Mẹ Việt Nam Anh hùng

Mẹ VNAH Hoàng Thị Lự - Hơn nửa thế kỷ đợi con về

Mẹ Việt Nam Anh hùng Hoàng Thị Lự (1910–2022), quê xã Tân Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, là biểu tượng của lòng kiên trung và đức hy sinh của người mẹ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Mẹ có bốn người con trai đều lên đường nhập ngũ. Trong đó, hai người con là liệt sĩ Nguyễn Tất Tân và Nguyễn Tất Văn đã anh dũng hy sinh năm 1969. Sau hơn 50 năm chờ đợi, năm 2020, hài cốt liệt sĩ Nguyễn Tất Tân mới được tìm thấy và đưa về quê hương, còn liệt sĩ Nguyễn Tất Văn vẫn chưa tìm được phần mộ.

TP. Hồ Chí Minh03/07/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ
Mẹ VNAH Hoàng Thị Lự - Hơn nửa thế kỷ đợi con về

Ở một ngôi làng nhỏ của huyện Đô Lương, có một người mẹ mà cả cuộc đời chỉ có một ước nguyện.

Đó là được nhìn thấy các con trở về.

Mẹ Hoàng Thị Lự thường ngồi bên hiên nhà mỗi buổi chiều.

Đôi mắt đã mờ theo năm tháng vẫn hướng về con đường làng.

Ai đi ngang cũng nghe Mẹ khe khẽ hỏi:

"Khi mô thì hai đứa về?"

Đó là câu hỏi Mẹ lặp lại suốt hơn nửa thế kỷ.

Không phải vì Mẹ quên.

Mà bởi trong trái tim người mẹ, những đứa con chưa bao giờ thật sự rời xa.

Những năm đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, gia đình Mẹ có bốn người con trai.

Người con cả Nguyễn Tất Tân đang làm công nhân ngành than ở Quảng Ninh.

Năm 1967, theo lệnh tổng động viên, anh khoác ba lô lên đường vào chiến trường miền Nam.

Một năm sau, người em Nguyễn Tất Văn, khi mới mười bảy tuổi, cũng viết đơn tình nguyện nhập ngũ.

Ngày tiễn hai con, Mẹ chỉ chuẩn bị ít gạo rang, vá lại chiếc áo cũ rồi dặn:

"Các con đi giữ nước, mẹ ở nhà giữ quê."

Hai người con cúi đầu chào mẹ.

Không ai biết đó là lần cuối cùng họ được nhìn thấy nhau.

Rồi chiến tranh ngày một ác liệt.

Năm 1969, tai họa cùng lúc ập đến.

Gia đình nhận hai giấy báo tử.

Hai anh em hy sinh chỉ cách nhau hai ngày.

Người mẹ già chết lặng.

Không tiếng gào khóc.

Không lời oán trách.

Mẹ chỉ lặng lẽ thắp hai nén hương lên bàn thờ.

Từ hôm ấy, trong căn nhà nhỏ luôn có hai chỗ ngồi mà không ai còn trở lại.

Nhưng Mẹ chưa bao giờ tin các con đã rời xa mình.

Ngày nào Mẹ cũng ngóng.

Mỗi khi có người từ chiến trường trở về, Mẹ lại hỏi:

"Có gặp con tui không?"

Năm tháng trôi qua.

Đất nước thống nhất.

Những người lính lần lượt trở về quê hương.

Chỉ riêng hai người con của Mẹ vẫn nằm lại nơi chiến trường.

Người thân nhiều lần động viên:

"Mẹ đừng chờ nữa..."

Mẹ chỉ mỉm cười:

"Là mẹ thì còn sống ngày nào còn đợi con ngày đó."

Đó là niềm tin chưa bao giờ tắt trong trái tim người mẹ.

Hơn năm mươi năm sau, điều kỳ diệu đã đến.

Nhờ sự giúp đỡ của các cơ quan chức năng và đồng đội cũ, hài cốt liệt sĩ Nguyễn Tất Tân được tìm thấy tại Tây Ninh.

Ngày chiếc xe chở hài cốt con dừng trước sân nhà, Mẹ đã ngoài một trăm mười tuổi.

Mọi người dìu Mẹ đến.

Khi lá quốc kỳ được mở ra, Mẹ run run ôm chầm lấy chiếc tiểu sành.

Mẹ gọi tên con trong nước mắt:

"Tân ơi... con về với mẹ rồi!"

Khoảnh khắc ấy khiến tất cả những người có mặt đều không cầm được nước mắt.

Hơn nửa thế kỷ chờ đợi.

Cuối cùng, người con cả đã trở về trong vòng tay mẹ.

Nhưng niềm vui vẫn chưa trọn vẹn.

Người con thứ hai, Nguyễn Tất Văn, vẫn còn nằm lại đâu đó trên chiến trường Quảng Trị.

Những ngày cuối đời, Mẹ vẫn thường hỏi:

"Rứa còn thằng Văn... khi mô mới về?"

Câu hỏi ấy không chỉ là nỗi niềm của riêng Mẹ.

Đó còn là nỗi lòng của biết bao Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp đất nước, những người đã dành cả tuổi xuân và những năm tháng cuối đời để chờ một cuộc đoàn tụ chưa trọn vẹn.

Tháng 6 năm 2022, Mẹ Hoàng Thị Lự thanh thản ra đi ở tuổi 112.

Mẹ đã kịp ôm một người con trở về.

Nhưng vẫn mang theo nỗi nhớ người con còn nằm lại nơi chiến trường.

Dẫu vậy, trong lòng bao người dân Nghệ An, Mẹ mãi là biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng và lòng son sắt với Tổ quốc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn