Mẹ VNAH Phan Thị Thiệt

Mẹ Phan Thị Thiệt sinh năm Ất Sửu 1923 trong một gia đình nông dân nghèo ở ấp Vọng Đông, làng Phú Hữu, tổng Thành Tuy Hạ, quận Long Thành, tỉnh Biên Hòa cũ (nay là xã Phú Đông, huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai). Mẹ lấy chồng là ông Trần Văn Sổ, cũng là một bần nông và khi ra ở riêng, hai người chỉ có vài công ruộng một vụ nên phải làm mướn mới đủ nuôi thân. Đôi vợ chồng trẻ dựng chiếc chòi lá nhỏ xíu trên đất người ta suốt hơn nửa thế kỷ; thay nhiều lần cây và lá nhưng chiếc chòi chỉ đủ chỗ cho ba người dung thân. Mẹ chỉ sinh hạ một con trai là Trần Văn Sách vào năm 1940.

Ông Năm Sổ cả đời quần quật lam lũ đánh vật với mấy công ruộng rồi đi làm mướn nên không có điều kiện tham gia việc xã hội. Mẹ Thiệt phần lo nuôi con, phần lo chạy giặc cho đến khi Sách khôn lớn. Sau cao trào Đồng khởi 1960, ông Tám Lục (Trần Văn Lục) - em ruột ông Năm Sổ - có mấy người con được cán bộ mật giáo dục, móc nối đi thoát ly. Người chú ruột này thấy cháu đã đến tuổi quân dịch, bèn động viên anh Sách tham gia cách mạng. Vừa cưới vợ được ít lâu, anh nghe lời chú và cán bộ cách mạng, gia nhập du kích xã một thời gian ngắn. Sau đó anh xin đi bộ đội thuộc đơn vị C240 huyện Long Thành. Ấp Vọng Đông thuộc vùng sâu, địch kềm chặt nên anh không thể về thăm cha mẹ và vợ con. Mẹ Phan Thị Thiệt chỉ có một con duy nhất nên rất nhớ anh. Mỗi khi được móc nối, mẹ mượn chiếc xuồng nhỏ, mang theo ít gạo và thực phẩm một mình một mái chèo len lách qua nhiều tua bót giặc xuống tận rừng Sác Phước An tìm gặp con. Đó là những giờ phút sung sướng của người mẹ già khi thấy con mình vẫn mạnh khỏe, được đồng đội quý mến, và nhất là Sách khác hẳn khi còn ở nhà. Anh vẫn hiền lành nhưng năng nổ công tác, được bà con nơi đóng quân tin yêu. Ngày 12/9/1972, Tiểu đội trưởng Trần Văn Sách được giao nhiệm vụ đưa thương binh từ rừng Sác lên tuyến trên. Khi nhóm tải thương đi ngang đường ủi Phước Lai (nay thuộc xã Hiệp Phước, Nhơn Trạch) thì các anh lọt ổ phục kích địch. Anh Sách hy sinh được đồng đội an táng chu đáo. Một thời gian sau, mẹ Thiệt nghe tin xiết bao đau xót. Mẹ thương khóc con đến sinh bệnh, vì gia đình quá nghèo không tiền thuốc thang nên năm 1973 mẹ qua đời. Ông Năm Sổ cũng chỉ sống đến năm 1975.

Có công sinh hạ, nuôi dưỡng rồi dâng hiến giọt máu duy nhất cho Tổ quốc hòa bình, thống nhất nên mẹ Phan Thị Thiệt được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.