MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG VÕ THỊ SON
Con đò theo con nước lớn trên sông Bình Chánh chở nặng phù sa, đưa chúng tôi đến ngay trước sân nhà của mẹ Võ Thị Son ở ấp 4 xã Bình Hoà, huyện Giồng Trôm. Người ta kể, thời đánh Mỹ, chính noi đây là điểm tập kết của các lực lượng vũ trang tại địa phương hợp cùng với nhân dân trong ấp, từng nhiều lần đánh sập cầu Bình Chánh bằng cách sáng tạo: kết bè dừa rồi thả xuống sông lúc con nước bắt đầu chảy xiết. Những lần đánh như vậy, đều có sự góp sức của chị Hai Son, tức Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng Võ Thị Son hiện nay và chồng của mẹ - tức ông Đặng Văn Khanh - một đảng viên hoạt động trong Nông hội xã Bình Hoà ngày ấy. Hiện cả hai đang bước vào các tuổi “Nhân sinh thất thập cổ lai hy”, song vẫn còn mạnh khoẻ và minh mẫn.
Mẹ Son gọi cô con gái út pha trà mời khách xong, mẹ kể: “Má sống với ổng có cả thảy 10 đứa con. Bây thấy có nhiều không, ngán chưa! Nhưng không, các con à. Đừng tưởng vậy mà giờ đây má có nhiều “tùng”. Khúc đầu “đi đứt” cả. Liên tục từ thằng thứ3 cho đến thằng thứ 6. Có năm chỉ cách nhau hai tháng, thế mà tới hai thằng đã hi sinh… !” - Giọng mẹ Son lắng xuống, và những giọt nước mắt nhớ thương con cũng bắt đầu rơi…
Anh Đặng Văn Cát là người con trai thứ 3 của mẹ. Anh sinh năm 1950. Khi tham gia cách mạng, anh là đội viên du kích ở xã Bình Hoà, rồi sau đi tiểu đoàn 261. Anh Cát hy sinh vào ngày 25/4/1968.
Anh Đặng Văn Thấn, con trai thứ 4 của mẹ, sinh năm 1952, là đội viên du kích Bình Hoà, sau đó là y tá của xã. Anh hy sinh vào ngày 2/1/1971.
Anh Đặng Văn Bự, con trai thứ 5 của mẹ, sinh năm 1954, 16 tuổi đã đi du kịch xã hơn một năm sau đó anh đã hy sinh. Hy sinh vào ngày 10/3/1971, tức chỉ sau 2 tháng 8 ngày kể từ ngày người anh Tư của anh hy sinh.
Riêng người con thứ 6 của mẹ, anh Đặng Văn Nhật, thì hy sinh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, anh Nhựt tham gia cách mạng từ năm 1970, là y tá ở Bệnh viện Đất Thép (Giồng Trôm). Năm 1979 đi chiến trường K và hy sinh vào ngày 22/1/1979 trên đất bạn Campuchia.
“Như mẹ nói, “chết liên tục”, nhưng mà sao mẹ vẫn cho các anh đi (…) ?” - Tôi vô tình ném thêm viên đá nhọn vào nỗi đau của mẹ Võ Thị Son. Mẹ Son, có ai mà…” Nếu có ai cản các anh, thì cũng không làm sao được. Vả lại, gia đình mẹ là gia đình có truyền thống cách mạng, sống trên vùng đất là đất truyền thống của cách mạng, vậy thì, làm gì mà có chuyện “yên ổn” trước kẻ thù đã và đang giày xéo quê hương luôn bắn giết đồng bào.
Vì những cống hiến trên, mẹ Võ Thị Son là một trong những mẹ ở xứ dừa được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng trong đợt I, ngày 17/2/1994.
