MẸ VNAH LÊ THỊ SA

Mẹ Lê Thị Sa, sanh năm 1910, quê làng Tân Thành, quận Hồng Ngự, tỉnh Châu Đốc, nay là xã Tân Công Chí, huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp. Gia đình mẹ cũng như bao gia đình khác ở vùng đất Tân Thành, làm lụng quần quật quanh năm để kiếm sống. Thế mà cơm không đủ no, áo không đủ mặc, mẹ đã nhận ra đâu là nguyên nhân và sớm giác ngộ cách mạng, mẹ trực tiếp hưởng ứng ủng hộ, tiếp tế lương thực, nuôi chứa cán bộ...

Vào năm 1954, phong trào đấu tranh chánh trị của quần chúng dấy lên mạnh mẽ, mẹ được cử mang thơ của cách mạng vào đồn Tân Thành kêu gọi binh lính, sĩ quan đầu hàng. Năm 1956, gia đình mẹ nuôi 15 cán bộ của tỉnh Châu Đốc thuộc bộ phận in ấn truyền đơn và điện đài khoảng một năm. Năm 1957, mẹ tham gia đi đấu tranh tại đồn Bình Phú (xã Tân Hộ Cơ), mẹ bị chúng bắt đánh đập dã man (bể tròng mắt và bể sống mũi...). Không run sợ trước đòn roi của địch, mẹ kiên trì động viên đoàn đấu tranh làm đơn gửi Ủy hội quốc tế đóng ở Tân Châu đòi đổi tên trưởng đồn. Trước tình thế đó buộc địch phải đổi tên trưởng đồn Bình Phú để xoa dịu đấu tranh quần chúng.

Năm 1959, Ngô Đình Diệm thực hiện chánh sách tập trung dân, qui khu để kiểm soát, kềm kẹp nhân dân, gia đình mẹ đã gương mẫu và động viên nhân dân ra vùng giải phóng sống, bỏ lại ruộng vườn bị giặc tịch thu. Tháng 7 năm 1960, con trai mẹ là Nguyễn Văn Xua, sanh năm 1934, Xã đội trưởng xã An Long, trong trận đối đầu với địch đã anh dũng hy sinh. Nỗi đau chưa nguôi, liên tiếp mẹ nhận thêm ba tin buồn khác của các con là Nguyễn Văn Lỗ, sanh năm 1941, Trung đội phó bộ đội Quân khu 8, hy sinh tháng 6 năm 1965; Nguyễn Thanh Minh, sanh năm 1951, Dược tá, Ban Dân y tỉnh Kiến Tường (Long An) hy sinh tháng 5 năm 1970 và Nguyễn Văn Dũng, sanh năm 1954, Thượng sĩ bộ đội Quân khu 8, hy sinh năm 1972. Với ý chí kiên cường, mẹ vẫn bám trụ nuôi chứa cán bộ cho đến ngày đất nước được thống nhứt. Cuộc đời mẹ có một chuỗi ngày dài đau khổ, nỗi đau mất con và nỗi đau đớn với đòn roi tra tấn của địch, nhưng mẹ một lòng kiên trung với Tổ quốc, không hề khai báo nửa lời.

Ngày nay, với danh hiệu vinh dự Nhà nước BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG do Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng năm 1994, nhiều Bằng khen khác và với chánh sách chăm lo cho gia đình có công cách mạng của địa phương, đã làm an ủi cho mẹ phần nào lúc tuổi già.