Mẹ VNAH Hồ Thị Vàng -

Trong căn nhà nhỏ ở ấp 1, xã Thạnh Phú, huyện Vĩnh Cửu, mỗi buổi chiều ông Nguyễn Văn Cầu vẫn đều đặn thắp hương cho hai người anh trai là liệt sĩ Nguyễn Văn Dày và Nguyễn Văn Dậy. Bên cạnh bàn thờ là tấm bằng phong tặng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của mẹ Hồ Thị Vàng. Mỗi lần nhìn những kỷ vật ấy, ông lại nhớ đến cuộc đời của người mẹ đã lặng lẽ chịu đựng nỗi đau mất hai người con để góp phần vào ngày đất nước thống nhất.

Mẹ Hồ Thị Vàng sinh năm 1936 trên vùng đất Thạnh Phú, Vĩnh Cửu. Tuổi trẻ của mẹ gắn liền với những năm tháng chiến tranh lan rộng khắp miền Đông Nam Bộ. Khi ấy, quê hương liên tục bị bom đạn cày xới, người dân phải sống trong cảnh thiếu thốn và luôn đối mặt với những cuộc càn quét của địch. Dù cuộc sống vô cùng khó khăn, mẹ vẫn một lòng hướng về cách mạng, nuôi dạy các con bằng tình yêu quê hương và lòng tự hào dân tộc.

Ông Cầu kể rằng từ nhỏ, các anh em trong nhà đã được mẹ dạy phải biết thương người, sống ngay thẳng và không sợ gian khổ. Mẹ thường nói: "Đất nước còn chiến tranh thì mỗi người phải làm phần việc của mình." Chính những lời dạy ấy đã hun đúc ý chí để người con trai cả Nguyễn Văn Dày sớm tham gia lực lượng cách mạng.

Những ngày anh Dày lên đường, mẹ không có gì ngoài chiếc khăn rằn và ít gạo rang làm lương thực. Mẹ tiễn con bằng cái ôm thật chặt rồi đứng nhìn theo cho đến khi bóng anh khuất sau những hàng cây. Ít lâu sau, năm 1962, gia đình nhận tin anh đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Đó là lần đầu tiên chiến tranh cướp đi một phần máu thịt của mẹ.

Nỗi đau chưa kịp nguôi thì người con trai tiếp theo là Nguyễn Văn Dậy cũng nối bước anh tham gia chiến đấu. Ông Cầu nhớ mẹ từng kể rằng bà biết con đi là có thể không trở về, nhưng vẫn không ngăn cản. Mẹ chỉ căn dặn: "Nếu đã chọn con đường của cách mạng thì phải sống cho xứng đáng."

Năm 1969, giấy báo tử của anh Nguyễn Văn Dậy được gửi về. Chỉ trong bảy năm, mẹ lần lượt tiễn hai người con trai ra đi mãi mãi. Ông Cầu kể rằng từ đó, trên bàn thờ gia đình luôn có hai bức ảnh liệt sĩ đặt cạnh nhau. Mỗi buổi sáng, mẹ đều tự tay thắp hương rồi lặng lẽ ngồi rất lâu trước bàn thờ các con.

Điều khiến ông kính phục nhất là mẹ chưa bao giờ lấy những mất mát của gia đình để đòi hỏi điều gì cho riêng mình. Dù là người mẹ có hai con hy sinh vì Tổ quốc, mẹ luôn căn dặn con cháu phải sống bằng sức lao động của mình, không được ỷ lại hay trông chờ vào sự ưu tiên đặc biệt. Mẹ thường nói: "Đảng và Nhà nước đã có chính sách chung, mình không được đòi hỏi hơn người khác."

Không chỉ dạy con cháu biết tự lập, mẹ còn luôn nhắc mọi người phải sống chan hòa với xóm giềng. Mỗi khi thấy ai gặp khó khăn, mẹ đều khuyên các con tìm cách giúp đỡ. Với mẹ, sự hy sinh của những người đã ngã xuống sẽ trở nên ý nghĩa hơn nếu những người còn sống biết yêu thương và đùm bọc nhau.

Ông Cầu nhớ có lần một người hàng xóm hỏi mẹ rằng điều gì khiến mẹ vượt qua được nỗi đau mất hai người con. Mẹ chỉ nhẹ nhàng đáp: "Các con tôi đã làm tròn bổn phận với đất nước. Phần của tôi là sống tử tế để không phụ sự hy sinh ấy."

Sau ngày đất nước hòa bình, mẹ vẫn giữ nếp sống giản dị như thuở trước. Căn nhà nhỏ lúc nào cũng sạch sẽ, gọn gàng. Mẹ tự tay chăm sóc bàn thờ các con, dạy dỗ cháu chắt nên người và luôn nhắc mọi người phải biết ơn những thế hệ đi trước. Chính sự chân thành, đức hy sinh và lối sống mẫu mực ấy đã khiến mẹ được bà con trong ấp yêu quý, kính trọng.

Năm 2014, Nhà nước phong tặng mẹ Hồ Thị Vàng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng để ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh của gia đình đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Từ đó đến nay, ông Nguyễn Văn Cầu tiếp tục phụng dưỡng mẹ và gìn giữ những kỷ vật thiêng liêng của gia đình như một lời nhắc nhở đối với thế hệ sau.

Khép lại câu chuyện, ông Nguyễn Văn Cầu xúc động nói: "Điều mẹ để lại cho chúng tôi không chỉ là niềm tự hào vì có hai người anh là liệt sĩ, mà còn là cách sống. Mẹ luôn dạy phải biết tự lực, biết yêu thương mọi người và không bao giờ quên công lao của những người đã ngã xuống. Với gia đình chúng tôi, đó là di sản quý giá nhất mà mẹ Hồ Thị Vàng để lại."