Mẹ VNAH Phạm Thị Xá

Mỗi ngọn sóng, bờ cát của vùng cù lao Long Hòa, huyện Châu Thành hôm nay đều mang trong mình những câu chuyện huyền thoại về lòng yêu nước và sự hy sinh. Trong những năm tháng gian khổ của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mảnh đất này đã sinh ra những người con anh dũng và những người mẹ kiên cường. Trong số đó, Mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Xá (1933 – 2020) chính là biểu tượng cao đẹp cho tinh thần bất khuất, người đã hiến dâng cả người bạn đời và đứa con trai yêu quý cho độc lập, tự do của dân tộc.

Mẹ Phạm Thị Xá sinh ra và lớn lên tại xã Long Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh. Mẹ bén duyên cùng đồng chí Võ Văn Bi (sinh năm 1932) – một người con kiên trung của cùng quê hương. Giữa muôn vàn thử thách của bom đạn và sự kìm kẹp từ kẻ thù, hai ông bà đã đồng lòng tần tảo, chắt chiu nuôi dạy 5 người con (2 trai, 3 gái) khôn lớn trong chiếc nôi của truyền thống cách mạng.

Theo tiếng gọi thiêng liêng của sông núi, cả chồng và người con trai lớn của Mẹ đều hăng hái tham gia vào cuộc chiến đấu, gánh vác những trọng trách bảo vệ xóm làng, bảo vệ cán bộ. Thế nhưng, chiến tranh tàn khốc đã cướp đi hai người đàn ông trụ cột trong gia đình Mẹ:

Chồng của Mẹ – Liệt sỹ Võ Văn Bi: Tham gia cách mạng từ ngày 01/01/1965, đồng chí được tin tưởng giao giữ chức vụ Ầp đội trưởng ấp Hai Thủ, xã Long Hòa. Giữa giai đoạn chiến sự cam go, vào ngày 02/6/1969, khi đang dốc hết tâm sức thực hiện nhiệm vụ xây dựng xã chiến đấu, đồng chí không may bị nhiễm bệnh dịch lỵ trực trùng cấp tính. Dù đã được đồng đội khẩn trương cấp cứu cứu chữa, nhưng do điều kiện thiếu thốn nơi chiến khu, đồng chí đã anh dũng hy sinh sau 2 giờ đồng hồ, trọn đời cống hiến cho phong trào du kích địa phương.

Con trai của Mẹ – Liệt sỹ Võ Văn Hai (Sinh năm 1953): Kế thừa chí hướng của cha, đồng chí tham gia cách mạng từ rất sớm vào ngày 01/01/1966 khi mới 13 tuổi, trở thành đội viên dũng cảm của Đội bảo vệ Huyện ủy Châu Thành. Ngày 01/01/1974, trong lúc làm nhiệm vụ đặc biệt bảo vệ các đồng chí lãnh đạo Huyện ủy đi chỉ huy bao vây đánh địch ở vùng đông Long Hòa, trên đoạn đường di chuyển từ huyện tới xã Hưng Mỹ, đồng chí Võ Văn Hai đã bị trúng pháo kích của địch và anh dũng hy sinh ở tuổi 21, lấy thân mình bảo vệ an toàn cho mạch máu chỉ huy của cách mạng.

Mất đi người bạn đời trăm năm khi tuổi đời còn trẻ, rồi lại phải gánh chịu nỗi đau thắt ruột khi người con trai ngã xuống trước thềm mùa xuân đại thắng, nỗi đau ấy đè nặng lên đôi vai của Mẹ. Nhưng với ý chí kiên cường của người phụ nữ đất thép, Mẹ Phạm Thị Xá đã nén đau thương, tiếp tục nuôi dạy các con gái khôn lớn và tích cực đóng góp cho phong trào cách mạng tại địa phương.

Mẹ Phạm Thị Xá đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời cho gia đình và đất nước, Mẹ thanh thản về với tổ tiên vào năm 2020, hưởng thọ 87 tuổi. Nhằm tri ân sâu sắc những cống hiến và sự hy sinh vô bờ bến của Mẹ, ngày 04/8/2014, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 1852/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" cho Mẹ Phạm Thị Xá khi Mẹ còn sống.