Mẹ VNAH Hoàng Thị Lưỡng
Những bóng cây râm mát và nhịp sống yên ả tại xã Bàu Sen ngày hôm nay luôn nhắc nhở một người làm công tác Đoàn thanh niên như tôi rằng, mỗi thành quả rực rỡ ta đang có đều mang nợ sự đánh đổi thầm lặng của thế hệ đi trước. Lịch sử không chỉ nằm ở những mốc son chiến thắng dội vang trên mặt trận, nó thấm sâu dưới những nếp nhà bình dị, nơi những người mẹ đã nén lại giọt nước mắt để hiến dâng những người con thân yêu nhất cho Tổ quốc. Tiếp cận nguồn sử liệu thời hoa lửa tại địa phương, hành trình đi qua giông bão của Mẹ Việt Nam Anh hùng Hoàng Thị Lưỡng đã trở thành bài học lập thân sâu sắc, thôi thúc tuổi trẻ phải hành động trách nhiệm và nỗ lực cống hiến nhiều hơn cho cộng đồng.
Đối với tôi, cuộc đời mẹ Hoàng Thị Lưỡng là một bức chân dung sống động về lòng trung kiên và đức chịu đựng kham khổ của người phụ nữ đất lửa miền Trung. Mẹ sinh năm 1913, quê quán tại tỉnh Quảng Trị, vùng đất từng chịu nhiều đau thương dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù. Gạt đi mọi lo toan, vất vả của cuộc sống mưu sinh, mẹ đã biến nếp nhà của mình thành bệ phóng hậu phương vững chắc để các con yên tâm dấn thân lên đường làm nghĩa vụ với non sông gấm vóc. Nhưng sự tàn khốc của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã liên tiếp giáng những đòn chí mạng vào nếp nhà nhỏ khi hai người con trai yêu dấu – hai báu vật lớn nhất cuộc đời mẹ – lần lượt nằm lại nơi chiến trường khốc liệt. Người con trai lớn là liệt sĩ Dương Văn Trang, sinh năm 1941, anh dũng ngã xuống ngày 14/3/1967 khi tuổi thanh xuân còn đang rực cháy hoài bão. Nỗi đau xé ruột gan ấy chưa kịp khép miệng thì năm năm sau, người con trai thứ hai là liệt sĩ Dương Văn Thương, sinh năm 1947, cũng kiên cường giữ đất và anh dũng hy sinh vào ngày 25/5/1972.
Đứng từ góc nhìn cảm nhận cá nhân của một người cán bộ Đoàn luôn đồng hành cùng các phong trào, tôi thắt lòng trước những mất mát chồng chất đè nặng lên đôi vai gầy của mẹ. Hai người con trai mang theo bao ước vọng thanh xuân vĩnh viễn không về là vết thương âm ỉ cháy suốt đời mẹ, nhưng mẹ vẫn can trường bám trụ hậu phương, cùng gia đình di chuyển vào miền Nam định cư tại xã Bàu Sen, thị xã Long Khánh (nay là thành phố Long Khánh), tỉnh Đồng Nai từ cách đây đã lâu. Những năm tháng cuối đời, mẹ cùng người con gái là bà Dương Thị Hải hủ hỉ bên nhau dưới mái nhà ấm áp để nương tựa và xoa dịu phần nào nỗi đau quá khứ cho đến khi mẹ từ trần vào năm 2006. Ghi nhận cống hiến vĩ đại của gia đình, ngày 26/9/2014, Chủ tịch nước đã ban hành Quyết định số 2393/QĐ-CTN truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho mẹ Hoàng Thị Lưỡng. Hiện nay, ngọn lửa truyền thống vẹn nguyên vẫn được giữ gìn vẹn toàn khi người con gái đang ngày đêm khói hương phụng thờ mẹ trang trọng tại gia đình.
Từ khoảng lặng lịch sử đầy bi tráng của gia đình mẹ, tổ chức Đoàn nhận thức sâu sắc về trách nhiệm xung kích của tuổi trẻ trong việc xây dựng các công trình phần việc thanh niên gắn với công tác Đền ơn đáp nghĩa. Sự thanh bình dưới bầu trời tự do ngày nay không phải là món quà ngẫu nhiên của thời gian, mà được thế nợ bằng hạnh phúc của những người mẹ, bằng sự chia ly nát lòng của những gia đình và xương máu của những cuộc đời mười chín, đôi mươi. Vì lẽ đó, lòng biết ơn của người trẻ không cho phép chúng ta làm phong trào một cách hời hợt, bề nổi mang tính hình thức. Lực lượng đoàn viên thanh niên phải luôn đi đầu trong các hoạt động an sinh xã hội, tổ chức các chiến dịch tình nguyện chăm sóc các gia đình chính sách còn gặp khó khăn, và đặc biệt là dấn thân vào công tác bảo tồn, số hóa dữ liệu lịch sử địa phương để những câu chuyện kiên trung của các mẹ luôn sống mãi cùng thời gian.
