Mẹ VNAH - Nguyễn Thị Khuyên

Mẹ Nguyễn Thị Khuyên sinh năm 1927 tại làng Tân Thạnh, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, có truyền thống đấu tranh cách mạng. Mẹ lấy chồng, sinh hạ được hai con, một trai, một gái, tất cả đều hi sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Anh Nguyễn Văn Ro năm 1961, là Bí thư Chi bộ xã Tân Thạnh, hi sinh khi tổ chức diệt ác, phá tề. Người con gái Nguyễn Thị Thắng lên đường theo cách mạng vào năm 1965, gia nhập lực lượng quân nhu Quân khu 7. Ngày 11/2/1967, sau hai năm con ra đi, mẹ nhận được tin - đó là tin cuối cùng về đứa con gái của mẹ: “chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Thị Thắng đã hi sinh.” Mẹ đã cống hiến cho cách mạng hai người con yêu dấu của mình. Trước ngày Nguyễn Văn Ro hi sinh, mẹ đã là người hoạt động móc nối cơ sở cho cách mạng. Năm 1958, mẹ bị địch bắt vì bị tình nghi tham gia Cộng sản. Tại nhà tù Giồng Trôm, trong sáu tháng liền, mẹ phải chịu bao hình thức tra tấn dã man. Năm 1962, địch đốt nhà, mẹ và chồng dắt con gái về Ngãi Giao huyện Đức Thạnh, tỉnh Bà Rịa (l) để sinh sống. Tại đây, chồng mẹ là ủy viên ban chấp hành xã, còn mẹ là ủy viên ban chấp hành phụ nữ xã. Mẹ vừa là người tiếp tế cho chồng hoạt động cách mạng, vừa là người gom góp lương thực chuyển ra vùng căn cứ. Nhà mẹ là trạm giao liên, là bến bình yên để các anh em bộ đội trở về ăn uống, nghỉ ngơi, vui đùa. Mẹ còn là người tích cực trong phong trào đấu tranh biểu tình đòi tự do dân chủ. Ở Ngãi Giao, mẹ đã hai lần bị đốt nhà. Một lần bị địch bắt giam tại chi khu Đức Thạnh, sau một tuần khảo tra không kết quả, địch thả mẹ ra. Sau trận đánh Bình Giã, địch khủng bố và tàn phá xóm làng, mẹ theo chồng lánh nạn về vùng Tà Lài (huyện Tân Phú), mẹ lại dựng nhà, phát rẫy, cùng chồng hoạt động cách mạng và tiếp tế lương thảo cho bộ đội. Ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, mẹ chỉ còn lại một mình, thương nhớ đến các con, mẹ tìm đến nghĩa trang liệt sĩ, mộ anh Nguyễn Văn Ro được chuyển về nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Bến Tre, còn hài cốt chị Nguyễn Thị Thắng mẹ vẫn chưa tìm thấy. Thương con, mẹ cứ ôm các nấm mồ vô danh trong nghĩa trang mà khóc. Niềm an ủi của mẹ là những đứa con nuôi, mà mẹ chỉ nhớ có mỗi cái tên như anh Huân, hoạt động ở Công trường 9, là thương binh; hay anh Lẹ, anh Đức là bộ đội ở Ngãi Giao, hay chị Lài, người mẹ nhận nuôi lúc mới được một tháng rưỡi là con của một gia đình cách mạng đều hi sinh. Đến 68 tuổi, cái tuổi xế chiều của một cuộc đời, mẹ được nhận một ngôi nhà tình nghĩa do tập thể Đoàn Thanh niên huyện Tân Phú đóng góp xây dựng. Công lao và sự hi sinh to lớn của mẹ cho sự nghiệp cứu nước vĩ đại của dân tộc đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 24/11/1994. (1) Nay thuộc tinh Bà Rịa - Vũng Tàu