Mệnh lệnh chiếm Nhơn Trạch để mở đường cho pháo lớn

Ngày 21/4/1975, Xuân Lộc được giải phóng. Tuyến phòng thủ phía Đông Sài Gòn bị phá vỡ và các cánh quân bắt đầu chuyển nhanh về phía thành phố.

Nhưng để tiến công Sài Gòn từ hướng Đông Nam, vẫn còn một nhiệm vụ quan trọng: chiếm khu vực Nhơn Trạch và đưa pháo lớn vào vị trí có thể khống chế sân bay Tân Sơn Nhất.

Người chỉ huy mặt trận hướng Đông khi ấy là Đại tướng Lê Trọng Tấn.

Khoảng 16 giờ ngày 20/4/1975, khi Xuân Lộc chưa hoàn toàn kết thúc, Lê Trọng Tấn nhận được điện của Đại tướng Văn Tiến Dũng, Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, yêu cầu ngày 28 và 29 phải chiếm bằng được Nhơn Trạch để đặt pháo 130mm bắn vào sân bay Tân Sơn Nhất và các mục tiêu quân sự.

Đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt. Nếu pháo lớn được triển khai ở Nhơn Trạch, khu vực sân bay Tân Sơn Nhất sẽ nằm trong tầm khống chế, hạn chế khả năng sử dụng không quân của đối phương để đánh vào các cánh quân đang tiến về Sài Gòn.

Song song với nhiệm vụ của pháo binh, bộ binh phải vượt sông Đồng Nai ở khu vực Cát Lái để tiến về Sài Gòn. Vì vậy, Long Thành - Nhơn Trạch phải được giải phóng nhanh chóng.

Căn cứ tình hình chiến trường, Lê Trọng Tấn đề nghị được nổ súng sớm hơn kế hoạch một ngày để có đủ thời gian hoàn thành nhiệm vụ. Đề nghị này được chấp thuận.

Sau khi Xuân Lộc được giải phóng, Sư đoàn 304 của Quân đoàn 2 và Sư đoàn 325 nhanh chóng hành quân về khu vực Bình Sơn, phối hợp với lực lượng địa phương Long Thành - Nhơn Trạch.

Ngày 27/4, các lực lượng tiến công vào hệ thống phòng thủ tại Long Thành và Nhơn Trạch. Những trận đánh diễn ra liên tục nhằm mở đường cho các đơn vị chủ lực và đưa pháo lớn vào trận địa.

Ngày 28/4, pháo 130mm từ Nhơn Trạch bắt đầu bắn vào sân bay Tân Sơn Nhất. Những loạt đạn từ hướng Đông Nam tạo thêm sức ép đối với hệ thống phòng thủ cuối cùng của chính quyền Sài Gòn.

Trong khi pháo binh khống chế sân bay, các đơn vị bộ binh tiếp tục chuẩn bị vượt sông và tiến vào nội đô.

Ngày 29/4, các cánh quân đồng loạt tiến công. Sang trưa 30/4, lực lượng Quân đoàn 2 tiến vào Dinh Độc Lập, đánh dấu thời điểm chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng.

Nhìn từ hướng Đông, con đường từ Xuân Lộc qua Long Thành, Nhơn Trạch rồi tiến về Sài Gòn là một chuỗi nhiệm vụ liên tiếp. Trong chuỗi đó, quyết định nhanh chóng chiếm Nhơn Trạch và đưa pháo 130mm vào trận địa là một mắt xích quan trọng.

Đại tướng Lê Trọng Tấn là người trực tiếp chỉ huy mặt trận hướng Đông trong những ngày quyết định ấy.

Nguồn tham khảo: Báo Đồng Nai, “Long Thành - Nhơn Trạch được giải phóng sớm”; “Bộ Chỉ huy Miền trong Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975”; Báo Quân đội nhân dân.