MINH HÀ – LIỆT NỮ HÓA THÀNH PHÚC THẦN GIỮ ĐẤT QUẢNG NINH

Giữa những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, khi độc lập dân tộc còn là khát vọng cháy bỏng của hàng triệu con tim Việt Nam, đã xuất hiện một người con gái kiên cường, bất khuất, lấy tuổi xuân và cả sinh mệnh của mình để giữ trọn lời thề với Tổ quốc. Đó là Anh hùng liệt sĩ Đỗ Thị Sinh, bí danh Minh Hà – người nữ đảng viên trẻ tuổi, liệt nữ oanh liệt, được nhân dân vùng Yên Hưng – Quảng Ninh tôn kính gọi bằng hai tiếng thiêng liêng: “Phúc thần của dân”.

Tuổi trẻ giác ngộ cách mạng giữa lòng xứ Đoài

Đỗ Thị Sinh sinh năm 1925 tại thôn 3, xã Canh Nậu, huyện Thạch Thất, vùng đất xứ Đoài giàu truyền thống yêu nước. Sinh ra trong một gia đình nhà nho, cha là cụ Đỗ Khắc Tuân, người từng được triều đình nhà Nguyễn sắc phong Cửu phẩm văn giai, bà sớm được hun đúc tinh thần nhân nghĩa, lòng tự trọng và khí tiết của người Việt.

Mới 16 tuổi, khi nhiều bạn bè đồng trang lứa còn cắp sách đến trường, Đỗ Thị Sinh đã tình nguyện tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1941–1942, thông qua người anh rể là đồng chí Nguyễn Văn Canh – sau này là Bí thư Đảng uỷ xã Canh Nậu, bà được giác ngộ lý tưởng cộng sản, tìm thấy con đường sống và chiến đấu cho dân tộc.

Mang bí danh Minh Hà, cô gái trẻ nhanh chóng trở thành hạt nhân nòng cốt trong phong trào cách mạng địa phương. Năm 17 tuổi, bà được cho đi học lớp cứu thương tại Hưng Yên, sau đó vừa làm y tá tại Nhà thương Sơn Tây, vừa bí mật làm công tác tuyên truyền, vận động quần chúng.

Người nữ cán bộ xông pha tuyến đầu

Năm 1944–1945, Minh Hà được giao nhiệm vụ gây dựng tổ chức Việt Minh tại các địa bàn giáp ranh huyện Quốc Oai và Thạch Thất. Dưới những hình thức tưởng như bình dị như tập võ gậy, làm vệ sinh, cứu thương, bà đã khéo léo tập hợp quần chúng, tuyên truyền cách mạng, xây dựng cơ sở vững chắc.

Đầu năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Minh Hà, phong trào Việt Minh tại Canh Nậu phát triển mạnh mẽ với nhiều hoạt động quyết liệt: rải truyền đơn, chống thu thóc tạ, cảnh cáo bọn phản động, bảo vệ nhân dân. Tháng 5/1945, bà bị giặc Nhật bắt khi đang viết tài liệu tuyên truyền. Trước một người con gái trẻ, xinh đẹp, thông thạo tiếng Nhật, giặc đã dùng mọi thủ đoạn dụ dỗ: tiền bạc, bổng lộc, thậm chí có tên còn ngỏ ý cưới bà làm vợ.

Nhưng đáp lại, Minh Hà thẳng thừng khinh bỉ, dùng lời lẽ đanh thép vạch trần bộ mặt xâm lược của kẻ thù. Bị giam tại nhà tù Kim Đái (Sơn Tây), chịu đòn tra tấn dã man, bà vẫn một mực giữ vững khí tiết người đảng viên cộng sản. Tháng 7/1945, Minh Hà vượt ngục thành công, tiếp tục lãnh đạo nhân dân giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám tại Canh Nậu và tỉnh Sơn Tây.

Người dân địa phương đến nay vẫn truyền tụng hình ảnh nữ cán bộ Minh Hà cưỡi ngựa bạch, lưng đeo gươm, oai phong như một nữ tướng thời đại mới.

Bám trụ Yên Hưng – giữ đất trong vòng vây giặc

Năm 1946, do năng lực và uy tín cao, Minh Hà được điều về công tác tại tỉnh Quảng Yên, giữ chức Tỉnh uỷ viên. Đầu năm 1947, khi thực dân Pháp mở cuộc càn quét, chiếm đóng Yên Hưng – Quảng Yên, thực hiện chính sách “ba sạch: giết sạch, cướp sạch, đốt sạch”, nhiều cơ sở cách mạng bị tan rã, cán bộ hy sinh, nhân dân hoang mang.

Giữa hoàn cảnh ấy, Minh Hà vẫn kiên quyết bám dân, bám đất, lặng lẽ đi từng thôn xóm, động viên nhân dân, khôi phục các đoàn thể cứu quốc, gây dựng lại phong trào kháng chiến từ đống tro tàn.

Ngày 12/7/1947, trong một cuộc họp cán bộ chủ chốt vùng Hà Nam tại xã Phong Cốc, bà bị địch phát hiện và bắt giữ cùng 10 đồng chí khác. Tại thị xã Quảng Yên, địch dụ dỗ, tra khảo, hứa thưởng cho ai chỉ mặt Minh Hà. Không muốn để đồng đội và nhân dân bị liên lụy, bà bước ra giữa đám đông, dõng dạc tuyên bố:

“Tao chính là Minh Hà. Những người còn lại đều là dân lương thiện.”

Chúng thả tất cả, chỉ giam giữ một mình bà. Mua chuộc không thành, giặc đánh đập, tra tấn đến chết nhưng không khai thác được một lời nào từ người nữ chiến sĩ kiên trung.

Hóa thân thành “Phúc thần của dân”

Đêm 14/7/1947, địch ném xác Minh Hà xuống sông Chanh hòng phi tang tội ác. Nhưng nhân dân xã Phong Cốc đã bí mật vớt xác, tổ chức đấu tranh sôi sục, khâm liệm và chôn cất bà chu đáo. Bất chấp sự đàn áp của địch, nhân dân kiên quyết đòi lập miếu thờ. Từ đó, trong tâm thức người dân Yên Hưng, Minh Hà trở thành “Phúc thần của dân” – người che chở, phù hộ cho mảnh đất này.

Minh Hà hy sinh khi mới 22 tuổi, để lại một tấm gương chói sáng về khí phách người phụ nữ Việt Nam, sẵn sàng hiến dâng cả tuổi xuân và sinh mệnh cho độc lập dân tộc.

Ngày 24/6/2005, Nhà nước truy tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Đỗ Thị Sinh – Minh Hà. Tên bà được đặt cho trường học, dựng tượng đài tại Quảng Ninh, trở thành niềm tự hào của quê hương Thạch Thất – Quảng Yên và của cả dân tộc.

Ngọn lửa không tắt

Câu chuyện về Anh hùng liệt sĩ Minh Hà không chỉ là ký ức lịch sử, mà là ngọn lửa tinh thần soi đường cho thế hệ trẻ hôm nay. Giữa thời bình, sự hy sinh của bà nhắc nhở mỗi đoàn viên, thanh niên về trách nhiệm giữ gìn Tổ quốc, sống xứng đáng với những người đã ngã xuống trong thời hoa lửa.