Mẹ VNAH Trịnh Thị Nhũ - Ba lần tiễn con, một đời son sắt

Ở xóm 12, xã Giao Hà, có một người mẹ mà mỗi khi nhắc đến, người dân đều lặng đi trong niềm kính phục.

Đó là Mẹ Việt Nam Anh hùng Trịnh Thị Nhũ.

Trong ngôi nhà nhỏ của Mẹ, có ba tấm bằng "Tổ quốc ghi công" được đặt trang trọng trên bàn thờ.

Ba tấm bằng.

Ba người con.

Ba phần máu thịt của Mẹ đã gửi lại nơi chiến trường.

Nhưng điều khiến nhiều người xúc động nhất không chỉ là sự hy sinh ấy, mà là hình ảnh người mẹ năm nào lặng lẽ tiễn từng người con lên đường khi các anh còn chưa kịp trưởng thành.

Cuối năm 1967.

Người con trai cả của Mẹ là Bùi Văn Kiên vừa tròn 16 tuổi.

Ở cái tuổi mà nhiều bạn bè vẫn còn cắp sách đến trường, Kiên đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ.

Ngày biết tin, Mẹ sững người.

Thương con còn quá nhỏ.

Nhưng Mẹ hiểu hơn ai hết, đất nước đang cần những người con.

Sáng tiễn con lên đường, Mẹ sửa lại cổ áo, vuốt nhẹ mái tóc còn vương mùi rơm mới.

Mẹ chỉ dặn:

"Đi mạnh giỏi nghe con. Có gian khổ cũng phải giữ vững ý chí."

Cậu thiếu niên gật đầu.

Rồi khuất dần sau con đường làng phủ đầy bụi đất.

Đó là lần cuối cùng Mẹ nhìn thấy người con cả.

Chỉ một tháng sau.

Điều không ai ngờ lại xảy ra.

Người con trai thứ hai là Bùi Trọng Thủy, khi ấy chưa đầy 15 tuổi, lặng lẽ lên Ủy ban xã xin nhập ngũ.

Biết mình chưa đủ tuổi, chưa đủ cân nặng, anh khai tăng tuổi và giấu thêm vài cục đá vào túi quần để đủ trọng lượng theo quy định tuyển quân.

Khi biết chuyện, Mẹ vừa thương vừa xót.

Nhưng nhìn ánh mắt cương nghị của con, Mẹ chỉ biết ôm con vào lòng.

Mẹ hiểu.

Tinh thần yêu nước của các con không thể giữ lại bằng nước mắt.

Mẹ động viên:

"Các con đi vì nước thì mẹ ở nhà cũng phải vững vàng."

Sau thời gian huấn luyện, hai anh tranh thủ về thăm nhà đúng một đêm trước khi hành quân vào Nam.

Bữa cơm hôm ấy đạm bạc.

Chỉ có bát canh rau, đĩa cá kho.

Nhưng cả gia đình đều thấy ấm áp.

Mẹ gắp thức ăn cho từng con.

Không ai nói đến chiến tranh.

Không ai nhắc đến ngày trở về.

Chỉ có tiếng cười cố làm cho bữa cơm bớt nghẹn ngào.

Sáng hôm sau, hai người con khoác ba lô rời nhà.

Mẹ đứng rất lâu trước cổng.

Cho đến khi bóng các con khuất hẳn sau hàng tre.

Những tháng đầu, gia đình vẫn nhận được thư của anh cả Bùi Văn Kiên.

Những lá thư kể chuyện đồng đội.

Chuyện hành quân.

Chuyện nhớ mẹ.

Rồi một ngày...

Những cánh thư bỗng im bặt.

Mẹ vẫn chờ.

Mỗi chiều lại ra đầu ngõ.

Mong người đưa thư ghé qua.

Nhưng điều Mẹ nhận được không phải thư.

Mà là giấy báo tử.

Bùi Văn Kiên – chiến sĩ đội cảm tử – đã anh dũng hy sinh năm 1969 tại chiến trường miền Nam.

Nỗi đau ấy chưa kịp nguôi.

Năm 1973, thêm một lần nữa, giấy báo tử được gửi về.

Bùi Trọng Thủy đã hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.

Người mẹ lặng người.

Hai lần nhận tin dữ.

Hai lần tiễn con đi.

Không một người trở về.

Ngày đất nước thống nhất năm 1975, khắp nơi rợp cờ hoa.

Bao gia đình vỡ òa trong niềm vui đoàn tụ.

Riêng Mẹ Nhũ lại lặng lẽ thắp hai nén hương trên bàn thờ.

Mừng cho đất nước.

Nhưng trái tim người mẹ vẫn khuyết đi hai khoảng không không gì bù đắp nổi.

Chiến tranh chống Mỹ kết thúc.

Mẹ tưởng rằng những mất mát đã dừng lại.

Nhưng lịch sử lại tiếp tục gọi tên những người con.

Người con trai thứ tư là Bùi Xuân Ngọc lên đường nhập ngũ năm 1974, xuất ngũ sau ngày đất nước thống nhất.

Cuộc sống vừa yên bình chưa được bao lâu.

Năm 1978, khi vợ anh mới mang thai đứa con đầu lòng được hai tháng, anh lại tình nguyện tái ngũ để bảo vệ biên giới phía Bắc.

Lần tiễn con thứ ba, Mẹ không còn nhiều nước mắt.

Mẹ chỉ nắm chặt tay con:

"Đi đi con. Giữ gìn đất nước cũng là giữ bình yên cho gia đình mình."

Đầu năm 1979, người cán bộ xã lại bước vào sân.

Mẹ hiểu.

Không cần mở phong bì.

Mẹ biết mình vừa mất thêm một người con.

Bùi Xuân Ngọc đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

Ba lần tiễn con.

Ba lần nhận giấy báo tử.

Người mẹ ấy chưa bao giờ gục ngã.

Sau những mất mát, Mẹ vẫn tích cực tham gia công tác địa phương, động viên con cháu học tập, lao động và tiếp tục gìn giữ truyền thống yêu nước của gia đình.

Các con, cháu của Mẹ sau này nhiều người trở thành sĩ quan quân đội, công an, giáo viên và công tác trong nhiều lĩnh vực, tiếp nối truyền thống cống hiến cho quê hương, đất nước.

Ở tuổi gần một trăm, sức khỏe đã yếu nhưng Mẹ vẫn nhớ rất rõ từng lần tiễn con lên đường.

Mỗi khi nhắc đến các con, đôi mắt Mẹ ánh lên niềm tự hào nhiều hơn là nước mắt.

Mẹ từng nói:

"Các con tôi hy sinh để đất nước có ngày hòa bình. Mẹ đau, nhưng mẹ chưa bao giờ hối hận."

Đó là lời của một người mẹ bình dị.

Nhưng cũng là lời của hàng nghìn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp đất nước.