"MÌN SỜ” - NỖI KINH HOÀNG CỦA NHỮNG TÊN LÍNH DÒ MÌN!

Ở những đoạn đường có tàu xe qua lại trong vùng kiểm soát của địch, hàng ngày chúng phải xua quân đem các máy dò mìn rà quét xục xạo trên đường để tìm mìn. Mỗi khi phát hiện thấy mìn, chúng nổ súng, bủa vây rồi đào lấy mìn về nộp cho bọn chỉ huy và nhận tiền thưởng.


Tuy không phải là đối tượng tiêu diệt, nhưng bọn dò mìn đã trở thành mối đe dọa nguy hiểm hàng đầu đối với những người đánh mìn. Vì vậy, trước hết chúng tôi phải tìm mọi cách để chiến thắng mọi thủ đoạn tìm mìn của bọn này, mới có thể bảo đảm cho các trận đánh mìn thắng lợi!


Chúng tôi đã thắng chúng bằng cách đánh với kỹ năng nghề nghiệp của mình, nhưng cũng có trận chúng tôi bị chúng lấy mất mìn.


Người chiến sĩ đánh mìn mà bị địch lấy mất mìn thì có biết bao nỗi cơ cực. Tôi còn nhớ, trong trận đánh xe lửa trên quãng đường Quỳnh Khê - Phương Duệ, tôi được ở lại gốc dây mìn cùng tiểu đội trưởng Quyết để điều khiển mìn. Sáng sớm hôm đó, bọn địch tuần tra phát hiện thấy mìn và bủa vây chúng tôi. Trước tình thế không thể làm khác được, anh Quyết hạ lệnh cho chúng tôi dí điện phá hủy mìn. Tôi thực hiện mênh lệnh ngay. Nhưng thật đáng tiếc, địch đã cắt đứt dây mìn! May mắn cho chúng tôi thoát được vòng vây của chúng để trở về đơn vị.


Trận đánh bị thất bại này đã cho tôi nhiều bài học sâu sắc. Trong những năm tháng chiến đấu trên mặt trận đánh phá giao thông địch, hầu như không trận đánh mìn nào, chúng tôi không phải đối phó vất vả với chúng nó. Bọn dò mìn là đối tượng nguy hiểm, là kẻ thù trực tiếp của những chiến sĩ đánh mìn chúng tôi. Mỗi khi nhìn chúng đưa đẩy chiếc máy dò mìn trên những đoạn đường đã đặt mìn, chúng tôi chỉ muốn xông lên tiêu diệt lập tức bọn chó săn theo giặc này. Từ lâu, tôi đã có một ý định: "Phải tìm cách đánh tan xác những tên dò mìn, để bảo đảm cho những trận mìn thu được thắng lợi".


Trong trận đánh xe tăng địch trên đường số 9 ngày 21-5-1953, tôi có giao ước với các chiến sĩ xung kích: "Tôi quyết tâm đánh trúng chiếc xe đi đầu, nhưng các đồng chí phải bắt bằng được cho tôi một thằng dò mìn". Tôi đã làm đúng lời hứa và các chiến sĩ đại đội 75 cũng đã bắt được tù binh, trong đó có một tên lính dò mìn.


Nhận được tin báo, tôi đến ngay nơi tạm giữ tù binh để gặp tên lính dò mìn mà bốn ngày qua ở trận địa, sáng nào tôi cũng theo dõi nó. Qua sự gặp gỡ này, tôi khai thác những khía cạnh cần thiết cho việc chống thủ đoạn dò mìn của chúng. Tôi hỏi:

- Anh làm nhiệm vụ dò mìn trong đội quân tuần tiễu sáng nay phải không?

- Thưa... từ trước tới nay, em chỉ làm lính dò mìn thôi ạ. Em chưa hề cầm súng và chưa bắn một viên đạn nào bao giờ!


Nó tưởng làm lính dò mìn là nó nhẹ tội, nên trả lời tôi có vẻ không e ngại. Nhưng nó đã không biết người đang đối thoại với nó là ai?

