Mẹ VNAH Phạm Thị Trâm (1889-1984)
Mẹ VNAH Phạm Thị Trâm (1889-1984)
Thành tích hoạt động cách mạng của mẹ được Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tặng thưởng Huy chương chống Pháp hạng Nhất, Huân chương chống Mỹ hạng Ba, Huân chương Độc lập hạng Ba và Bảng vàng Gia đình danh dự. Mẹ Phạm Thị Trâm sinh năm 1889 tại xã Phước Đông, huyện Cần Đước, tỉnh Long An. Cũng như bao người phụ nữ khác, mẹ là người đàn bà tảo tần, bình dị, hết mực thương yêu lo lắng cho chồng cho con, gắn bó với làng quê lối xóm - nơi đồng chiêm nước trũng, nơi mẹ quen cha, anh trai làng chân chất quê mùa. Cuộc đời mẹ kể cũng khổ nhiều. Thời con gái quanh năm suốt tháng làm thuê, cấy rẽ cho bọn địa chủ, bị o ép, bức bách đủ bề. Cái đói nghèo, cái tối tăm chật vật nặng oằn trên đôi vai, ghì sát xuống lằn mương, con rạch. Từ sự nhận thức sâu sắc về chính nỗi khổ của người dân lao động, gia đình mẹ đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia đóng góp suốt hai mùa kháng chiến. Căn nhà của mẹ là giao điểm của nhánh sông nhỏ đổ ra dòng Cần Đước êm ả trôi xuôi, đồng thời là cơ sở mấu chốt, nơi bộ đội chủ lực về, quận ủy ở chiến khu lên, giao liên chờ chuyển trạm. Tất cả một tay do mẹ chống chèo, dọc ngang kênh rạch. Đêm đêm bập bùng trong ánh đuốc lá dừa, mẹ đưa từng đoàn chiến sĩ, lương thực, vũ khí qua sông. Nụ cười luôn bừng lên ấm áp trên khuôn mặt đã nhiều nếp nhăn của mẹ. Quen với cái khổ rồi, bây giờ có tất bật hơn, vất vả hơn bởi gánh việc nước, gánh việc nhà mẹ vẫn vui vẻ, phấn chấn trong lòng. Chiếc khăn quệt trầu BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TỈNH ĐỒNG NAI choàng vội, thấm đẫm mồ hôi, cả máu và nước mắt. Biết bao đau thương và mất mát khôn cùng... Trên mảnh đất này bao nhiêu người đã ngã xuống và bao nhiêu người lại tiếp bước đứng lên. Trong đó có ông Võ Văn Thường (chồng mẹ) và người con thứ sáu (anh Võ Văn Ngàn) cùng hai người em ruột của mẹ là ông Phạm Văn Ngày và Phạm Văn Mẫn trong chuyến đi công tác đã bị địch bắt. Bọn chúng đánh đập, tra khảo rất dã man rồi lấy đá chọi những người thân của mẹ cho đến chết. Sau đó chở xác họ đi mất tích. Bốn cái tang đột ngột ập đến cùng một lúc khi mẹ vừa vượt đường xa đưa cán bộ về. Đôi tay già nua của mẹ run lẩy bẩy cố níu giữ cái neo thuyền, nước mắt không đủ sức để rơi. Tiếp sau đó, hai người con của mẹ: anh Võ Văn Đắng, Võ Văn Còn cũng hy sinh anh dũng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Người con trai út được mẹ động viên đã xông pha vào tuyến lửa. Suốt từ năm 1961 đến 1972, anh Phạm Văn Đây là chiến sĩ kiên cường hoạt động nội tuyến trong lòng địch. Những đứa con của mẹ quả là một niềm tự hào xứng đáng. Cuộc đời mẹ như một giai thoại. Một hôm bọn địch kéo đến rất đông, phá tan vườn lá. Những thân cây dừa non sạt ngọn đổ rầm xuống mặt nước. Mẹ không còn biết sợ hãi là gì nữa, liều chết ngăn bọn chúng lại. Tức tốc, bọn địch trói nghiến mẹ lại, bắt mẹ chỉ hầm bí mật. Thằng Cai Vuông khét tiếng cầm một thanh gỗ bảng to cứ thế nện thẳng tay vào lưng mẹ. Mỗi đòn giáng xuống chỉ thấy mẹ vặt người lên, mắt mở trừng trừng. Thân thể mẹ phồng rộp lên rồi bầm tím lại bởi những lằn roi ngang dọc. Không khai thác được gì, bọn giặc hằn học bỏ đi pha lẫn sự thán phục về sức mạnh diệu kỳ của một bà mẹ chiến sĩ. 497 SÁNG NGỜI CHẤT NGỌC ANH HÙNG Sau đợt bị tra tấn ấy, phần vì tuổi già sức yếu, mẹ đã bị bệnh bại liệt. Năm 1970 bị bọn giặc khống chế gắt gao, mẹ cùng người con út chuyển lên Long Khánh, tiếp tục hoạt động cách mạng cho đến ngày đất nước được giải phóng. Mẹ là bà nội hiền như bà tiên trong truyện cổ tích của đám cháu nhỏ thân yêu. Mẹ là sự gắn bó cội nguồn với quê hương đất nước. Ngày mẹ mất đi 19/9/1984, bác Tám Đây nhớ mãi lời trăn trối cuối cùng: “Vợ chồng con ráng cho các cháu ăn học đến nơi, đến chốn. Dạy dỗ chúng nó làm người tốt nghe con”. Trái tim mẹ cao cả và nhân hậu biết chừng nào. Mẹ Phạm Thị Trâm đã được Nhà Nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Trước đó, mẹ và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 1985
