Mẹ VNAH Nguyễn Thị Rành
Nhắc đến mẹ VNAH, không thể không nhắc đến mẹ Nguyễn Thị Rành, “huyền thoại” của đất thép với nhiều chiến công và sự hy sinh to lớn. Từ nhỏ, cha mẹ hoạt động cách mạng rồi mất, mẹ của mẹ cũng qua đời. Mẹ phải đi ở đợ cho nhà tên địa chủ trong vùng. Lớn lên, mẹ lập gia đình với thầy giáo Nguyễn Văn Cầm, một trí thức tử tế, yêu thương con người. Năm 1941 thầy nghỉ dạy để tham gia hoạt động cách mạng và mất năm 1970 do bệnh nặng.
Trong những năm tháng chiến tranh, mẹ là một tấm gương chiến đấu hết mình, đầy quả cảm. Năm 1945, mẹ là người đầu tiên gắn lá cờ đỏ búa liềm lên ngọn cây điệp, cùng nhân dân trong xã đứng lên giành chính quyền. Gia đình mẹ, bốn đời tham gia đánh giặc cứu nước, hết thực dân Pháp đến đế quốc Mỹ. Địch nhiều lần bắt mẹ, hết lừa gạt, tra tấn, dụ dỗ mẹ kêu gọi con cháu từ bỏ cách mạng, đầu hàng quân giặc. Thế mà, mặc cho bao trận đòn thừa sống thiếu chết, bao lần đối mặt sinh tử, mẹ vẫn kiên gan bền chí, không khuất phục.
Qua hai cuộc kháng chiến của dân tộc, mẹ đã cống hiến cho Tổ quốc 8 người con trai: Nguyễn Văn Dúng (1920 - 1947) - Xã đội trưởng Phước Hiệp; Nguyễn Văn Sóc (1926 - 1954) - Tiểu đội trưởng đặc công; Nguyễn Văn Vé (1932 - 1959); Nguyễn Văn Hè (1935 - 1967); Nguyễn Văn Huội (1938 - 1968); Nguyễn Văn Sướng (1939 - 1968); Nguyễn Văn Nâng (1940 - 1967); Nguyễn Văn Luông (1942 - 1969) và hai cháu: Cháu nội Nguyễn Văn Rưng (1939 - 1967) - Tiểu đội phó; Cháu ngoại Huỳnh Văn Cường (1948 - 1970).
Những nỗi đau của sự hy sinh, mất mát liên tục kéo đến đè nặng lên vai mẹ, tưởng chừng khiến mẹ không gượng dậy nổi. Nhưng người mẹ kiên cường ấy đã biến đau thương thành hành động. Trong 250km đường hầm địa đạo Củ Chi, có dấu ấn bàn tay mẹ Rành đào hầm miệt mài để che giấu các con dưới mắt quân thù, nuôi bộ đội, nuôi du kích. Mẹ là một trong những người tích cực vận động bà con đấu tranh chống chính quyền Ngô Đình Diệm, đòi hiệp thương, đòi quyền dân sinh, dân chủ. Mẹ cất chòi ở sát bưng làm nơi đi lại liên lạc của anh em du kích, cán bộ. Mẹ cũng nhiều lần mưu trí cứu anh em thoát khỏi nanh vuốt kẻ thù, đồng hành cùng nhiều trận đánh của du kích... cho đến ngày quân ta toàn thắng.
Để tôn vinh công lao to lớn của mẹ, ngày 06 tháng 01 năm 1978, Chủ tịch nước và Quốc Hội quyết định tuyên dương danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam” dành cho mẹ – người đã biểu hiện tấm gương sáng tuyệt vời của bà mẹ Việt Nam với sự hy sinh cao cả, một lòng một dạ kiên trung với dân với nước. Ngày 26 tháng 01 năm 1979, mẹ Nguyễn Thị Rành mất vì tuổi cao, sức yếu. Đến năm 1994, mẹ được truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”, góp phần tôn vinh công lao đóng góp và sự hy sinh của mẹ.
