Mẹ VNAH Ngô Thị Thêu (1923-1991)

Mẹ Ngô Thị Thêu sinh năm 1923, tại làng Mỹ Long, huyện Cầu Ngang, tình Trà Vinh. Cuộc đời của mẹ luôn gắn liền với các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc qua hai thời kì kháng chiến chống Pháp - Mỹ đầy cam go thử thách. Đến tuổi 65 mẹ vẫn đảm đang nhiệm vụ một cán bộ ngành thương binh xã hội, một Chủ tịch Hội Phụ nữ xã. Suốt đời, mẹ hy sinh cho sự nghiệp cứu quốc vĩ đại, và cống hiến không hề mệt mỏi. Năm 1940, mẹ lấy ông Nhất Hưng làm chồng, sinh con trai đầu lòng đặt tên Nguyễn Văn Hượt. Làng Mỹ Hưng ngày ấy trải dài đến tận biển là những cánh rừng bần xanh thẫm. Những chàng trai, cô gái ở tuổi đôi mươi yêu những điệu hò giao duyên, những câu vọng cổ trữ tình lúc nào cũng ghét những tên lính Pháp mắt xanh mũi lõ. Mẹ cùng trai gái trong làng từ bùn lầy bước lên trở thành chiến sĩ, ngày đêm nô nức chuẩn bị tầm vông, giáo mác, gậy gộc, bước vào cuộc kháng chiến cướp chính quyền. Niềm vui hòa bình như cơn mưa rào chưa thấm được cánh đồng hạn. Thực dân Pháp lại tái chiếm Sài Gòn - Gia Định. Mẹ gom góp lương thực, thu gom áo quần để tiếp tế, nuôi giấu, bảo vệ bí mật cho các chiến sĩ. Suốt những năm 1946- 1948, phong trào đấu tranh công khai với đồn bót địch nổ ra rầm rộ, mẹ trở thành người đi đầu trong đấu tranh công khai. Mẹ bị giặc bắt, hơn 40 lần giải vào đồn tra khảo bằng mọi hình thức như : đánh đập, tra điện, đổ nước xà phòng vào miệng, giam vào ngục tối... mẹ vẫn không hé răng. Chồng mẹnhờ cậy đến Đức Cha sở mới bảo lãnh được mẹ trở về. Năm 1955, mẹ tiếp tục tham gia chống Mỹ, việc đầu tiên của mẹ là vận động con mình lên đường đi làm cách mạng. Anh Nguyễn Văn Hượt (tức Nguyễn Văn Đấu) vừa tròn 15 tuổi đã tham gia lực lượng cơ động tỉnh Cửu Long, 22 tuổi đã là trung đội trưởng đặc công tỉnh Quảng Đức. Gia nhập lực lượng vũ trang công an quận từ tháng 2/1955 và hy sinh ngày 25/2/1968, Nguyễn Văn Đấu đã được Nhà nước tặng thưởng ba huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba. Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba, truy tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba và Huy hiệu Chiến thắng Xuân 1968. Mẹ gia nhập đoàn phụ nữ tóc dài đi vận động binh lính Sài Gòn bỏ súng trở về với Tổ quốc, thu gom súng đạn chuyển cho bộ đội đánh địch. Năm 1960, chồng bỏ nhà theo vợ nhỏ, mẹ xin chi bộ chuyển vùng công tác vì mẹ đã bị lộ, dắt con thứ Nguyễn Văn Dương lên Sài Gòn làm mướn trong nhà một quan tòa ở chợ Trương Minh Giảng. Ở Sài Gòn, được chi bộ giới thiệu, mẹ móc nối cơ sở hoạt động công tác thành, báo cáo tình hình cho cách mạng. Bị địch phát hiện và truy bắt, mẹ dắt con ra Bà Rịa tiếp tục đấu tranh. Cuối năm 1961, mẹ chuyển về hoạt động ở xã Tà Lài (huyện Tân Phú), hàn gắn duyên tình với ông Nguyễn Thanh Xuân (Sáu Xuân) trở thành đôi bạn hoạt động cách mạng. Nơi đây mẹ trở thành người tiếp tế lương thực, thuốc men cho bộ đội, nắm tình hình địch, phục vụ cho du kích xã đánh địch, mẹ còn là tổ trưởng hội mẹ chiến sĩ, vận động các mẹ tham gia sinh hoạt thi đua lập thành tích trong công tác tiếp tế tin tức, lương thực cho bộ đội địa phương.Anh Nguyễn Văn Dương được mẹ đưa vào hoạt động tại công an xã Phú Lộc vào năm 1971, sau khi ông Sáu Xuân lâm bệnh và mất. Năm 1974, trong lần đưa đoàn huyện ủy qua lộ trở về căn cứ, người con cuối cùng của mẹ đã anh dũng hy sinh để giải thoát cho cán bộ thoát khỏi trận địa phục kích của kẻ thù. Thương con, mẹ đứng ra đảm nhận trách nhiệm giao liên, dẫn đường cho cán bộ, mẹ đi báo tin cho các gia đình có con tham gia đi bộ đội, mẹ lặn lội xuống Hòa Long, Long Thành, đi Sông Bé... Nơi nào các con nhờ, mẹ đều đi đến. Ngày Tổ quốc hoàn toàn giải phóng, mẹ trở về quê tìm kiếm mộ con, nhưng đạn pháo và bom Mỹ đã cày đi xới lại từng tấc đất quê hương của mẹ. Mẹ vĩnh viễn không tìm được mộ con mình nữa. Trở lại Phú Lộc, mẹ tham gia xây dựng chính quyền mới, từ công tác nông hội, phụ nữ, đến thương binh xã hội, nơi nào có việc mẹ đều tích cực tham gia. Mẹ cùng các con đi đến từng ngóc ngách núi rừng tìm hài cốt liệt sĩ đưa về nghĩa trang liệt sĩ huyện, trong đó có niềm an ủi của mẹ vì tìm được hài cốt của liệt sĩ Nguyễn Văn Dương. Một đời cống hiến cho Tổ quốc, mẹ vui và càng vui mừng hơn khi mẹ còn có dịp đón nhận Bảng vàng danh dự vào ngày 19/8/1984, huân chương Độc lập hạng Ba vào ngày 11/7/1985. Căn nhà tình nghĩa mà địa phương đã cố gắng xây cho mẹ vào 30/7/1990, mẹ cũng chỉ ở có một năm tròn. Mẹ được truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.