Mẹ VNAH Lê Thị Bạch

Mẹ Lê Thị Bạch sinh năm 1906 quê ở ấp Lộc Hiệp, xã Vĩnh Bình, quận Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long, nay là huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre.

Gia đình của Mẹ thời đó cũng khá lắm, Mẹ được gả về nhà chồng lúc 16 tuổi, bên chồng có phần kém hơn nhưng bù lại chồng Mẹ là một trong người làm rẫy rất giỏi thời đó. Khi về nhà chồng Mẹ mới biết, cha chồng quê ở Bình Đại, Bến Tre, trước kia có tham gia nghĩa binh chống Pháp, sau đó lực lượng tan rã, một số nghĩa quân bị lính Tây truy nã nên Ông lén đưa gia đình chạy trốn lên địa

bàn xã Sơn Định lánh nạn, sau đó tá túc và làm mướn cho ông Hội đồng. Thấy gia đình siêng năng và biết làm rẫy nên ông Hội đồng cho mượn đất để làm thêm kiếm sống. Lúc đó, ở bờ kênh Chợ Lách đất cát pha tốt lắm nhưng không ai biết làm rẫy.

Gia đình bên chồng Mẹ làm rẫy giỏi và trúng lắm, cha chồng của Mẹ tên thường gọi là Ông Năm nhưng do Ông trồng bí cho trái rất to nên bà con lối xóm thường gọi là ông Năm Bí. Về làm dâu chưa được bao lâu thì cha chồng mất, chồng của Mẹ tham gia phong trào Việt Minh, sau đó được phân công làm cán bộ Kinh tài huyện Chợ Lách.

Năm 1947, ông Huỳnh Văn Chẳng, chồng của Mẹ đang đi vận động bà con ủng hộ cách mạng tại ấp Long Lân (gần ngọn Rạch Chùa) thì bị tên Lý Mõ Quạ (lính Tây) vây bắt. Biết xóm của Mẹ có nhiều người tham gia cách mạng nên bọn chúng đem chồng Mẹ về trước cửa nhà Mẹ tra khảo nhưng không cho ai ra ngăn cản, mặc cho Mẹ và bà con hết sức kêu gào, khóc lóc (nhằm răn đe những gia đình theo cách mạng). Bọn chúng đánh vào phía dưới hai bàn chân của ông Chẳng đến khi Ông bất tỉnh nhưng Ông vẫn không khai báo gì hết. Biết không thể khai thác gì ở Ông, bọn lính bèn đem Ông vào Rạch Chùa bắn và vui thấy tại đây, Mẹ van xin đem xác chồng về chôn cất nhưng bọn lính Mỹ Qua không cho.

Chứng kiến cảnh cha chết trước mắt, con của Mẹ là Huỳnh Kim Chi cùng ông Ba Chiêu, ông Bảy Nguyện quyết tham gia phong trào Việt Minh để trả thù. Ông Bảy Nguyện sau này ra hoạt động công khai, ông Ba Chiêu thì tập kết ra Bắc, riêng con của Mẹ là Huỳnh Kim Chi vào năm 1951, một hôm đang về gây dựng cơ sở định tổ chức đánh vào bót Chợ Lách thì bị chỉ điểm, Bầu Nghĩa dẫn lính qua bắt. Bầu Nghĩa đem Kim Chi đến trước nhà Mẹ đánh đập tra tấn, sau đó đem ra vàm kênh Chợ Lách phía bên bờ Tây có cái lô-cốt. Tại đây, chính tay Bầu Nghĩa chặt đầu, rồi đem đầu của Kim Chi ném xuống bến Cây Dương đối diện Chi khu Chợ Lách, thuộc Khóm IV ngày nay. Ngay Cây Dương ngày xưa có bắt một dãy cầu tiêu ven sông và đầu của Kim Chi bị ném xuống đó, còn thân mình thì bị đem lên khu vực Miễu Đỏ phía trên chợ Thới Lộc vùi thây, không cho gia đình đem về (sau này đất bị lỡ mất xác luôn).

Có nỗi đau nào hơn nỗi đau của một người phụ nữ khi chính mắt Mẹ phải chứng kiến cái cảnh tang thương đau xót đến tột cùng, cảnh mà chính mình nhìn thấy cái sống và cái chết của chồng, con mình trước mắt mà mình không làm gì được. Mẹ như người mất hồn trước những nỗi đau mất mát to lớn và khủng khiếp đó. Có ai ở trong cảnh mới thấu hiểu được nỗi đau của những người vợ, người mẹ. Đau xót đến tột cùng nhưng Mẹ không gục ngã, Mẹ nén đau thương và tiếp tục làm cơ sở cho cách mạng.

Biết nhà Mẹ có người đi theo Việt Cộng, bọn lính Chi khu Chợ Lách đến nhà Mẹ quét sơn đen vách trước nhà nhằm phân biệt là gia đình có người thân tham gia Việt Cộng và đêm đêm chúng buộc gia đình Mẹ phải treo đèn trước cửa nhà nhằm hạn chế cán bộ về hoạt động, lâu lâu bọn lính bắt Mẹ qua Chi khu Chợ Lách nghe giáo huấn về tình hình chiến sự.

Mặc dù bị phân biệt và quản thúc như vậy nhưng vẫn không ngăn được lòng Mẹ, dù nhà gần Chi khu Chợ Lách nhưng nhà Mẹ lại là cở sở liên lạc của Huyện đội Chợ Lách (địa bàn hoạt động của đồng chí Lê Tiến (Thanh Liêm).

Con gái của Mẹ làm liên lạc cho cơ sở cách mạng. Mẹ mất năm 1994 sau một cơn bạo bệnh.

Với những đóng góp của Mẹ, ngày 16 tháng 12 năm 2014 Mẹ vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý "Bà Mẹ Việt Nam anh hùng".