MỆNH LỆNH BẰNG TAY VÀ TIẾNG PHÁO MỞ MÀN Ở ĐÍCH KHIÊM
Câu chuyện ghi lại khoảnh khắc quyết đoán của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong giờ phút mở màn Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 tại cứ điểm Đông Khê. Giữa lúc hệ thống thông tin liên lạc đứt đoạn do bom đạn, quyết định linh hoạt và sự chỉ đạo sát sao của Tổng Tư lệnh đã giúp pháo binh ta nhả đạn chính xác, mở đường cho bộ binh làm chủ trận địa.
Sáng sớm ngày 16 tháng 9 năm 1950, Chiến dịch Biên giới Thu - Đông chính thức nổ súng bằng trận tiến công cứ điểm Đông Khê. Đây là trận đánh then chốt có ý nghĩa quyết định nhằm khai thông con đường di chuyển chiến lược dọc biên giới Việt - Trung.
Đại tá Phạm Đức Nam, khi ấy là sĩ quan tác chiến pháo binh trẻ tại đài quan sát tiền phương, nhớ như in không khí ngột ngạt trước giờ G. Sương mù đặc quánh bao phủ các thung lũng đá vôi Cao Bằng. Theo kế hoạch, đúng 6 giờ sáng, toàn bộ lực lượng sơn pháo và súng cối của ta sẽ đồng loạt nhả đạn đè bẹp các hỏa điểm địch trên đồi Đồn Cao và pháo đài Đông Khê.
Tuy nhiên, chỉ vài phút trước thời điểm nổ súng, pháo đạn của địch từ trong căn cứ bất ngờ bắn mù mịt ra các ngả đường tiến quân, làm đứt hoàn toàn đường dây điện thoại liên lạc giữa Sở Chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các tiểu đoàn pháo binh. Thời gian tính bằng giây, nếu không nổ súng đúng giờ để áp chế hỏa lực địch, lực lượng bộ binh đang ém quân ở cửa mở sẽ chịu tổn thất rất lớn.
Giữa lúc tình thế vô cùng căng thẳng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trực tiếp bước ra khỏi căn hầm quan sát sát mép vực. Không thể chờ đợi nối lại đường dây liên lạc, Đại tướng quan sát sát trùng trùng điệp điệp khói súng qua ống nhón, rồi lập tức chỉ thị cho sĩ quan truyền tin sử dụng tín hiệu cờ và đèn hiệu dã chiến – một phương án dự phòng ít ai ngờ tới.
Đại tướng nhìn sĩ quan tác chiến Phạm Đức Nam và dặn bằng giọng đanh thép: "Truyền lệnh ngay bằng cờ hiệu: Pháo binh tập trung toàn bộ hỏa lực vào tháp nước và đồi Đồn Cao. Đánh thẳng vào đầu não địch, không để chúng kịp phản công!"
Mệnh lệnh bằng cờ hiệu vừa phát ra, các trận địa pháo của ta lập tức nhận lệnh và đồng loạt nhả đạn. Những quả đạn sơn pháo đầu tiên xé tan màn sương mù, rơi trúng các hỏa điểm chủ lực của Pháp tại Đông Khê, đè bẹp sức kháng cự ban đầu của đối phương và tạo điều kiện cho bộ binh ta mở cửa cào tiến thẳng vào trung tâm.
Nhớ lại khoảnh khắc ấy, Đại tá Phạm Đức Nam luôn khắc ghi bản lĩnh tĩnh bẽn, khả năng ứng biến linh hoạt và sự quyết đoán phi thường của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Chính sự sâu sát và nhạy bén của người chỉ huy tối cao giữa thời khắc hiểm nghèo đã góp phần làm nên thắng lợi giòn giã của trận mở màn Đông Khê, tạo đà cho toàn bộ Chiến dịch Biên giới 1950 thắng lợi hoàn toàn.
