Mẹ VNAH Nguyễn Thị Yễn
Ngôi nhà nhỏ của mẹ Nguyễn Thị Yễn nằm nép mình bên lũy tre làng, nơi gió chiều thường mang theo mùi rơm rạ và những âm thanh quen thuộc của một miền quê yên bình. Ít ai biết rằng, phía sau vẻ lặng lẽ ấy là một cuộc đời đã đi qua hai cuộc chiến, gánh chịu những mất mát không lời nào kể xiết.
Mẹ Yễn có hai người con trai: Lê Hữu Ngô và Lê Hữu Hùng. Khi đất nước còn chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp, anh Lê Hữu Ngô rời mái nhà tranh, gia nhập đội du kích địa phương. Anh quen với những đêm hành quân lặng lẽ, những bữa cơm vội giữa rừng, lấy sự an toàn của làng xóm làm lẽ sống. Năm 1950, trong một trận càn ác liệt của địch, anh đã hi sinh. Tổ quốc ghi nhận sự hi sinh ấy bằng Bằng “Tổ quốc ghi công”, còn với mẹ, đó là khoảnh khắc từ biệt người con đầu lòng mãi mãi.
Những năm tháng sau đó, chiến tranh chưa buông tha mảnh đất này. Khi vết thương lòng còn chưa kịp khép lại, người con thứ Lê Hữu Hùng lại tiếp bước anh trai. Công việc giao liên cấp tỉnh buộc anh phải đi nhiều, đi xa, băng rừng vượt suối, mang theo tài liệu, mệnh lệnh và niềm tin của cách mạng. Mỗi lần con đi, mẹ chỉ lặng lẽ dặn dò: “Đi cho trọn việc nước, đừng lo cho mẹ”.
Năm 1957, trên một chuyến công tác, anh Lê Hữu Hùng đã không trở về. Tin báo hi sinh đến trong một buổi chiều lặng gió. Mẹ Nguyễn Thị Yễn ngồi rất lâu bên bậc cửa, không khóc thành tiếng. Nỗi đau đã quá lớn để bật thành lời. Sự hi sinh của anh cũng được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng Bằng “Tổ quốc ghi công” – một minh chứng cho những cống hiến thầm lặng mà cao cả.
Từ đó, căn nhà của mẹ vắng tiếng con. Nhưng mẹ Yễn vẫn sống bình thản, cần mẫn, giữ trọn niềm tin vào con đường mà các con mình đã chọn. Với mẹ, các con không mất đi, mà đã hóa thân vào sự bình yên của quê hương, vào từng con đường, bờ bãi, vào màu xanh của đất nước sau chiến tranh.
Cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Yễn không có những lời thề vang dội, chỉ có những lần tiễn con trong lặng lẽ. Chính sự lặng lẽ ấy đã làm nên tầm vóc lớn lao của một người mẹ Việt Nam anh hùng, để lại cho hôm nay một bài học sâu sắc về lòng yêu nước, sự chịu đựng và đức hi sinh vô bờ.
