Mẹ VNAH Lê Thị Diên (1918 - 1950)
Mẹ Lê Thị Diên sinh năm 1918 tại xã Long Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Đến nay sau 68 năm, con gái của mẹ là Nguyễn Thị Hoa vẫn không sao quên được cái chết đau thương của mẹ mình. Hôm ấy là ngày 2/5/1950, chồng của mẹ Diên, ông Nguyễn Văn Mười là cán bộ kinh tài của huyện Long Thành đi họp trên huyện, còn mẹ thì đưa con trai Nguyễn Văn Lộc, cháu là Nguyễn Văn Sành đi dự đám cưới. Đến trưa mẹ Diên trở về nhà, chiếc ghe nhỏ đang tấp vào bến trước nhà thì trúng ngay lúc quân Pháp đang đi càn. Tên Tây ác ôn mà người dân Long Thành thường gọi là Baxicô đã xả súng bắn liêp tiếp lên ghe, bất chấp trên ghe chỉ có phụ nữ và trẻ con. Mẹ Diên và cháu Sành trúng đạn chết ngay tại chỗ, Nguyễn Văn Lộc bị gãy tay chân, bà con kéo ra đấu tranh mới đưa được Lộc lên bệnh viện trên huyện, còn mẹ Diên và cháu Sành phải đến tối ông Mười trở về mới mò được xác. Do bọn Pháp còn phục kích tại khu vực nhà, ông Mười chặt đỡ lá dừa bó xác mẹ Diên và chôn nhờ trên đất của người dân tại ấp Phước Hòa. Mái ấm gia đình từ đó tan tác. Do đi hoạt động cách mạng nên ông Mười phải đưa các con lên Long Thành nhờ người cậu nuôi giúp. Quá căm thù bọn giặc tàn ác, các con của mẹ Diên đều lần lượt theo kháng chiến, ngay cả con trai Nguyễn Văn Lộc sau khi lành bệnh trở về cũng tham gia làm liên lạc cho cách mạng. 2 người con của mẹ sau đó hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ. Đó là liệt sĩ Nguyễn Hữu Hà (sinh năm 1944), hy sinh ngày 15/4/1969 do bị biệt kích bắn trong căn cứ Phước An (Bằng Tổ quốc ghi công số 3T.874 theo Quyết định số 1610/TTga) và liệt sĩ Nguyễn Văn Lộc, hy sinh năm 1971 do trúng phục kích của lính Thái Lan ở An Lợi (Bằng Tổ quốc ghi công số 3X.779 theo Quyết định số 1733/TTga). Cả 2 liệt sĩ hy sinh đều không tìm được hài cốt. Mẹ Lê Thị Diên đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 2679/QĐCTN ngày 1/12/2015 của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Hiện nay, con của mẹ là bà Nguyễn Thị Hoa đang thờ cúng mẹ tại tổ 10, ấp Đất Mới, xã Long Phước.



