Mẹ Việt Nam anh hùng Võ Thị Lài
Mẹ Võ Thị Lài, sinh năm 1927 mất 2009, hướng thọ 82 tuôi ở ấp Bình An, xã Hòa Nghĩa. Mẹ có chồng và 01 con hy sinh vì sự nghiệp giải phóng quê hương đất nước. Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý "Bà Mẹ Việt Nam anh hùng" vào ngày 19 tháng 8 năm 2015.
Lớn lên, Mẹ lập gia đình, chồng Mẹ là ông Nguyễn Văn Máy, sinh năm 1935 ấp Bình An. Sau khi lập gia đình cuộc đời Mẹ rất hạnh phúc, với tình yêu thương của chồng cùng với những đứa con. Trong những năm kháng chiến, xã Hòa Nghĩa mà đặc biệt là khu Hòa Thạnh, Bình An giặc thường xuyên càn quét, chúng dã man, bắt bớ, bắn giết bất cứ ai mà chúng nghi là Việt cộng. Tuy cuộc sống khốn khổ, cái chết luôn rình rập nhưng gia đình Mẹ vẫn bám trụ và tham gia cách mạng.
Mẹ có tất cả 3 người con, hai trai, một gái. Để nuôi các con, Mẹ cùng chồng làm đủ thứ nghề, từ làm ruộng đến làm mướn, buôn bán....Mẹ miệt mài, tần tảo không ngại gian khổ, nắng mưa.
Vào những năm 1960, cuộc sống gia đình Mẹ càng cực khổ hơn khi chiến tranh càng ác liệt, giặc tăng cường càn quét, xây dựng đồn bót, lùng sục khắp nơi nhằm phá vỡ những cơ sở cách mạng của ta. Với tinh thần yêu nước sớm giác ngộ cách mạng, năm 1960 khi phong trào Đồng khởi nổ ra, chồng Mẹ là ông Nguyễn Văn Máy lên đường tham gia cách mạng bộ đội chủ lực Miền, đến năm 1967, đão ngũ từ bộ đội chủ lực Miền sau đó tham gia bộ đội địa phương huyện Chợ Lách. Trong thời gian chồng tham gia cách mạng, ở nhà một mình Mẹ tần tảo nuôi con. Nối bước người cha, anh Nguyễn Văn Thắm tham gia du kích xã Hòa Nghĩa năm 1968, lúc đó anh mới 18 tuổi. Trong một trận càn của địch từ Chợ Lách xuống ấp Phú Thạnh nay là ấp Hòa Thạnh, xã Hòà Nghĩa, anh tham gia trận đánh cùng các chú Lê Thành, Lê Trung và đã anh dũng hy sinh. Khi đồng đội báo tin cho Mẹ là anh Thắm hy sinh lúc đó Mẹ như sụp đỗ tất cả. Chồng và con trai lớn tham gia kháng chiến, mình Mẹ vừa lo cho chồng, con đi kháng chiến vừa lo cho đàn con thơ trong thời kỳ ác liệt, thiếu thốn, khó khăn. Mất mát đau thương chưa lắng thì hung tin tiếp đến với Mẹ, vào ngày 4/4/1969, chồng Mẹ, ông Nguyễn Văn Máy đã hy sinh tại Tân Thiềng trong một trận càn của lính ngụy 108 Cái Mơn. Ở trận càn đó có đồng chí Lê Hồng (6 Thon) Đại đội trưởng địa phương quân huyện sau này được phong Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Sự hy sinh của chồng làm Mẹ tột cùng đau khổ, điểm tựa lớn nhất của Mẹ bấy giờ là các con chưa đến tuổi trưởng thành. Với sự gan dạ, kiên trung, Mẹ vượt qua tất cả làm tròn trách nhiệm người Mẹ, người Bà, người con quê hương Hòa Nghĩa anh hùng cho đến ngày giải phóng.
Mẹ rất tự hào vì đã nuôi các con khôn lớn, tất cả đều có gia đình và ổn định cuộc sống nhưng ẩn chứa đâu đó là nỗi buồn sâu thẩm. Nỗi buồn " người Mẹ" nhớ chồng, nhớ con. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, Mẹ sống chung người con trai út anh Nguyễn Văn Sáu cho đến năm 2009 Mẹ bệnh và vĩnh viễn ra đi.
Với nhứng đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng, Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý "Bà Mẹ Việt Nam anh hùng".Tin rằng niềm vui ấy sẽ đến với Mẹ nơi chín suối. Mẹ mất đi nhưng vinh dự cao quý này sẽ mãi mãi được lưu truyền cho các thế hệ con cháu mai sau.
