Mệnh lệnh kéo pháo ra và quyết định lịch sử

Đầu năm 1954, tại chiến trường Điện Biên Phủ, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và dân công đang dồn sức chuẩn bị cho trận quyết chiến với quân đội Pháp.

Theo phương án ban đầu, quân ta dự kiến thực hiện cách đánh nhanh để giải quyết chiến dịch trong thời gian ngắn. Bộ đội đã phải vượt qua vô vàn gian khổ để vận chuyển lương thực, đạn dược, đưa pháo vào trận địa.

Nhưng khi ngày nổ súng đến gần, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy một vấn đề nghiêm trọng.

Quân Pháp đã tăng cường lực lượng, xây dựng hệ thống công sự kiên cố hơn nhiều so với thời điểm lập kế hoạch. Trong khi đó, bộ đội Việt Nam chưa có nhiều kinh nghiệm tiến công một tập đoàn cứ điểm lớn với sự phối hợp của nhiều binh chủng.

Nếu tiếp tục đánh theo phương án cũ, nguy cơ thương vong lớn và thất bại là rất đáng lo ngại.

Theo các tài liệu lịch sử, đêm 25 tháng 1 năm 1954, Đại tướng không chợp mắt vì trăn trở với những khó khăn của chiến dịch.

Sáng ngày 26 tháng 1, ông trao đổi với cố vấn Trung Quốc, sau đó triệu tập cuộc họp Đảng ủy Mặt trận để xem xét lại phương án tiến công.

Không khí cuộc họp vô cùng căng thẳng.

Các đơn vị đã mất nhiều ngày đêm đưa pháo vào trận địa. Lương thực, đạn dược và lực lượng đã được bố trí. Nếu thay đổi phương án ngay trước giờ chiến đấu, toàn bộ công tác chuẩn bị sẽ phải điều chỉnh.

Nhưng Đại tướng kiên trì với nguyên tắc mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh.”

Ông yêu cầu các cán bộ chỉ huy đánh giá liệu tiến công theo phương án cũ có bảo đảm chắc thắng hay không. Không ai có thể khẳng định chắc chắn điều ấy.

Khoảng 11 giờ trưa ngày 26 tháng 1 năm 1954, Đại tướng đi đến quyết định lịch sử: hoãn cuộc tiến công, chuyển phương châm từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Các đơn vị được lệnh rút về vị trí tập kết và kéo pháo ra khỏi trận địa đã chuẩn bị.

Đó là một quyết định vô cùng khó khăn. Những khẩu pháo từng được kéo vào qua các sườn núi hiểm trở nay lại phải đưa ra. Bộ đội phải tiếp tục chịu đựng gian khổ, chờ đợi ngày chiến đấu mới.

Nhưng chính sự thay đổi ấy đã giúp quân ta có thêm thời gian chuẩn bị lực lượng, xây dựng trận địa, củng cố công tác hậu cần và lựa chọn cách tiến công phù hợp hơn.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn. Trải qua 56 ngày đêm chiến đấu quyết liệt, đến chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, quân ta giành thắng lợi.

Chiến thắng Điện Biên Phủ trở thành một trong những dấu mốc quan trọng nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Sau này, quyết định thay đổi cách đánh được Đại tướng nhìn nhận là một trong những quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy quân sự của mình.

Câu chuyện ấy không chỉ nói về tài năng quân sự, mà còn cho thấy trách nhiệm của một người chỉ huy trước sinh mạng của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ.

Bản lĩnh lớn lao đôi khi không nằm ở mệnh lệnh tiến lên, mà ở lòng dũng cảm thay đổi quyết định để bảo vệ lực lượng và bảo đảm thắng lợi.