Mốc son tạo nên sức mạnh bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc
gày 2 và 5/8/1964 trở thành mốc son có ý nghĩa quan trọng, đáng tự hào của quân, dân miền Bắc và trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Nhân dân ta. Đây là chiến thắng trận đầu của Hải quân Nhân dân Việt Nam, đồng thời cũng là chiến thắng trận đầu của quân và dân miền Bắc trong chống chiến tranh phá hoại, bảo vệ miền Bắc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Tròn 60 năm trôi qua, nhưng giá trị lịch sử, cùng những bài học kinh nghiệm, những tấm gương chiến đấu dũng cảm của các Anh hùng liệt sĩ vẫn
Ngày 1/8/2024 bầu trời Bãi Cháy (TP Hạ Long) như xanh và êm ả hơn sau nhiều ngày mưa lớn kéo dài. Giữa tiếng sóng và gió lộng của vùng biển Cửa Lục, gần 500 đại biểu đã không giấu nổi niềm xúc động khi được có mặt trên chiếc tàu mang số hiệu 511 (Hải đội 4, Lữ đoàn 169, vùng 1 Hải quân) dự Lễ tượng niệm các Anh hùng liệt sĩ và Nhân dân hy sinh trong Chiến thắng trận đầu ngày 2 và 5/8/1964.
Các đại biểu thả hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ và Nhân dân hy sinh trong Chiến thắng trận đầu. Ảnh: Vũ Tiến Dũng (CTV).
Trong không khí linh thiêng và xúc động, nhiều đại biểu tham dự đã không kìm được nước mắt khi thắp nén hương thơm tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ. Ông Lê Đăng Nhự (SN 1940, quê ở xã Thiệu Giao, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hoá), nguyên Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 127, một trong những người có mặt tại vùng biển Bãi Cháy - Quảng Ninh đúng vào thời điểm máy bay địch tập kích, xúc động cho biết: Năm nay tôi 85 tuổi, nhưng ký ức của những ngày chiến đấu ác liệt và hào hùng cách đây 60 năm vẫn vẹn nguyên như ngày nào.
Trận chiến đấu ngày 5/8/1964, quân Mỹ không kích nhiều mục tiêu như căn cứ Hải quân ta ở Cửa Hội (Nghệ An); khu vực Vinh, Bến Thủy, Lạch Trường (Thanh Hóa), Cửa Lục (Quảng Ninh) và Cảng Gianh (Quảng Bình). Nhưng quy mô chiến tranh và ác liệt nhất là chúng bắn phá quân cảng Của Lục (TX Hồng Gai nay là TP Hạ Long).
Lúc ấy các tàu vừa chiến đấu, vừa cơ động tiến ra vịnh Hạ Long để tận dụng hình thế có núi đá che chắn, đồng thời phối hợp với lực lượng phòng không bờ biển bắn rơi 2 máy bay Mỹ, bắt sống Trung úy phi công An-vơ-rét (phi công Mỹ đầu tiên bị bắt ở miền Bắc) và cũng là sự khởi đầu bản hùng ca oanh liệt của Hải quân Nhân dân Việt Nam trong lịch sử xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành.
Tuy vậy, trong trận chiến ấy chúng tôi cũng đã mất đi những người đồng đội của mình. 60 năm qua đi, nhưng nỗi nhớ đồng đội của tôi chưa bao giờ nguôi ngoai. Điều quý giá nhất đối với tôi là được tự tay thắp nén nhang cho những đồng đội từng vào sinh ra tử với mình ngay trên vùng biển Cửa Lục này.
Ông Lê Đăng Nhự (xã Thiệu Giao, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hoá) thắp nén hương tưởng nhớ đồng đội đã hy sinh trong Chiến thắng trận đầu.
Là một trong những người trực tiếp tham gia cuộc chiến đấu, ông Phạm Hồng Thanh (SN 1939, ở xã Nghĩa Lộ, huyện Cát Hải, TP Hải Phòng) chia sẻ: Tham gia trong chiến thắng trận đầu, lúc đó tôi đảm nhiệm vai trò pháo thủ trên tàu 136 có nhiệm vụ di chuyển vào vùng biển Lạch Trường (tỉnh Thanh Hóa) để chiến đấu. Lạch Trường lúc đó là một trong 5 cửa lạch lớn đổ ra Biển Đông ở tỉnh Thanh Hóa và là nơi neo đậu tàu thuyền lý tưởng của Nhân dân và hải quân, cũng như tàu vận tải mỗi khi vận chuyển hàng từ Hải Phòng vào miền Nam.
Âm mưu, thủ đoạn của địch là dùng lực lượng lớn không quân bất ngờ đánh ồ ạt, uy hiếp tinh thần của quân và dân ta ngay từ đầu cuộc chiến. Mặc dù có số lượng tàu ít và nhỏ bé, chỉ có 3 tàu phóng lôi, còn nhiều hạn chế về tính năng kỹ thuật, lại trong tình huống chiến đấu hoàn toàn độc lập, không có lực lượng hỗ trợ, nhưng chúng tôi đã kiên cường tiến công tàu khu trục và đánh trả máy bay của địch.
“Đến với lễ tưởng niệm, tôi cảm thấy mình thật may mắn vì còn được chứng kiến ngày đất nước hòa bình và chúng tôi càng thêm thấu hiểu, biết ơn các Anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống cho đất nước độc lập, hạnh phúc hôm nay. Trong trận chiến đấu ngày 5/8/1964 đã có 78 cán bộ, chiến sỹ hải quân anh dũng hy sinh. Máu của các anh đã thấm đẫm, hoà quyện vào từng tấc đảo, từng sải biển thiêng liêng của Tổ quốc, tô thắm lá cờ vinh quang của Đảng, của Tổ quốc, làm sáng đẹp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”, làm rạng rỡ trang sử vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam Anh hùng. Đó là những tấm gương sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng, hy sinh quên mình vì Tổ quốc, vì Nhân dân” - ông Thanh xúc động cho biết.
Chung nỗi niềm như ông Nhự, ông Thanh, những người trực tiếp tham gia trận đánh 60 năm trước đều tuổi đã cao, chân đã yếu, nhưng đều cố gắng có mặt tại lễ tưởng niệm để thắp cho những người bạn, đồng đội đã ngã xuống một nén hương thơm.



