MẸ VNAH NGUYỄN THỊ TA
Má Nguyễn Thị Ta sinh năm 1915, má quê gốc ở xã Trà Bường, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi. Mười lăm, mười sáu tuổi, má đã tham gia hoạt động bí mật, làm liên lạc, có lần cầm cờ tham gia đoàn biểu tình.
Ông thân sinh ra má hoạt động cách mạng bị địch bắt. Má bới cơm thăm nuôi cha
trong tù. Chồng của má - ông Trần Nguyên quê ở Hà Nam (Nam Hà) phiêu dạt vào Quảng
Ngãi cũng tham gia hoạt động cách mạng. Bị địch o ép, hai vợ chồng tìm đường vào
Trảng Bom làm mướn, phát rẫy nuôi nhau từ những năm 1936-1937.
Năm 1945, hai vợ chồng tham gia hoạt động cách mạng. Má bị địch bắt một lần,
chúng tra hỏi, vì không có chứng cớ buộc phải thả má. Ông Nguyên bị bắt hai lần, lần thứ
nhất, không tìm được chứng cớ, chúng giam mấy ngày rồi thả. Lần thứ hai, do một tên
phản bội làm liên lạc công tác thành chiêu hồi chỉ điểm, ông bị bắt, chúng tra tấn dã man,
đánh ông gãy mấy rẻ xương sườn rồi đày ông đi Côn Đảo và đánh chết ông ngoài đó.
Má là một trong những gia đình cơ sở tiếp tế cho cách mạng tích cực ở Trảng Bom.
Má kể, có năm rẫy trúng lớn thu được tới 120 giạ lúa, má chỉ để mấy giạ đủ ăn, còn ủng
hộ cho cách mạng hết, không lấy một đồng xu. Ban ngày má đi làm, tranh thủ xay, giã chờ
đêm đến, người đằng mình vào móc mang đi. Sáng sớm, má lại phải dậy quét sân, quét
vườn, xóa hết dấu vết.
Má sinh hạ hai lần, nhưng chỉ nuôi dưỡng được người con trai duy nhất - anh Trần
Đức Lộc, sinh năm 1935. Anh từ biệt má gia nhập bộ đội chống Pháp khi còn rất trẻ (16
tuổi) và hi sinh anh dũng khi vừa qua tuổi 18 (tháng 10/1953) trong một chuyến đi bảo vệ
cán bộ qua sông Đồng Nai. Anh Lộc hi sinh ở chân núi Bà Giăng, mồ chôn ở đó.
Sau khi con trai duy nhất hi sinh, hàng ngày má lui cui một mình trong căn nhà nhỏ - căn nhà tình nghĩa do Lâm trường Mã Đà xây tặng. Trên vách tường nhà treo bằng Tổ
quốc ghi công liệt sĩ Trần Đức Lộc, bằng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Huy chương Kháng
chiến hạng Nhất tặng má, Huân chương Độc lập hạng Ba tặng hai vợ chồng má, còn có
tấm Bằng khen của UBND tỉnh Đồng Nai tặng má về thành tích “Gia đình liệt sĩ chấp
hành tốt chính sách của Đảng và Nhà nước”,...
Má được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết
định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.
Má qua đời ngày 16/2/2004.
