MIỀN KÝ ỨC “MỘT THỜI HÀO HÙNG”
Cứ mỗi chiều hè, tôi lại đạp xe về Khu di tích lịch sử cách mạng Cái Ngang – như một thói quen thân thuộc gắn liền với một phần tuổi thơ. Kỳ lạ thay, dẫu đã bao lần đặt chân đến nơi đây, từng hàng cây, con đường, căn hầm đã trở nên quen thuộc, nhưng cảm giác vẫn luôn nguyên vẹn – một nỗi bồi hồi, xao xuyến khó tả như lần đầu tiên ghé thăm.
Từ tuyến Quốc lộ 1A, tôi rẽ vào con đường Bầu Gốc – con đường nhỏ nhưng chất chứa biết bao dấu ấn lịch sử. Hai bên là những cánh đồng lúa xanh bát ngát, trải dài trong gió, tỏa hương lúa non dịu nhẹ. Khung cảnh yên bình đến lạ, khiến tôi khó có thể hình dung nơi đây đã từng bị bom đạn cày xới, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc.
Giữa không gian ấy, tôi chợt nhận ra mình thật may mắn. Chiến tranh đã lùi xa, thế hệ chúng tôi được lớn lên trong hòa bình – không còn tiếng bom rơi, đạn nổ, không còn nỗi lo thường trực về mất mát, chia ly. Càng nghĩ, tôi càng trân quý hiện tại – thứ bình yên mà cha ông đã phải đánh đổi bằng cả tuổi xuân, máu xương và sinh mệnh.
Cái Ngang không chỉ là một địa danh lịch sử, mà còn là biểu tượng của ý chí quật cường, của lòng yêu nước son sắt của quân và dân Vĩnh Long. Trong kháng chiến chống Mỹ, nơi đây từng là căn cứ chiến lược quan trọng của Tỉnh ủy Vĩnh Long, là cơ quan đầu não lãnh đạo phong trào cách mạng của tỉnh từ năm 1966 đến năm 1975, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 cũng như Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.
Ngày nay, khu di tích được phục dựng với hệ thống hầm bí mật, công sự chiến đấu, nhà thường trực, nhà thông tin, hội trường, cầu chông, bãi lửa… tái hiện chân thực không gian chiến khu năm xưa. Mỗi hiện vật, mỗi công trình nơi đây như kể lại bằng sự lặng im của mình một câu chuyện về lòng dũng cảm, sự kiên cường và trí thông minh của thế hệ cha ông trong những năm tháng kháng chiến gian khổ. Chính bởi những giá trị lịch sử to lớn ấy, Cái Ngang đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 2016.
Mảnh đất này cũng gắn liền với ký ức của gia đình tôi. Ông tôi tham gia cách mạng từ khi còn rất trẻ. Dù không trực tiếp hoạt động tại căn cứ này, nhưng ông đã âm thầm nuôi giấu cán bộ, sống giữa lòng địch, làm nhiệm vụ liên lạc, góp phần vào nhiều trận đánh cùng toàn dân khởi nghĩa giành thắng lợi. Những câu chuyện cách đây hơn nửa thế kỷ, mỗi lần ông kể lại, ánh mắt vẫn ánh lên niềm tự hào – ánh mắt của một thời tuổi trẻ hào hùng. Giọng ông trầm ấm, từng chi tiết về những năm tháng kháng chiến gian khổ khiến tôi như được sống lại trong những thời khắc lịch sử oai hùng của dân tộc.
Nhờ những câu chuyện ấy, tôi hiểu hơn về thế hệ cha ông ngày trước. Những người chiến sĩ khi ấy còn rất trẻ, mang trong mình khí chất hiên ngang, bất khuất, không sợ kẻ thù. Họ chỉ có một khát vọng duy nhất: giành lại độc lập cho Tổ quốc, đem lại tương lai cho thế hệ mai sau. Chính lý tưởng ấy đã giúp họ vượt qua mọi gian khổ, làm nên những điều tưởng chừng không thể.
Thành quả hôm nay không chỉ được tạo nên từ mồ hôi, mà còn được đánh đổi bằng máu xương của biết bao thế hệ đã ngã xuống. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng cuộc sống hiện tại, sống có trách nhiệm, nỗ lực học tập, lao động, cống hiến sức trẻ cho quê hương, đất nước – đó chính là cách tri ân thiết thực và ý nghĩa nhất đối với những người đi trước.
Chiều tà dần buông, nhuộm vàng cả không gian. Những ký ức cũng lặng lẽ khép lại. Vùng đất này đã sinh ra biết bao thế hệ anh hùng – không chỉ là một địa danh, mà đã trở thành biểu tượng bất diệt của ý chí kiên trung, bất khuất. Đó là niềm tự hào của người dân nơi đây, và sẽ mãi được gìn giữ, tiếp nối trong trái tim của các thế hệ mai sau.
Trước khi rời đi, tôi đứng lặng trong giây lát, cúi đầu kính cẩn – thay cho lời tri ân sâu sắc gửi đến các thế hệ cha ông và những anh hùng đã nằm lại nơi này.
