mỗi người lính là một câu chuyện (110)

Tôi gặp ông vào một buổi chiều yên tĩnh, khi căn nhà nhỏ chỉ còn lại tiếng lật giấy rất khẽ. Ông ngồi bên bàn, trước mặt là một cuốn sổ cũ, giấy đã ngả màu, mép sờn đi vì thời gian.

Tôi nghĩ đó chỉ là một cuốn sổ ghi chép bình thường.

Nhưng khi ông mở ra, tôi thấy những dòng chữ được viết rất ngay ngắn, đều đặn, rồi bỗng dừng lại đột ngột giữa một trang.

Không có dấu chấm.

Không có kết thúc.

Chỉ là một câu… chưa xong.

“Đến đây… thì dừng,” ông nói.

Ông tên là Dương Văn Hậu, từng làm nhiệm vụ thông tin liên lạc. Công việc của ông gắn với việc ghi chép, truyền đạt, và giữ lại những thông tin quan trọng.

Trong chiến tranh, một cuốn sổ không chỉ để viết.

Mà còn là cách để nhớ.

Để lưu lại những điều không thể nói ra nhiều lần.

Cuốn sổ này không phải của ông.

Nó thuộc về một người cùng đơn vị.

Người đó có thói quen ghi lại mọi thứ.

Không phải chuyện lớn.

Chỉ là những điều rất bình thường: ngày đi, đoạn đường, một vài suy nghĩ, đôi khi là một câu nói vu vơ.

“Viết cho đỡ quên,” người đó từng nói.

Ông Hậu không viết.

Chỉ nhìn.

Thỉnh thoảng đọc.

Không nghĩ rằng cuốn sổ ấy sẽ trở thành một thứ cần phải giữ.

Một lần, trong lúc nghỉ ngắn giữa đường hành quân, người đó lấy sổ ra.

Ngồi xuống.

Viết.

Ông Hậu ngồi gần đó.

Không đọc.

Chỉ thấy bàn tay viết đều.

Chậm.

Rồi dừng lại một chút.

Viết tiếp.

Chưa xong.

Thì có lệnh di chuyển.

Gấp.

Không chờ.

Người đó đóng sổ.

Nhét vào túi.

Đứng dậy.

Họ tiếp tục đi.

Nhưng không lâu sau đó, một tình huống xảy ra.

Không ai kịp chuẩn bị.

Không ai kịp phản ứng.

Khi mọi thứ lắng xuống, người đó không còn đứng trong hàng nữa.

Mọi người buộc phải tiếp tục.

Không có thời gian tìm kiếm.

Không có điều kiện quay lại.

Ông Hậu đi sau.

Khi đi qua vị trí vừa dừng, ông nhìn thấy cuốn sổ rơi lại trên đất.

Không ai để ý.

Ông cúi xuống.

Nhặt lên.

Không mở.

Chỉ cất vào túi.

“Tôi nghĩ… phải giữ,” ông nói.

Sau đó, cuốn sổ theo ông suốt chặng đường còn lại.

Ông không đọc ngay.

Không phải vì không muốn.

Mà vì không dám.

Đến khi mọi thứ tạm ổn, ông mới mở ra.

Những trang đầu đầy chữ.

Ngay ngắn.

Đều đặn.

Những dòng rất đời thường.

Không có gì lớn lao.

Nhưng càng đọc, ông càng thấy rõ con người phía sau những dòng chữ đó.

Đến trang cuối cùng.

Dòng chữ đang viết dở.

Không hoàn chỉnh.

Không có kết thúc.

Ông dừng lại.

Không đọc tiếp nữa.

Không phải vì không còn gì để đọc.

Mà vì không cần.

“Đến đó… là đủ,” ông nói.

Sau chiến tranh, ông mang cuốn sổ về.

Không ai hỏi.

Ông cũng không kể nhiều.

Chỉ giữ.

Có lúc mở ra.

Không đọc lại từ đầu.

Chỉ nhìn trang cuối.

Dòng chữ dừng lại giữa chừng.

Như một lời nói chưa kịp nói hết.

Như một suy nghĩ chưa kịp hoàn thành.

“Tôi không viết tiếp,” ông nói,
“vì đó không phải việc của mình.”

Tôi nhìn cuốn sổ rất lâu.

Một vật rất nhỏ.

Nhưng chứa đựng một khoảng dừng.

Một câu chưa kết thúc.

Một con người chưa kịp nói hết điều mình muốn.

Trong chiến tranh, không phải tất cả mọi câu chuyện đều có hồi kết rõ ràng.

Có những câu chuyện dừng lại giữa chừng.

Không phải vì thiếu.

Mà vì không còn thời gian.

Một cuốn sổ.

Một dòng chữ.

Và một khoảng trống… không thể viết tiếp.