến khu và chết tại ấp Bà Hào thuộc Chiến khu Đ. Hai năm sau, Út Lắm xin thoát ly vào căn cứ cách mạng. Một mình đơn chiếc, má sống và hoạt động đoàn thể với bà con ở địa phương. Năm 1965, địch gom dân vào ấp chiến lược, má về với vợ chồng Mười Nhì ở Túc Trưng (nay thuộc huyện Định Quán) sống chuỗi ngày thầm lặng và thương nhớ đến người con gái nuôi đang tham gia kháng chiến. Nỗi đau đến cùng cực, niềm hy vọng cuối cùng của má cũng chẳng còn. Út Lắm hy sinh tại bờ kênh gò Bà Bao khi cùng đồng chí Kiệp (Bí thư Chi bộ Bình Phước) trên đường rút ra khỏi ấp Cây Da sau trận đánh Chi khu Công Thanh ngày 2/2/1968. Tuy không phải là người dứt ruột đẻ ra, nhưng tình cảm má dành cho người con nuôi Út Lắm không khác gì ruột thịt. Út Lắm hy sinh là nỗi đau xé lòng má. Đất nước thống nhất, vùng quê má được độc lập, năm 1977 má trở về xã Trị An sống. Thương hoàn cảnh của má cô độc, chồng mất, con cũng chẳng còn, các đoàn thể của huyện thường xuyên lui tới chăm sóc, phụng dưỡng má, và năm 1982 xây dựng cho má ngôi nhà tình nghĩa. Ngày 16/8 (âm lịch) năm 1983 má vĩnh viễn ra đi. Má Tùng mất đi, để lại nhiều tình cảm tiếc thương đối với bà con xã Trị An. Ngày má được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 438/KTCTN ngày 24/4/1995, bà con vui mừng đón nhận tấm bằng danh dự và trân trọng lập bàn thờ má tại hội trường UBND xã.