Mẹ VNAH Lê Thị Chí

Mẹ Lê Thị Chí có tất cả năm người con. Trừ cô con gái lớn do vướng bận cuộc sống gia đình, còn lại bốn người đều tham gia cách mạng và sau đó trở thành liệt sĩ. Số con của mẹ lần lượt bị giặc Mỹ giết hại, để rồi cuối cùng, chỉ còn một thân mẹ già sống đơn lẻ giữa đàn cháu nội còn thơ dại. Mỗi lần nhìn đàn cháu dại khờ, mẹ lại da diết nhớ đến cha mẹ chúng. Khi Mỹ - ngụy dồn dân lập ấp chiến lược ồ ạt, con của mẹ - anh Nguyễn Minh Trí - trong một chuyến công tác thành, bị lọt ổ phục kích và hy sinh ngay trên quê hương mình. Xác anh bị chúng đưa về trụ sở xã phơi nắng cả ngày. Hay tin, mẹ chết lặng, nỗi đau chưa kịp lắng dịu thì đứa con thứ sáu là Nguyễn Hữu Vị - một chiến sĩ quân báo gan dạ đã mãi mãi nằm xuống ở một vùng đất xa xôi. Mẹ chỉ nhận được tin báo tử mà không biết thân xác con mình ra sao. Có lẽ, đau thương nhất trong đời mẹ là khi con gái thứ tư Nguyễn Thị Hòa ngã xuống vào năm 1970. Chị bị giặc bắt ở Nhà Đỏ (Tân Uyên). Chúng lôi chị lên xe tăng, điên cuồng tra tấn. Thái độ hiên ngang bất khuất của chị, khiến giặc càng tức tối, càng tra tấn dã man. Chị ngã xuống với thân xác tả tơi và tấm lòng nguyên vẹn với cách mạng. Cùng năm ấy, Huyện ủy viên Nguyễn Văn Tấn, con thứ ba của mẹ hy sinh ngay trên dòng sông mà tuổi thơ anh đã gắn liền với bao kỷ niệm. Trong một chuyến công tác, lọt ổ phục kích, anh đánh lạc hướng để đồng đội chạy thoát, còn mình thì bị vây giữa quân thù. Chỉ khoảnh khắc, anh nhảy ào xuống sông, giặc nổ súng, máu anh nhuộm đỏ cả bến nước quê hương. Mất mát lớn lao trong đời mẹ không dừng lại ở đây. Năm 1975, khi niềm vui nước nhà thống nhất vừa đến, cũng là lúc mẹ thêm cái tang của đứa cháu nội Nguyễn Minh Lý vừa thoát ly tham gia cách mạng năm 1974. Hơn mười năm, gia đình mẹ có ngần ấy người hy sinh. Xin kính cẩn nghiêng mình trước mất mát lớn lao của mẹ. Người cháu nội vẫn còn nhớ những lời bà kể: Khi chạy vào Tân Hòa, Tân Tịch làm dân chiến khu thời kháng chiến chín năm, ngoài những công tác của người dân vùng căn cứ, mẹ là bà mẹ đỡ đầu của bao chiến sĩ. Ngày về lại làng quê, mẹ vẫn làm tốt vai trò cơ sở cách mạng, và càng phấn khởi vì hiện giờ trong hàng ngũ ấy có cả những đứa con yêu dấu của mình. Lương thực, thuốc men mẹ tiếp tế vẫn lọt được qua tai mắt giặc vào chiến khu. Bị kẻ thù phân biệt đối xử vì biết gia đình mẹ là “địa chỉ đỏ”, mẹ vẫn khéo léo móc nối, liên lạc với anh em. Mẹ mất năm 1992, tròn 90 tuổi. Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.