Mở đường Nam tiến bằng tuyên truyền vũ trang

Trong quá trình xây dựng căn cứ địa Cao – Bắc – Lạng, cách mạng cần mở rộng cơ sở xuống các vùng đồng bằng Bắc Bộ. Năm 1942, Võ Nguyên Giáp được giao phụ trách Ban Xung phong Nam tiến.

Đây không phải một đơn vị quân đội theo nghĩa thông thường. Lực lượng thực hiện nhiệm vụ kết hợp tuyên truyền, vận động nhân dân, xây dựng cơ sở và tạo hành lang liên lạc.

Công việc đòi hỏi người chỉ huy phải vừa có khả năng tổ chức, vừa hiểu tình hình địa phương. Mỗi địa bàn lại có những điều kiện khác nhau, nên không thể áp dụng máy móc một phương pháp.

Qua hoạt động Nam tiến, Võ Nguyên Giáp có thêm kinh nghiệm về xây dựng cơ sở và tổ chức lực lượng trong điều kiện bí mật.

Kinh nghiệm này sau đó trở nên rất hữu ích khi ông xây dựng Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Ông hiểu rằng một lực lượng vũ trang cách mạng muốn tồn tại không thể chỉ dựa vào vũ khí mà cần có cơ sở chính trị trong nhân dân.

Hoạt động Nam tiến cũng góp phần mở rộng mạng lưới cách mạng từ vùng căn cứ ra các địa bàn khác.

Nhìn lại quá trình này, có thể thấy Võ Nguyên Giáp đã trải qua một quá trình trưởng thành từng bước. Trước khi được giao chỉ huy một đội quân, ông đã kinh qua công tác chính trị, tuyên truyền, tổ chức quần chúng và xây dựng cơ sở.