Nghe tên tù binh thú tội "Từ trước tới nay chỉ làm lính dò mìn", tôi liên tưởng đến những lần bị chúng lấy mất mìn, căm tức hỏi:

- Trong đời làm lính dò mìn cho giặc, anh đã tìm thấy của chúng tôi bao nhiêu quả mìn?

- Thưa anh, tìm được mìn của các anh không phải là dễ. Ngay sáng nay, mìn của các anh đặt ở trên đường nhiều như vậy, mà chúng em cũng không tìm được dấu vết của quả mìn nào!

Tôi hỏi cắt ngang để thăm dò:

- Tại sao các anh lại không tìm thấy mìn?

- Thưa anh, máy dò mìn chúng em sử dụng vẫn hoạt động bình thường, nhưng không hề có dấu hiệu nào nghi ngờ. Vả lại, chúng em đi bộ bốn, năm cây số, lưng đeo hòm điện, tay vác máy nặng nề, có phải chỗ nào chúng em cũng chú ý được cả đâu. Chúng em chỉ dò kỹ ở những nơi có dấu vết nghi ngờ trên mặt đường mà thôi!


Nghe tên tù binh nói có lý, tôi nghĩ đến biện pháp hàng đầu để chống máy dò mìn là kỹ thuật ngụy trang khi chôn mìn. Tôi hỏi tiếp:

- Anh nghĩ về số phận của những người lính dò mìn như thế nào?

Với giọng kể lể phân trần, tên lính ngụy đáp:

- Chúng em bị bắt buộc vào lính. Cuộc đời của lính dò mìn chúng em là cả một chuỗi ngày đây lo sợ! Đi dò mìn, lúc nào cũng vác máy nghênh ngang giữa đường rất dễ bị các anh bắn trúng ngay từ loạt đạn đầu trong những trận phục kích; kiểm tra đường rồi mà vẫn có mìn nổ thì cũng bị tù hoặc mất đầu; phát hiện thấy mìn lại là điều đáng sợ nhất!

- Tại sao các anh lại sợ nhất khi phát hiện thấy mìn?

Tên lính dò mìn ngồi lặng đi giây lát như để hồi tưởng lại một điều gì khủng khiếp đã xảy ra trong quá khứ, rồi nói:

- Chúng em sợ nhất điều này, vì trước đây, mấy anh bạn của em cũng làm công việc như em đã bị tan xác khi phát hiện thấy mìn, vào đào hố lấy mìn!

Nghe nó giải thích, đầu óc tôi lóe lên một ý nghĩ: Phải tìm cách diệt những tên lính dò mìn để chúng phải khiếp sợ mỗi khi nghĩ đến mìn. Phải diệt những tên lính dò mìn bằng chính quả mìn mà chúng phát hiện.


Tôi nghĩ về một quả mìn như thế. Mìn thì dễ thôi, chỉ cần một quả đại bác, quả đạn súng cối của địch không nổ, hoặc vài ba lạng thuốc "TNT" là tôi có thể làm thành những quả mìn rất lợi hại. Nhưng làm thế nào để bọn lính dò mìn, khi phát hiện thấy mìn, chỉ mới sờ vào mặt đất nơi hố mìn, là mìn nổ ngay - đó là điều mà tôi đang suy tính.


Muốn cho mìn nổ, phải có bộ phận điều khiển nổ. Thế là các cỡ "cạm điện", "mìn điện" đánh tàu, đánh xe lần lượt xuất hiện trong đầu óc tôi. Tôi xác định phải dùng "mìn điện tự động" thì mới diệt được bọn này. Nhưng cho mìn nổ bằng cách nào? Không thể dùng "cạm điều khiển" tác động bằng lực nén từ trên xuống như các loại mìn thường dùng để đánh tàu, đánh xe. Cách đánh này đòi hỏi "cạm điều khiển" phải tác động bằng lực đẩy từ dưới lên; có như vậy, khi bọn địch phát hiện thấy mìn, chỉ mới bới nhẹ trên mặt đất làm bộ phận đẩy lên của "cạm điện" hoạt động thì mìn lập tức nổ.


