Mở đường chiến lược cho cuộc tiến công năm 1972

Sau thất bại liên tiếp trong xuân hè 1971, Mỹ - ngụy phải co về phòng ngự. Thế và lực chiến trường rất có lợi cho ta. Tháng 5 năm 1971, Bộ Chính trị họp đánh giá tình hình chủ trương mở cuộc tiến công chiến lược trên chiến trường miền Nam, đánh bại chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của đế quốc Mỹ. Thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương chỉ đạo các chiến trường tiếp tục phản công và tiến công địch, đồng thời chuẩn bị cho cuộc tổng tiến công chiến lược.

Trong công tác chuẩn bị, việc xây dựng và phát triển hệ thống đường chiến lược chi viện cho các chiến trường và xây dựng mạng lưới đường chiến dịch trên các hướng là một trong những công tác trọng yếu. Bộ Tư lệnh Công binh được Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ tổ chức công trường mở 54 kilômét đường từ Cầu Khỉ đến Nguồn Rào. Chấp hành lệnh của Bộ, Bộ Tư lệnh Công binh thành lập cơ quan tiền phương chỉ huy công trường (Cầu Khỉ - Nguồn Rào) do đồng chí Phan Kim Bảng làm Chỉ huy trưởng, đồng chí Nguyễn Ích làm Chính ủy. Lực lượng sử dụng có hai trung đoàn công binh 225 và 229, mỗi trung đoàn có 4 tiểu đoàn. Toàn công trường có 3.867 người, 5 máy húc, 13 xe ben và 59 xe vận tải. Rút kinh nghiệm những đợt mở đường trước, chúng tôi tập trung chỉ đạo chuẩn bị tốt về mọi mặt hết sức chu đáo để bảo đảm thành công.

Phát hiện ta mở đường, địch huy động các loại máy bay, kể cả B52 đánh phá. Chúng sử dụng nhiều loại bom mìn để ngăn chặn quân ta. Nhưng với quyết tâm cao, tháng 7 năm 1971, nhiệm vụ cơ bản hoàn thành.

Để chuẩn bị chuyển khí tài, phương tiện cho các đơn vị tham gia chiến dịch chúng tôi quyết định huy động mọi phương tiện vận tải đưa trên 400 tấn khí tài các loại vào hệ thống kho công binh nằm trong hệ thống kho chiến dịch vào tháng 3 năm 1972.

Bộ Tư lệnh Công binh được thông báo chuẩn bị sẵn sàng phục vụ các chiến dịch. Các đơn vị tham chiến đã sẵn sàng lên đường. Ta đánh Quảng Trị, dùng tới 4 sư đoàn bộ binh, 7 trung đoàn pháo mặt đất, 7 trung đoàn pháo cao xạ tên lửa, 2 trung đoàn xe tăng thiết giáp và các binh khí kỹ thuật khác. Tổng số phương tiện cơ giới gồm trên 1.500 xe ô tô các loại, 200 xe xích, trên 130 xe tăng, trên 350 khẩu pháo xe kéo. Công binh đã góp phần bảo đảm cho các đơn vị và binh khí kỹ thuật hành quân an toàn bí mật vào nơi tập kết.

Ngày 20 tháng 3 năm 1972, các đơn vị bắt đầu chiếm lĩnh trận địa. Công binh đã rải quân trên các trục đường tiến quân.