Mẹ VNAH Tống Thị Hiền - Người mẹ chọn Việt Nam là quê hương
Mẹ Việt Nam Anh hùng Tống Thị Hiền (tên gốc Khăm Xóm Chèm Chăn), sinh năm 1921 tại tỉnh Sakon Nakhon (Thái Lan). Năm 1937, Mẹ kết hôn với ông Tống Văn Hiền, một Việt kiều yêu nước, rồi theo chồng về Việt Nam sinh sống. Trong kháng chiến chống Mỹ, Mẹ có 5 người con tham gia quân đội, trong đó hai người con là liệt sĩ Tống Văn Hiếu và Tống Văn Xiên anh dũng hy sinh. Năm 2014, Mẹ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, trở thành người phụ nữ gốc nước ngoài duy nhất được vin

Trong ngôi nhà nhỏ ở phường Hòa Hiếu, thị xã Thái Hòa, Nghệ An, có một người mẹ luôn mỉm cười khi ai đó hỏi về quê hương.
Mẹ nhẹ nhàng đáp:
"Quê mẹ ở Thái Lan... nhưng trái tim mẹ ở Việt Nam."
Câu nói ấy khiến nhiều người xúc động.
Bởi hơn nửa cuộc đời, Mẹ Tống Thị Hiền đã sống, cống hiến và chịu đựng những mất mát như bao người mẹ Việt Nam khác.
Thuở thiếu nữ, Mẹ tên là Khăm Xóm Chèm Chăn, sinh ra trong một gia đình đông con tại vùng Đông Bắc Thái Lan.
Năm mười sáu tuổi, Mẹ gặp chàng trai Việt kiều Tống Văn Hiền.
Tình yêu nảy nở giữa hai người trẻ.
Sau ngày nên duyên, Mẹ theo chồng vượt hàng trăm cây số trở về Việt Nam lập nghiệp.
Ngày mới đặt chân đến quê chồng, Mẹ chỉ biết vài tiếng Việt bập bẹ.
Muốn hỏi hàng xóm cũng phải nhờ chồng phiên dịch.
Nhưng Mẹ không nản.
Ban ngày làm việc.
Buổi tối học từng chữ.
Học cách phát âm.
Học từ con.
Học từ bà con lối xóm.
Năm năm sau, người phụ nữ Thái Lan ấy đã nói tiếng Việt thành thạo như người bản xứ.
Chiến tranh rồi cũng lan đến quê hương mới.
Gia đình Mẹ có năm người con.
Khi đất nước cần, các con lần lượt khoác ba lô lên đường nhập ngũ.
Có người hỏi:
"Mẹ không giữ con lại sao?"
Mẹ lặng đi một lúc rồi nói:
"Đứa nào cũng là máu thịt của mẹ. Nhưng nếu đất nước cần thì mẹ không thể giữ."
Đó là quyết định đau đớn nhất của một người mẹ.
Những ngày sau đó, căn nhà nhỏ chỉ còn tiếng võng đưa và những lá thư gửi từ chiến trường.
Mỗi lần nhận thư, Mẹ đọc đi đọc lại nhiều lần.
Có những bức thư giấy đã úa màu.
Mẹ vẫn cất cẩn thận trong chiếc hộp gỗ cũ.
Rồi một ngày.
Người cán bộ xã bước vào sân.
Trên tay là tờ giấy báo tử.
Người con trai Tống Văn Hiếu đã anh dũng hy sinh.
Mẹ lặng người.
Tờ giấy trên tay run lên.
Nhưng Mẹ không khóc thành tiếng.
Mẹ chỉ khẽ đặt bàn tay lên di ảnh con và thì thầm:
"Con đã làm tròn bổn phận."
Nỗi đau ấy chưa kịp nguôi thì thêm một lần nữa.
Người con trai Tống Văn Xiên cũng ngã xuống nơi chiến trường.
Hai người con.
Hai khoảng trống không gì bù đắp được.
Có người hàng xóm ôm lấy Mẹ.
Mẹ chỉ nghẹn ngào:
"Đau lắm... nhưng mẹ tự hào vì các con đã sống xứng đáng."
Sau những mất mát ấy, Mẹ không khép mình trong đau thương.
Mẹ tiếp tục chăm sóc các con còn lại.
Tiếp tục tham gia công việc của xóm.
Động viên thanh niên lên đường bảo vệ Tổ quốc.
Đối với Mẹ, cuộc sống phải tiếp tục.
Bởi những người đã hy sinh sẽ không bao giờ mong người ở lại gục ngã.
Nhiều năm sau chiến tranh, hài cốt liệt sĩ Tống Văn Xiên được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Việt – Lào.
Riêng liệt sĩ Tống Văn Hiếu, gia đình vẫn mong mỏi hoàn tất các thủ tục ghi nhận đầy đủ sự hy sinh của anh.
Dẫu vậy, trong lòng Mẹ, các con mãi mãi là những người lính đã hiến dâng tuổi trẻ cho đất nước.
Năm 2014, khi được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Mẹ xúc động nói:
"Mẹ vui không phải vì danh hiệu. Mẹ vui vì đất nước đã nhớ đến các con của mẹ."
Đó là niềm tự hào lớn nhất của người mẹ đã dành hơn nửa thế kỷ sống trên quê hương Việt Nam.
Có lần, một đoàn học sinh đến thăm.
Một em nhỏ hỏi:
"Bà có còn nhớ quê cũ không?"
Mẹ mỉm cười hiền hậu:
"Có chứ. Nhưng Việt Nam là nơi chồng mẹ, các con mẹ và cả cuộc đời mẹ gắn bó. Việt Nam là quê hương của mẹ."
Câu trả lời giản dị ấy khiến ai cũng xúc động.
Bởi tình yêu quê hương đôi khi không chỉ được quyết định bởi nơi mình sinh ra.
Mà còn bởi nơi mình sẵn sàng hiến dâng cả những điều quý giá nhất.


