Mẹ VNAH Lê Thị Nên (1916 - 2001)
Nhìn những con đò lững lờ trôi trên vùng sông nước, có bao giờ chúng ta tự hỏi điều gì đã giữ cho sóng nước nơi đây bình yên qua những năm tháng bão đạn? Sự bình yên ấy không tự nhiên sẵn có, mà được bồi đắp từ mạch ngầm kiên trung dưới nếp nhà cũ của Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Nên, nơi một gia đình đã dâng hiến cả tình yêu và xương máu cho độc lập non sông [2393/QĐ-CTN].
Đối với tôi, cuộc đời mẹ Lê Thị Nên là một cuốn sử mở bằng lòng quả cảm của người phụ nữ Nam Bộ. Mẹ sinh năm 1916 tại xã Phước An, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, một vùng quê sông nước giàu truyền thống văn hóa nhưng cũng là nơi từng chịu nhiều tang thương dưới gót giày xâm lược. Không chịu khuất phục trước sự càn quét của kẻ thù, mẹ đã tham gia các hoạt động tại làng kháng chiến Phước An từ khi còn rất nhỏ. Từ tăng gia sản xuất, tiếp tế lương thực nuôi quân cho đến vận động đoàn thể, việc gì mẹ cũng gánh vác bằng tất cả sự nhiệt thành của tuổi trẻ. Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, nếp nhà của mẹ lại trở thành cơ sở cách mạng vững chắc, là nơi tiễn các thành viên trong gia đình thoát ly lên chiến khu hoạt động. Lòng kiên trung ấy phải đổi bằng những vết thương lòng không bao giờ lành khi cả chồng và con trai của mẹ lần lượt ngã xuống. Người bạn đời của mẹ là liệt sĩ Nguyễn Kim Huy, giữ chức vụ Ủy viên quân sự xã, đã anh dũng hy sinh thời chống Pháp. Nối tiếp chí hướng của cha, con trai mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Nhiều, Tiểu đội phó bộ đội địa phương, cũng hiến dâng trọn thanh xuân và nằm lại nơi chiến trường chống Mỹ cứu nước [2393/QĐ-CTN].
Đứng từ góc nhìn cảm nhận cá nhân, tôi lặng người trước vết thương lòng quá lớn đè nặng lên một cuộc đời dâng hiến. Nỗi đau mất đi người bạn đời còn chưa nguôi khoai, khúc ruột rứt ruột đẻ ra lại tiếp tục gửi lại nơi khói lửa, thế nhưng mẹ vẫn can trường bám trụ quê hương để giữ vững mạch máu phong trào địa phương. Mẹ bước qua cuộc chiến, chứng kiến ngày đất nước hòa bình và vĩnh viễn ra đi vào đúng ngày Tết Độc lập – ngày 2/9/2001 tại ấp 2, xã Phước Bình, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Sự trùng hợp thiêng liêng ấy như một dấu gạch nối cuối cùng giữa cuộc đời dâng hiến của mẹ và nền tự do của dân tộc. Để ghi nhận và tri ân sự hy sinh vĩ đại của gia đình, ngày 26/9/2014, Chủ tịch nước đã ban hành Quyết định số 2393/QĐ-CTN truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho mẹ. Hiện nay, ngọn lửa truyền thống vẹn nguyên của gia đình vẫn đang được người con của mẹ là ông Nguyễn Văn Bé ngày đêm khói hương phụng thờ trang trọng tại gia đình [2393/QĐ-CTN].
Từ câu chuyện vĩ đại ấy, bản thân tôi nhận ra bài học lớn nhất mà người trẻ cần thấu cảm chính là sự biết ơn bằng hành động. Chúng ta được thừa hưởng hòa bình từ những nếp nhà dột nát thời chiến, từ những bữa cơm độn khoai tiếp tế nuôi quân, và từ những chiếc áo sờn vai của các mẹ vùng sông nước. Sự tri ân chân chính nhất không nằm ở những trang văn hay lời nói, mà phải là những đêm miệt mài bên trang sách nâng cao tri thức, là cái nắm tay sẻ chia với những gia đình chính sách còn gặp khó khăn, và là ý thức tự tay lưu giữ từng dòng sử liệu mộc mạc của quê hương để quá khứ hào hùng không bao giờ bị lãng quên.
Biết ơn quá khứ chính là nền tảng để định hình tương lai. Khi đứng trước khói trầm bảng lảng trên bàn thờ mẹ Lê Thị Nên, tôi tự dặn lòng phải rũ bỏ lối sống vị kỷ, biến sự xúc động hôm nay thành nguồn năng lượng tích cực trong học tập và công tác, quyết tâm dùng sức trẻ để thắp sáng thêm những giá trị mà thế hệ cha anh đã đánh đổi cả cuộc đời để gìn giữ.
