Mẹ Việt Nam anh hùng Võ Thị Tường

"Nó hy sinh trên tay má. Má nhớ có lần má đang đập lúa trong sân thì nó đi công tác ngang nhà nên ghé qua thăm má, lần đó má chỉ kịp lấy đưa cho nó chiếc khăn choàng tắm là nó vội vã đi liền vì sợ không kịp giờ hẹn với đồng đội…Lần cuối cùng má gặp nó vào một đêm trăng sáng, lúc đó má đang đào hầm chữ L để cho mấy đứa nhỏ tránh đạn ở tuốt trên đầu đất thì có người chạy lên cho hay thằng Năm bị trúng đạn trên đường đi công tác với đồng đội, má liền quăng cây vá, chạy theo hướng người đó chỉ, tới nơi thì anh con đã đuối sức. Má chỉ biết nhào tới ôm anh con vào lòng rồi ngất đi lúc nào không hay, cho đến khi nghe tiếng anh Năm con nói: Con khát nước quá má ơi. Lúc đó má tỉnh lại liền. Nửa đêm ở giữa cánh đồng, nước đâu mà có. Theo bản năng của người mẹ, má la lên trong tuyệt vọng. Thời may, có người nghe được và cho một trái chanh, má nặn vào miệng anh con, anh con nuốt được chút ít rồi lặng đi. Vì vết thương quá nặng nên khi đưa được đến trạm xá thì anh con đã hy sinh. Một thời gian dài tiếng gọi của thằng Năm cứ văng vẳng bên tai má mỗi khi má vừa chợp mắt".

Tôi hiểu, có nỗi đau nào hơn khi một người mẹ trong vòng chưa đầy 3 tháng mà mất 3 đứa con, chồng thì đi công tác xa (ông Đoàn Thanh Vị lúc đó đang làm Bí thư Huyện uỷ Thới Bình). Nhưng vì lòng yêu nước, căm thù giặc Mỹ và muốn có được ngày hoà bình độc lập, nên bà nén đau thương đứng dậy, tần tảo làm ruộng, chằm nón để nuôi các con, cho chồng an tâm đi làm cách mạng...

Má kể, có một chuyện mà có lẽ suốt cuộc đời này không bao giờ quên được, cứ trăn trở suốt mấy chục năm qua. Đó là chuyện 2 người em bà con đã “cứu” mạng cho ba má. Lúc đó ông Đoàn Thanh Vị (đang làm Bí thư Huyện uỷ Thới Bình) nằm trong sổ bìa đen của địch nên bị lính ráo riết tìm kiếm. Một hôm lính đổ dù xuống Cây Bàng - Khánh An, tìm ông Ba Vị để giết.

"Khi khám xét hầm của vợ chồng người em, hỏi tên gì, xui xẻo là nó cũng tên Vị và thứ ba, nên chúng nó đã bắn liền hai vợ chồng tại chỗ. Trên đường rút quân, người ta nghe chúng nó nói đã giết được Ba Vị rồi. Vậy là gia đình hàng xóm cứ tưởng vợ chồng má chết nên chạy tới nhà hỏi thăm thì mới biết nó đã giết nhầm hai vợ chồng người em", má nghẹn ngào.

Nhà của má ở Phường 8, TP Cà Mau. Ngôi nhà nằm sâu bên trong, cách con lộ lớn khá xa nên rất yên tĩnh. Út Bình trồng thêm nhiều cây má thích nên quanh năm mát rượi. Những đêm sáng trăng, má hay ra phía trước ngồi kể chuyện đánh giặc cho con, cháu nghe. Má nói, năm nào cũng vậy, đến ngày 27/7 là có nhiều đoàn đến thăm, ai cũng quan tâm, thăm hỏi đủ điều. Dù biết rằng con cái hy sinh là nỗi đau của tất cả những ai làm mẹ, nhưng nghĩ lại, con mình hy sinh cho đất nước thì đâu có gì phải buồn. Bây giờ đất nước độc lập rồi, những người có công cũng được Nhà nước quan tâm, chăm sóc chu đáo, má không mong muốn gì hơn.

Má khoe: “Chắc trời không nỡ lấy hết của má, nên bù lại cho má những đứa con còn lại đứa nào cũng có hiếu. Mỗi khi trái gió trở trời, hay lúc má cần gì là anh chị em nó tụ về đầy đủ, lo cho má không thiếu món nào. Còn hiện tại hằng ngày đã có vợ chồng Út Bình. Vợ chồng nó hiếu thảo lắm, chưa bao giờ làm má buồn".

Nói đến đây, đôi mắt má bỗng sáng rực lên. Không giấu được niềm vui, má kể: "Hôm vợ Út Bình chở má đi dự lễ công nhận Mẹ Việt Nam anh hùng, nó lo cho má từng chút một nên ai cũng trầm trồ khen "con gái có hiếu với má quá", thấy vậy má mới đính chính lại "nó là con dâu út của tôi", lúc đó mọi người mới vỡ lẽ, có ai đó còn nói: thời buổi này khó kiếm được con dâu có hiếu vậy”. Câu chuyện với má về những ký ức và hiện tại cứ như dòng chảy không ngừng. Con Út Bình nằm võng đọc bài thơ gì đó nghe buồn não nuột:

Trời hôm nay mưa buồn rười rượi
Con tiễn ba về lại đất U Minh
Nơi con rạch Ông Sâu chứa bao kỷ niệm
Ba chống xuồng theo cách mạng năm nào
Nổng Ông Sâu ơi sao tha thiết quá
Tiếng ầu ơ thuở ấy lời ru
Đã theo ba những năm kháng chiến
Nay ba về với đất mẹ yêu thương...

Má bảo, đó là bài thơ của Út Bình viết trong ngày tiễn ba nó lần cuối về với đất mẹ cách đây 2 năm (được Nhạc sĩ Ngọc Để phổ nhạc). "Lần nào nghe con nó đọc, má cũng khóc. Mấy chục năm rồi, năm nào tới ngày 27/7 cũng có ổng bên cạnh nhắc lại chuyện ngày xưa, rồi an ủi nên cũng đỡ nhớ mấy đứa nhỏ, năm nay ổng đã đi xa rồi...". Nói đến đây, má đứng lên, chầm chậm đến bàn thờ thắp nhang cho chồng, rồi nói: "Ông về ăn cơm với các con nghe ông”.

Đằng sau, tiếng con Út Bình vẫn còn đọc bài thơ nghe buồn rười rượi:
Vĩnh biệt người, người con đất Dớn
Của Khai Hoang, Rạch Giáng, Dinh Điền
Cái Tàu thoảng thơm mùa dâu chín
Quyện hương tràm trong buổi tiễn đưa
Ngoài kia hình như trời cũng thấu hiểu được nỗi buồn của má nên cũng bắt đầu sụt sùi rơi hạt. Chiếc loa phường lại vang lên “Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu, nghe dịu nỗi đau của mẹ, ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ…”./.