Từ tỉnh đội về đơn vị đã giúp tôi hoàn thành bản thiết kế trong đầu óc một quả mìn chuyên dùng để diệt những tên địch làm nhiệm vụ dò mìn. Chúng tôi bắt tay ngay vào việc chế tạo, thử nghiệm bộ phận điều khiển nổ của quả mìn mà tôi vừa nghĩ ra. Kết quả thử nghiệm cho biết: Sự gây nổ của bộ phận điều khiển thực hiện rất nhạy và chính xác. Cả ngày hôm sau, chúng tôi lại tiếp tục hoàn thiện hơn nữa các chi tiết cấu tạo của mìn và cách đánh kiểu mìn này, đặt tên cho nó là "mìn sờ".


Quả "mìn sờ" đầu tiên được chế tạo bằng quả đạn súng cối 81 ly của địch không nổ, do anh em du kích Gia Lộc đào được, đem đến cho chúng tôi từ mấy ngày trước đây. Chúng tôi đánh thí điểm quả mìn này tại một địa điểm gàn Quán Phấn, đường 17, nhăm diệt tốp lính dò mìn vẫn thường tìm mìn trên quãng đường từ nhà thờ Hui đến Phương Điếm.


Vào một đêm cuối tháng 12 năm 1953, chúng tôi đem mìn lên đường làm nhiệm vụ. So với lúc thử nghiệm ở nhà thì bây giờ thực tế có những điểm phải chú ý hơn. Cả ba bộ phận của một hệ thống là mìn, cạm điều khiển, ống pin, đều đạt chung trong một hố. Quá trình đặt một ổ mìn như thế, nếu để xảy ra một sự nhầm lẫn dù chỉ là nhỏ thì lập tức mìn sẽ nổ, người đặt mìn chết. Để bảo đảm chắc chắn cho trận đánh thí điểm, đêm nay tôi đảm nhiệm toàn bộ công việc đặt ổ mìn này. Mọi việc được thực hiện hết sức tỉ mỉ, thận trọng, bảo đảm an toàn.


Sáng sớm ngày hôm sau, toán quân đi kiểm tra đường vác máy dò mìn rà quét trên đường, đã phát hiện thấy dấu hiệu nghi ngờ mà chúng tôi cố tình để lộ. Chúng nổ súng báo động, hò la, hí hửng tưởng như sắp đào được vàng. Năm tên lính ngụy, thằng đứng, thằng ngồi, xúm xít xung quanh chỗ chúng tôi đặt mìn. Đúng như dự kiến, khi chúng đào lấy mìn thì một cột khói đen bốc lên dựng đứng - quả đạn cối 81 ly đã phát ra một tiếng nó đanh mạnh, làm tan xác cả 5 tên địch.


Quả "mìn sờ" đầu tiên đã nổ rất đẹp và đem lại kết quả đúng như dự kiến. Đánh trận đầu thắng lợi, chúng tôi rút kinh nghiệm, tiếp tục hoàn thiện cách đánh mới để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người đặt mìn, hoặc khi phải gỡ mìn đem về thì cũng không xảy ra sự cố nguy hiểm. Rồi trận thứ hai được tổ chức đánh tại đường 9, gần An Thể (Tứ Kỳ). Trận này chúng tôi đánh kết hợp "mìn sờ" với mìn đánh xe cơ giới, hai quả mìn tự động đánh xe đặt cách nhau 200 mét. Phía trước, chúng tôi bố trí một ổ "mìn sờ" chế tạo trong quả đạn pháo 105 ly nhằm diệt bọn lính dò mìn để bảo vệ hai quả mìn ở trận địa chính.


