Mẹ VNAH Nguyễn Thị Biện - Người mẹ đi tìm ba cha con

Mỗi lần nhắc đến chồng và các con, Má Nguyễn Thị Biện thường chỉ nói một câu rất ngắn:

"Má đi tìm ba cha con hoài mà không gặp."

Câu nói mộc mạc ấy chứa đựng cả một cuộc đời đầy nước mắt của người mẹ đã dành gần trọn chín mươi năm để sống vì chồng, vì con và vì đất nước.

Má Nguyễn Thị Biện sinh ra và lớn lên ở vùng quê Bình Lợi, nơi cuộc sống của người dân quanh năm gắn với ruộng đồng và những mùa mưa nắng thất thường. Từ thuở nhỏ, Mẹ đã phải đi ở đợ cho những gia đình khá giả trong làng để đổi lấy từng bữa cơm.

Mẹ thường tự kể về cuộc đời mình:

"Đời má cực như con trâu kéo cày."

Lớn lên, Mẹ lấy chồng là ông On, một người nông dân hiền lành nhưng giàu lòng yêu nước.

Khi kháng chiến bùng nổ, ông theo lực lượng của ông Huỳnh Văn Nghệ vào Chiến khu Đ, tham gia hoạt động cách mạng.

Ở lại quê nhà, Má vừa chăm sóc hai con nhỏ là Đơ và Troa, vừa bí mật tiếp tế lương thực cho bộ đội trong rừng.

Mỗi lần ông On bí mật trở về sau Hiệp định Genève, điều ông nhắc nhiều nhất không phải chuyện gia đình, mà là tương lai của các con.

Ông thường dặn:

"Ráng nuôi tụi nhỏ khôn lớn, sau này cho tụi nó theo kháng chiến."

Má chỉ lặng lẽ gật đầu.

Bởi Mẹ hiểu con đường ấy có thể sẽ không có ngày trở lại.

Những năm Mỹ - ngụy dồn dân lập ấp chiến lược, gia đình Mẹ rơi vào cảnh trắng tay.

Ngôi nhà nhỏ bị đốt cháy.

Mẹ ôm các con chạy khỏi làng.

Tài sản còn lại chỉ là bộ quần áo mặc trên người.

Không còn nơi nương tựa, Mẹ phải xin ở nhờ nhà người quen.

Để nuôi các con và đứa cháu nội của anh Nguyễn Văn Đơ, Mẹ làm đủ mọi việc.

Có ngày đi rửa chén.

Có ngày giặt thuê.

Lại có lúc gánh nước ở Biên Hòa, gánh đá thuê ở Bửu Long.

Đến mùa gặt, Mẹ lại trở về Bình Thạnh cắt lúa mướn.

Có những hôm mệt đến mức tưởng ngã quỵ giữa đường.

Nhưng nghĩ đến các con còn ở chiến khu, đến những đứa cháu còn thơ dại, Mẹ lại gượng đứng lên.

Mẹ không biết chữ.

Nên càng quyết tâm cho con cháu được học.

Mẹ bảo:

"Đời má khổ vì không biết chữ, tụi nhỏ phải học để sau này đỡ cực."

Trong khi Mẹ bươn chải ngoài đời, những người con lần lượt khoác ba lô vào chiến khu.

Người con trai Nguyễn Văn Troa chiến đấu tại Chiến khu Đ.

Năm 1967, anh hy sinh khi trúng mìn của địch.

Tin dữ đến, Má chỉ biết ôm lấy đứa cháu nhỏ mà khóc.

Nhưng chưa đầy năm năm sau, nỗi đau còn lớn hơn lại ập xuống.

Người con trai cả Nguyễn Văn Đơ trong một trận chiến đấu đã rơi vào ổ phục kích.

Anh chiến đấu đến khi bị thương nặng.

Địch bao vây rồi dụ hàng:

"Đầu hàng đi, sẽ đưa về bệnh viện rồi cho về với má."

Người chiến sĩ trẻ nhìn thẳng vào chúng và mắng lại.

Không khuất phục.

Không đầu hàng.

Kẻ thù bắn chết anh rồi còn cắt mất hai vành tai.

Khi nghe kể lại, Má lặng người.

Không ai biết Mẹ đã khóc bao nhiêu đêm.

Năm 1972, người chồng là ông On, lúc đó đang giữ cương vị Trưởng ban Kinh tài quận Vĩnh Cửu, cũng hy sinh trong một chuyến công tác sau khi rơi vào ổ phục kích tại khu vực Trảng Bom.

Thế là trong cùng một cuộc chiến.

Mẹ mất chồng.

Mất hai người con.

Ba người đàn ông thân yêu nhất của cuộc đời Mẹ đều nằm lại trên những cánh rừng của miền Đông Nam Bộ.

Ngày đất nước thống nhất, trong khi nhiều gia đình đoàn tụ, Má Nguyễn Thị Biện lại lặng lẽ đi tìm.

Mẹ tìm nơi chồng ngã xuống.

Tìm nơi con hy sinh.

Hết cánh rừng này sang cánh rừng khác.

Nhưng cuối cùng vẫn không tìm thấy hài cốt của ba cha con.

Nhiều người động viên Mẹ.

Mẹ chỉ nhẹ nhàng nói:

"Không tìm được thì họ vẫn nằm trong đất nước mình."

Những năm cuối đời, Nhà nước trao tặng Mẹ một căn nhà tình nghĩa.

Lần đầu tiên sau gần cả cuộc đời phiêu bạt, Mẹ mới có một mái nhà thật sự.

Ngay cả phần mộ của mình sau này cũng được xây dựng bằng khoản tiền Nhà nước hỗ trợ khi phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Mẹ thường xúc động nói:

"Đời má vậy là mãn nguyện rồi. Có nhắm mắt cũng thấy ấm lòng."

Ngày 17 tháng 12 năm 1994, Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Đến năm 2006, Má Nguyễn Thị Biện qua đời, hưởng thọ 95 tuổi.

Người mẹ nghèo năm nào cuối cùng cũng được yên nghỉ trên chính mảnh đất quê hương mà chồng và các con đã hiến dâng cả cuộc đời để bảo vệ.