ME VNAH ĐẶNG THỊ SỞ
Rời làng Thiện Tân nơi chôn nhau cắt rốn, mẹ Đặng Thị Sở về làm dâu làng Tân Tịch. Những đứa con kế tiếp nhau ra đời trong chuỗi ngày lam lũ làm thuê, làm mướn của đôi vợ chồng chân chất. Quanh năm đầu tắt mặt tối vẫn luôn thiếu ăn. Nhiều khi đến bữa chỉ có toàn khoai củ, đọt măng lai.
Năm 1940, mẹ chít vành khăn tang trắng lên đầu tiễn chồng vĩnh viễn ra đi sau một cơn bạo bệnh. Từ đó, gánh nặng gia đình đổ lên đôi vai gầy của mẹ. Cách mạng tháng Tám thành công, mẹ như người đi giữa đêm đen bắt gặp ánh sáng mặt trời. Kể từ đó mẹ cống hiến không tính toán cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và hướng các con đi theo con đường cách mạng. Là dân Chiến khu Đ, mẹ tích cực tham gia các hoạt động của các xã vùng căn cứ. Không có buổi mít tinh, cuộc vận động nào vắng mặt mẹ. Cùng bao người, mẹ về Tân Uyên đấu tranh chống sự càn quét, bắt bớ của giặc. Cuộc sống vẫn còn trăm bề thiếu thốn, nhưng mẹ thường xuyên tiếp tế lương thực, vật dụng vào Suối Cái cho bộ đội. Những việc làm của mẹ đã ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng và nhận thức của các con. Trong vòng mười năm, ba người con trai của mẹ tiếp bước nhau trở thành bộ đội cụ Hồ. Con gái thì hỗ trợ đắc lực cho mẹ vận động bà con đóng góp lương thực cho chiến khu và là cơ sở tin cậy của cán bộ khi về công tác. Hết Pháp rồi đến Mỹ, mẹ không nhớ mình đã bao lần bị bắt về bót Tân Uyên, Tân Tịch, cùng những đòn roi mà giặc đã phủ lên vóc người nhỏ nhắn, gầy gò của mẹ. Đầu năm 1964, mẹ nhận tin báo tử đầu tiên của đứa con trai thứ sáu là Tống Văn Sỉnh hi sinh trong một chuyến công tác. Mẹ lặng lẽ chuẩn bị áo quan, đào sẵn huyệt để đón xác con. Nhưng rồi hình hài thân thương ấy đã không về được trong vòng tay yêu thương của mẹ. Tháng 7 cùng năm, con trai thứ năm là Tống Văn Xủng lại hi sinh trong một trận pháo kích của giặc. Anh chết mà không vẹn toàn thân xác. Chỉ nửa năm, mất cả hai đứa con, mẹ như người điên dại. Nỗi đau dồn nén trong mẹ vỡ òa. Rồi đứa con thứ ba, niềm hi vọng cuối cùng của mẹ là Tống Văn Nhập cũng vĩnh viễn nằm xuống ở chiến trường Lộc Ninh năm 1971. Mẹ đón nhận tin con người như hóa đá. Chiếc tủ các anh đóng cho mẹ làm chỗ thờ chồng trước ngày đi bộ đội, giờ mẹ đặt thêm bát hương thờ các con của mẹ. Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Mẹ qua đời ngày 20/10/2003.