Sáng 18-1-1954, vẫn như thường lệ, toán quân tuần tra của địch từ thị trấn Ninh Giang kéo nhau đến đoạn đường chúng tôi đặt mìn. Ba tên lính vác máy dò mìn ra quét trên đường. Tên vác máy đi đầu vừa tới nơi có quả "mìn sờ" đã hốt hoảng hét to: "Mìn! Có mìn!... Mìn!...”. Hai tên đi sau vác máy vội chạy đến, rà đi rà lại rôi cũng hét lên: - "Đúng rồi, đúng có mìn rồi!".


Nghe báo có mìn, những tên lính làm nhiệm vụ sục sạo chạy nhốn nháo trên đường, có tên nằm sụp xuống ven đường, nổ súng vu vơ. Tên chỉ huy đi phía cuối, hớt hải chạy lên, vừa chạy vừa la: - "Cứ để nguyên, tao coi... Cứ để nguyên, tao coi...". Ba tên lính sục sạo cũng vác súng chạy theo nó. Tôi đoán, có lẽ bọn này thi nhau chạy đến đào mìn để lập công nhận thưởng!


Khi tới nơi vừa phát hiện có mìn, tên chỉ huy vội vàng kiểm tra máy dò mìn rồi cũng reo lên: "Đúng rồi, đúng có mìn rồi. Để tao coi..!".


Tên chỉ huy vừa cúi người, đưa tay rờ rờ xuống mặt đất thì nó và 6 tên đứng xung quanh đă biến mất trong cột khói đen và tiếng nổ dữ dội của trái đạn pháo 105 ly. Quả "mìn sờ" thứ 2 đã nổ, kết liễu đời của 7 tên lính sục sạo dò mìn. Những tên còn lại hốt hoảng, nổ súng ầm ĩ. Sau một hồi lâu, nhận thấy không có sự tiến công tiếp theo của Việt Minh chúng mới dám kéo nhau ra lấy xác đồng đội, lấp hố mìn, khôi phục giao thông.


Bọn dò mìn sững sờ, với những chiếc máy tìm mìn hiện đại đã bị quét sạch bởi quả mìn vừa nổ, mặt khác phải tập trung vào việc giải quyết hậu quả, nên đoạn đường còn lại, chúng bỏ luôn không kiểm tra nữa. Hai quả mìn tự động đánh xe của chúng tôi đặt ở đoạn đường này vẫn giữ được nguyên vẹn và đến chiều hôm đó, đã nổ trúng hai xe vận tải của địch chạy từ phía Kiến An về Ninh Giang.


"Mìn sờ" là một loại vũ khí mới tìm ra, chủ yếu dùng vào việc diệt bọn lính dò mìn trên các đường giao thông. Không để cho địch tìm cách đối phó, sau trận thứ hai ở đường 9 đạt hiệu quả chiến đấu cao, chúng tôi đã chỉ đạo đơn vị áp dụng "mìn sờ" đánh rộng ra những con đường có địch tuần tiễu để tranh thủ thời cơ diệt bọn lính dò mìn càng nhiều càng tốt. Thế là, "mìn sờ" liên tiếp nổ ra ở đường 17, đường 20 và nổ lên cả trên đường 5. Tôi trực tiếp đánh 7 quả, diệt 32 tên dò mìn. Các đồng chí Đặng Văn Đính, Nguyễn Văn Cứ - đội phó cũng chỉ huy đơn vị đánh nhiều ổ "mìn sờ", diệt hàng chục tên địch.


"Mìn sờ" ra đời và áp dụng đánh trên khắp mọi nẻo đường làm cho bọn địch khiếp sợ! Và từ đó, mỗi khi phát hiện hoặc nghi nơi có mìn, chúng phải đứng thật xa, dùng lựu đạn hoặc súng nã vào cho đến lúc nát cả mặt đường mà không thấy tiếng nổ, mới dám đến tận nơi khám xét!


"Mìn sờ" thật sự đã trở thành nỗi kinh hoàng của những tên lính dò mìn!