Mẹ VNAH Nguyễn Thị Lan - Ước nguyện cuối của người mẹ xứ Nghệ
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Lan sinh năm 1934, quê xã Thanh Phong, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chồng Mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Sửu và con trai là liệt sĩ Nguyễn Văn Nam đã lần lượt lên đường chiến đấu rồi anh dũng hy sinh. Gần nửa thế kỷ sau ngày nhận tin dữ, Mẹ vẫn gìn giữ ký ức về chồng con bằng tình yêu, niềm tự hào và sự thủy chung son sắt.
Có những người mẹ đếm thời gian bằng mùa lúa.
Có những người mẹ đếm thời gian bằng tuổi của con.
Còn Mẹ Nguyễn Thị Lan lại đếm thời gian bằng những ngày chờ đợi.
Đã gần năm mươi năm.
Nhưng với Mẹ, ngày tiễn chồng và con lên đường dường như mới chỉ là hôm qua.
Mỗi khi có người hỏi về chiến tranh, Mẹ chỉ khẽ nói:
"Mới ngày nào tôi tiễn ông nhà và thằng Nam ra trận..."
Rồi đôi mắt người mẹ già lại đỏ hoe.
Ngày ấy, quê hương Thanh Chương nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước.
Khi tiếng gọi của Tổ quốc vang lên, chồng Mẹ là Nguyễn Văn Sửu xung phong vào quân ngũ.
Không lâu sau, người con trai Nguyễn Văn Nam cũng tiếp bước cha.
Ngày hai cha con khoác ba lô lên đường, Mẹ dậy từ rất sớm.
Mẹ gói vài nắm cơm, ít muối vừng và vá lại chiếc áo đã sờn vai.
Mẹ nhìn hai cha con rồi dặn:
"Đi thì giữ gìn sức khỏe. Đất nước cần thì cứ yên tâm chiến đấu, mẹ sẽ lo cho gia đình."
Hai cha con cùng cúi đầu chào Mẹ.
Đó là hình ảnh Mẹ mang theo suốt cuộc đời.
Ở quê nhà, Mẹ vừa làm ruộng, vừa chăm sóc các con nhỏ.
Ban ngày ra đồng.
Đêm về lại ngồi dưới ánh đèn dầu đọc những lá thư từ chiến trường.
Mỗi dòng chữ là một niềm vui.
Mỗi lần nhận thư, Mẹ đều đọc đi đọc lại đến thuộc lòng.
Có những bức thư giấy đã ố vàng, Mẹ vẫn cẩn thận cất trong chiếc hộp gỗ như một báu vật.
Rồi một buổi chiều, người cán bộ xã bước vào sân.
Chỉ nhìn ánh mắt ông, Mẹ đã linh cảm điều chẳng lành.
Tờ giấy báo tử trên tay ông khiến cả khoảng sân như lặng đi.
Người chồng đã không trở về nữa.
Mẹ ôm tờ giấy rất lâu.
Không khóc thành tiếng.
Mẹ chỉ lặng lẽ thắp một nén nhang và thì thầm:
"Ông yên nghỉ nhé... Tôi sẽ thay ông nuôi các con."
Mất chồng chưa bao lâu, Mẹ lại tiếp tục sống trong nỗi thấp thỏm khi người con trai vẫn đang ở chiến trường.
Mỗi lần nghe tiếng xe đạp dừng trước cổng, tim Mẹ lại thắt lại.
Mẹ mong đó là thư.
Nhưng rồi điều Mẹ sợ nhất cũng đến.
Một lần nữa.
Người cán bộ xã mang theo giấy báo tử.
Người con trai Nguyễn Văn Nam đã anh dũng hy sinh.
Lần này, Mẹ không còn đứng vững.
Mẹ ngồi bệt xuống sân.
Đôi bàn tay run run ôm lấy tờ giấy.
Hàng xóm chạy sang đỡ Mẹ.
Ai cũng nghẹn ngào.
Sau nhiều giờ lặng im, Mẹ mới khẽ nói:
"Cha con gặp nhau rồi..."
Câu nói ngắn ngủi ấy khiến mọi người không cầm được nước mắt.
Từ đó, trong căn nhà nhỏ luôn có hai bức di ảnh đặt cạnh nhau.
Một của chồng.
Một của con.
Ngày nào Mẹ cũng thắp hương.
Ngày nào Mẹ cũng kể chuyện làng quê như thể hai cha con vẫn còn đang lắng nghe.
Thời gian trôi đi.
Đất nước hòa bình.
Những đứa cháu lớn lên.
Cuộc sống đủ đầy hơn.
Nhưng trong lòng Mẹ vẫn còn một ước nguyện.
Mẹ chỉ mong mỗi năm đến ngày giỗ, con cháu sum họp đông đủ để thắp cho chồng và con nén hương, kể cho họ nghe quê hương hôm nay đã đổi thay như thế nào.
Khi các đoàn cán bộ, đoàn viên đến thăm, Mẹ thường nắm tay từng người và dặn:
"Các con phải quý hòa bình. Có được ngày hôm nay là nhờ biết bao người đã không trở về."
Ở tuổi ngoài tám mươi, sức khỏe đã yếu.
Nhưng trí nhớ của Mẹ vẫn rất minh mẫn.
Mẹ vẫn nhớ từng ngày tiễn chồng.
Nhớ ngày con khoác ba lô.
Nhớ cả màu chiếc khăn tay hôm chia tay năm ấy.
Đối với Mẹ, chiến tranh đã lùi xa.
Nhưng tình yêu dành cho chồng, cho con và cho Tổ quốc thì chưa bao giờ phai nhạt.
Người mẹ xứ Nghệ ấy đã sống gần cả đời trong nỗi nhớ.
Nhưng chưa một lần hối tiếc.
Bởi Mẹ luôn tin rằng, sự hy sinh của chồng và con đã góp phần đổi lấy hòa bình cho quê hương, đất nước.


