Mẹ VNAH Nguyễn Thị Mùi
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Mùi (sinh năm 1922), quê tỉnh Đồng Nai, là người phụ nữ đã dành trọn cuộc đời cho cách mạng và gia đình. Trong hai cuộc kháng chiến, chồng Mẹ và hai người con trai lần lượt lên đường chiến đấu và anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Năm 2014, Mẹ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Năm 2017, Mẹ và chồng được truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba vì gia đình có nhiều liệt sĩ hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Ở phường Tam Hiệp, Đồng Nai, có một người mẹ mà mỗi khi nhắc đến chiến tranh, giọng nói vẫn chùng xuống.
Mẹ Nguyễn Thị Mùi bảo:
"Chiến tranh qua lâu rồi... nhưng ký ức thì vẫn còn."
Ký ức ấy không phải là tiếng bom.
Không phải là khói lửa.
Mà là những lần tiễn chồng, tiễn con ra trận.
Rồi lặng lẽ nhận về những tờ giấy báo tử.
Ngày còn trẻ, Mẹ là người phụ nữ chịu thương chịu khó.
Cuộc sống tuy nghèo nhưng gia đình luôn đầm ấm.
Khi đất nước bước vào những năm tháng kháng chiến ác liệt, chồng Mẹ tình nguyện tham gia lực lượng cách mạng.
Ngày tiễn chồng lên đường, Mẹ chỉ kịp sửa lại cổ áo và nói:
"Anh cứ yên tâm. Em sẽ thay anh chăm lo gia đình."
Đó là lời hứa mà Mẹ giữ suốt cả cuộc đời.
Những năm sau đó, Mẹ vừa làm ruộng, vừa nuôi dạy các con.
Cuộc sống thiếu thốn đủ bề.
Có bữa cơm chỉ có khoai với rau.
Nhưng Mẹ chưa bao giờ than phiền.
Mẹ thường dạy các con:
"Nhà mình có thể nghèo, nhưng không được nghèo lòng yêu nước."
Chính những lời dạy ấy đã theo các con lớn lên.
Đến tuổi trưởng thành, hai người con trai của Mẹ đều viết đơn tình nguyện nhập ngũ.
Người mẹ hiểu hơn ai hết chiến trường khốc liệt đến mức nào.
Nhưng Mẹ không ngăn cản.
Mẹ chỉ lặng lẽ chuẩn bị ba lô, vá lại chiếc áo và gói theo ít gạo rang.
Ngày các con lên đường, Mẹ ôm từng người thật chặt.
Rồi dặn:
"Các con đi giữ nước. Mẹ ở nhà giữ gia đình."
Đó là lời chia tay bình dị.
Nhưng cũng là lời gửi gắm tất cả tình thương của một người mẹ.
Chiến tranh ngày càng ác liệt.
Những lá thư từ chiến trường thưa dần.
Mỗi lần có người đưa thư ghé cổng, tim Mẹ lại đập mạnh.
Mẹ mong nhận được vài dòng bình an của các con.
Nhưng rồi điều Mẹ lo sợ nhất cũng đến.
Người cán bộ địa phương bước vào sân.
Trên tay là tờ giấy báo tử.
Người con trai đầu đã anh dũng hy sinh.
Mẹ lặng người.
Bàn tay run run cầm lấy tờ giấy.
Không khóc thành tiếng.
Mẹ chỉ lặng lẽ đặt di ảnh con lên bàn thờ rồi thắp một nén nhang.
Mẹ khẽ nói:
"Con đã làm tròn bổn phận với Tổ quốc."
Nỗi đau ấy chưa kịp nguôi.
Ít lâu sau.
Thêm một lần nữa.
Người con trai thứ hai cũng ngã xuống nơi chiến trường.
Hai lần tiễn con.
Hai lần chỉ còn lại giấy báo tử.
Người hàng xóm nắm lấy tay Mẹ mà khóc.
Mẹ nghẹn ngào:
"Đau lắm... nhưng các con đã sống xứng đáng."
Từ đó, trong căn nhà nhỏ luôn có ba bát cơm trên bàn thờ.
Một dành cho chồng.
Hai dành cho những người con mãi mãi tuổi đôi mươi.
Dẫu chịu nỗi đau quá lớn, Mẹ vẫn không gục ngã.
Mẹ tiếp tục lao động.
Tiếp tục chăm sóc con cháu.
Tiếp tục động viên thanh niên địa phương lên đường làm nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc.
Mỗi khi có đoàn viên, học sinh đến thăm, Mẹ đều kể về những năm tháng chiến tranh bằng giọng bình thản.
Mẹ không kể để khơi lại đau thương.
Mà để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương.
Có lần, một em nhỏ hỏi:
"Mẹ có giận chiến tranh không?"
Mẹ nhìn lên bàn thờ rồi chậm rãi đáp:
"Mẹ chỉ mong sẽ không còn người mẹ nào phải tiễn con như mẹ nữa."
Câu nói ấy khiến cả căn phòng lặng đi.
Đó không chỉ là nỗi lòng của riêng Mẹ.
Mà còn là tâm nguyện của biết bao Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp đất nước.
Năm 2014, Mẹ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Ba năm sau, Mẹ cùng người chồng đã khuất được truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba vì gia đình có nhiều liệt sĩ hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Ngày nay, trong ngôi nhà nhỏ ở Tam Hiệp, Mẹ vẫn luôn nhận được sự quan tâm, phụng dưỡng của chính quyền và nhân dân địa phương.
Mỗi khi nhìn đàn cháu, đàn chắt vui đùa trong hòa bình, Mẹ lại mỉm cười.
Mẹ bảo:
"Thấy các con, các cháu được sống yên bình... đó là phần thưởng lớn nhất của mẹ."


