Minh Mạng

Minh Mạng (1791–1841)

Minh Mạng (tên thật là Nguyễn Phúc Đảm) là vị hoàng đế thứ hai của triều Nguyễn, trị vì từ năm 1820 đến 1841. Khác với vua cha Gia Long, Minh Mạng là một vị vua có tư duy cải cách hành chính cực kỳ quyết liệt, uyên bác Nho học, tinh thông chính trị và vô cùng kỷ luật. Ông dành toàn bộ tâm huyết để xây dựng một bộ máy nhà nước quân chủ trung ương tập quyền cao độ, siết chặt kỷ cương phép nước từ trung ương đến địa phương.

Đóng góp vĩ đại nhất của vua Minh Mạng là việc hoàn thiện bộ máy hành chính quốc gia. Ông đã bãi bỏ các Tổng trấn Bắc thành và Gia Định thành, chia lại toàn bộ đất nước thành các tỉnh trực thuộc trung ương (cả nước chia thành 30 tỉnh thành), trực tiếp bổ nhiệm quan lại từ kinh đô cử về để tránh tệ nạn cát cứ địa phương. Ông cũng là vị vua rất chú trọng đến việc xác lập và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia, đặc biệt là chủ quyền biển đảo đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cho người ra đo đạc, cắm mốc và vẽ bản đồ địa lý chi tiết. Dưới triều đại của ông, nền kinh tế nông nghiệp được thúc đẩy qua việc khai hoang lập ấp, đồng thời văn hóa giáo dục Nho học đạt tới đỉnh cao quy củ.

Dù có những hạn chế nhất định về tầm nhìn chiến lược đối với các mối đe dọa từ thực dân phương Tây ở giai đoạn cuối đời, Minh Mạng vẫn được lịch sử ghi nhận là một vị vua cần mẫn, tài năng và có cống hiến to lớn trong việc củng cố quốc gia thống nhất