Mẹ VNAH Nguyễn Thị Xẫm (1927 - 1978)
Sức mạnh vĩ đại nhất để dân tộc vượt qua chiến tranh chính là tinh thần nối tiếp kiên cường, nơi lớp người trước ngã xuống thì lớp người sau lại sẵn sàng đứng lên tiếp bước. Khi lật mở nguồn tư liệu trân quý của thời hoa lửa tại vùng đất Long Thành, tỉnh Đồng Nai, cuộc đời đầy dâng hiến và chịu đựng của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Xẫm đã mang đến cho tôi nỗi niềm xúc động nghẹn ngào. Cuộc đời mẹ là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần quật khởi của quê hương, chấp nhận lấy xương máu để đổi lấy tự do, độc lập và hòa bình cho cả dân tộc.
Đối với tôi, câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Xẫm hòa chung vào khúc tráng ca hào hùng của biết bao người mẹ đất Long Phước. Mẹ sinh năm 1927 tại xã Long Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Đi qua những năm tháng kháng chiến gian khổ, biết bao người mẹ nơi đây đã thầm lặng nuôi dưỡng, che giấu cán bộ cách mạng, biết bao người mẹ tiễn con thoát ly và biết bao người mẹ phải khóc thầm vì núm ruột của mình mãi mãi không về. Mẹ Xẫm cũng nằm trong số những người mẹ vĩ đại ấy. Gạt đi những lo toan, nguy hiểm rình rập, mẹ hết lòng cổ vũ các con theo tiếng gọi của Tổ quốc. Sự nghiệt ngã của cuộc chiến đã cướp đi hai người con trai yêu dấu của mẹ ngay trên chính mảnh đất quê hương: Liệt sĩ Nguyễn Văn Cu (sinh năm 1955): Anh dũng ngã xuống ngày 23/9/1970 khi mới vừa tròn 15 tuổi xuân (Bằng Tổ quốc ghi công số 3X.743 theo Quyết định số 1733/TTga) và Liệt sĩ Nguyễn Văn Sĩ (sinh năm 1946): Tiếp bước lý tưởng cách mạng của em trai, anh kiên cường chiến đấu và anh dũng hy sinh vào ngày 13/3/1971 (Bằng Tổ quốc ghi công số 4V.378 theo Quyết định số 255/TTga).
Đứng từ góc nhìn cảm nhận cá nhân, tôi thấu hiểu vết thương lòng sâu sắc đè nặng lên đôi vai gầy của mẹ. Người con trai út ngã xuống khi tuổi đời còn quá xanh, chưa kịp đi hết tuổi thiếu niên; chỉ vài tháng sau, người con trai lớn cũng mãi mãi nằm lại nơi chiến trường khói lửa. Những báu vật lớn nhất đời mẹ đã gửi lại đất mẹ, còn mẹ cũng lặng lẽ bước qua cuộc chiến và qua đời ngày 28/5/1978. Để ghi nhận và tri ân cống hiến vĩ đại đó, ngày 1/12/2015, Chủ tịch nước đã ban hành Quyết định số 2679/QĐ-CTN truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho mẹ Nguyễn Thị Xẫm. Hiện nay, ngọn lửa truyền thống vẹn nguyên của gia đình vẫn đang được người con của mẹ là ông Nguyễn Thanh Hiệp ngày đêm khói hương thờ cúng mẹ tại ấp Tập Phước, xã Long Phước.
Từ cuộc đời thầm lặng của mẹ Nguyễn Thị Xẫm, tôi rút ra bài học sâu sắc về tinh thần trách nhiệm và ý thức tiếp nối của tuổi trẻ. Sự bình yên, tự do ngày nay không tự nhiên có được, mà được đắp bồi từ sự dứt ruột hy sinh hạnh phúc của những người mẹ và xương máu của những người anh đi trước. Vì vậy, bài học "Uống nước nhớ nguồn" của mỗi chúng ta phải được chuyển hóa thành những hành động thiết thực hằng ngày: hăng hái học tập, lao động có ích, tích cực tham gia các phong trào đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc các gia đình chính sách và có ý thức bảo tồn dữ liệu lịch sử địa phương để câu chuyện về sự dâng hiến của mẹ luôn sống mãi.
