MỆNH LỆNH TIẾN VÀO ĐÀ NẴNG – CUỘC HÀNH QUÂN THẦN TỐC CỦA NHỮNG NGƯỜI LÍNH THÁNG BA

Tháng 3 năm 1975, sau chiến thắng Tây Nguyên, tình hình chiến trường miền Nam thay đổi từng ngày.

Những phòng tuyến từng được xây dựng kiên cố lần lượt bị phá vỡ. Quân đội Sài Gòn phải đối phó với nhiều hướng tiến công, trong khi lực lượng quân giải phóng tiếp tục phát triển thế tiến công chiến lược. Tại miền Trung, thành phố Huế và Đà Nẵng trở thành những mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đà Nẵng khi ấy là một căn cứ quân sự liên hợp lớn của quân đội Sài Gòn, có sân bay, cảng biển, kho tàng quân sự và hệ thống phòng thủ được xây dựng trong nhiều năm.

Nếu giải phóng được Đà Nẵng, quân ta sẽ phá vỡ một trung tâm phòng thủ lớn của đối phương, đồng thời tạo ra thế và lực mới cho cuộc tiến quân về phía Nam.

Nhưng trước khi tiến đến Đà Nẵng, cuộc chiến trên hướng Trị Thiên – Huế đã diễn ra vô cùng quyết liệt.

Từ ngày 21/3/1975, các đơn vị Quân đoàn 2 phối hợp với lực lượng vũ trang địa phương tiến công vào hệ thống phòng ngự phía Nam Huế. Trên những tuyến đường, dòng sông và khu vực cửa biển, quân ta liên tiếp đánh chiếm các vị trí quan trọng, ngăn chặn đường rút lui và làm tan rã từng bộ phận lực lượng đối phương.

Ngày 25/3/1975, quân giải phóng làm chủ thành phố Huế. Sáng ngày 26/3/1975, lá cờ giải phóng tung bay trên cột cờ Phu Văn Lâu, đánh dấu việc toàn tỉnh Thừa Thiên – Huế được giải phóng. Huế vừa được giải phóng thì mệnh lệnh tiến công Đà Nẵng đã trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Ngày 25/3/1975, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở Chiến dịch Đà Nẵng. Trung tướng Lê Trọng Tấn được giao làm Tư lệnh Mặt trận Quảng Đà, đồng chí Chu Huy Mân làm Chính ủy. Trước mắt Bộ Chỉ huy chiến dịch là một nhiệm vụ rất khó khăn: phải nhanh chóng tổ chức tiến công vào một thành phố có hệ thống phòng thủ lớn, trong khi các đơn vị vừa trải qua những ngày chiến đấu liên tục.

Lê Trọng Tấn là một người chỉ huy giàu kinh nghiệm, từng tham gia nhiều chiến dịch lớn, trong đó có Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Ông hiểu rằng thời cơ trên chiến trường không phải lúc nào cũng tồn tại lâu dài. Một lực lượng đang tan rã có thể bị đánh bại nhanh chóng nếu đối phương kịp thời tổ chức tiến công. Nhưng nếu chậm trễ, họ có thể củng cố phòng tuyến hoặc tổ chức rút lui, khiến chiến dịch kéo dài và gây thêm tổn thất.

Trong những ngày cuối tháng 3, tình hình tại Đà Nẵng chuyển biến rất nhanh. Sau khi Huế, Tam Kỳ và Quảng Ngãi được giải phóng, Đà Nẵng dần rơi vào thế bị cô lập. Quân đội Sài Gòn tập trung lực lượng về thành phố, nhưng hệ thống chỉ huy và tổ chức phòng thủ bắt đầu mất ổn định.

Bộ Tổng Tư lệnh nhận định đây là thời cơ cần được tận dụng ngay. Các mệnh lệnh được truyền xuống yêu cầu các đơn vị nhanh chóng áp sát, tiến công từ nhiều hướng, bỏ qua những mục tiêu không thật sự cần thiết để tiến thẳng vào Đà Nẵng.

Đối với các đơn vị đang hành quân, đó là cuộc chạy đua với thời gian. Những đoàn xe quân sự nối tiếp nhau trên các tuyến đường miền Trung. Bộ binh, pháo binh, xe tăng và lực lượng bảo đảm hậu cần đều phải hoạt động với cường độ rất cao.

Một khó khăn lớn là các đơn vị vừa chiến đấu, vừa cơ động qua những khu vực mới được giải phóng. Đường sá có nơi bị hư hỏng, phương tiện phải liên tục di chuyển, việc cung cấp nhiên liệu và đạn dược cần được bảo đảm trong điều kiện chiến dịch phát triển nhanh. Nhưng mệnh lệnh tiến công không thay đổi.

Theo tư liệu của Báo Điện tử Chính phủ, Bộ Tổng Tư lệnh yêu cầu các đơn vị phải nhanh chóng tiến thẳng vào Đà Nẵng, không để lỡ thời cơ. Trên các hướng, lực lượng Quân đoàn 2 và Quân khu 5 đồng loạt triển khai tiến công. Từ phía Bắc, Tây Bắc và phía Nam, các mũi tiến công hình thành thế bao vây, chia cắt lực lượng đối phương.

Ngày 28/3/1975, pháo binh quân giải phóng tiến hành tập kích vào những vị trí quân sự quan trọng ở Đà Nẵng và bán đảo Sơn Trà. Các đơn vị tiếp tục phát triển tiến công, đánh vào những khu vực phòng thủ, căn cứ quân sự và các mục tiêu trọng yếu.

Sức chống cự của đối phương suy giảm nhanh chóng. Ngày 29/3/1975, quân giải phóng tiến vào thành phố Đà Nẵng. Trên những con đường của thành phố, xe tăng và các đơn vị bộ binh tiến qua những khu vực từng là căn cứ quân sự của đối phương. Những người dân chứng kiến các đoàn quân tiến vào trong thời khắc chiến tranh đang chuyển sang một bước ngoặt mới.

Đến 15 giờ ngày 29/3/1975, Đà Nẵng được giải phóng hoàn toàn. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, quân và dân ta đã giành thắng lợi trên toàn bộ hướng Huế – Đà Nẵng, phá vỡ hệ thống phòng thủ của đối phương ở Quân khu 1. Đây là chiến thắng có ý nghĩa chiến lược to lớn. Không chỉ mở rộng vùng giải phóng, thắng lợi còn làm thay đổi sâu sắc tương quan lực lượng, khiến chính quyền Sài Gòn mất đi một địa bàn quân sự đặc biệt quan trọng.

Từ sau chiến thắng Đà Nẵng, những đoàn quân tiếp tục cơ động về phía Nam, chuẩn bị cho trận quyết chiến cuối cùng. Đối với Lê Trọng Tấn, chiến dịch này tiếp tục khẳng định tài năng chỉ huy của ông trong những tình huống đòi hỏi quyết định nhanh, tổ chức lực lượng lớn và phối hợp nhiều hướng tác chiến. Tuy nhiên, thành công của chiến dịch không chỉ thuộc về những người chỉ huy. Đó còn là chiến công của các chiến sĩ bộ binh đã hành quân liên tục, của những người lính xe tăng mở đường, của các đơn vị pháo binh bảo đảm hỏa lực và của lực lượng hậu cần đã đưa từng chuyến hàng ra phía trước.

Có những người lính tham gia chiến dịch khi bộ quân phục đã bạc màu sau nhiều tháng chiến đấu. Có những đơn vị vừa hoàn thành nhiệm vụ tại Huế đã nhận lệnh tiếp tục tiến vào Đà Nẵng. Không phải ai trong số họ cũng có cơ hội trở về.

Trong những cuộc tiến công và truy kích, những mất mát vẫn tiếp tục xảy ra. Mỗi chiến thắng đều được đánh đổi bằng mồ hôi, máu và sinh mạng của những con người cụ thể.

Ngày 29/3/1975, khi Đà Nẵng được giải phóng, con đường tiến về Sài Gòn đã rộng mở hơn bao giờ hết. Nhưng điều quan trọng nhất là chiến thắng ấy đã chứng minh khả năng tổ chức tiến công thần tốc của quân đội Việt Nam trên quy mô lớn. Từ Huế đến Đà Nẵng, những người lính đã vượt qua một chặng đường đầy gian khổ, góp phần biến thời cơ chiến lược thành thắng lợi trên thực tế. Và chỉ một tháng sau, chính tinh thần tiến công nhanh chóng, kiên quyết ấy tiếp tục được phát huy trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đến thắng lợi cuối cùng.