mỗi người lính là một câu chuyện (69)

Từ nhỏ tôi đã thắc mắc một chuyện.

Mỗi lần giỗ bác, bà nội luôn đặt thêm một đôi đũa lên mâm cơm.

Không ai sử dụng.

Không ai động vào.

Nhưng năm nào cũng có.

Có lần tôi hỏi:

“Bà ơi, sao lại phải đặt thêm?”

Bà xoa đầu tôi.

Cười rất hiền.

“Để bác con có chỗ ngồi.”

Ngày ấy tôi còn nhỏ.

Không hiểu.

Lớn lên mới nhận ra.

Đôi đũa ấy không phải để ăn cơm.

Mà là để giữ lại một vị trí trong gia đình.

Để mọi người nhớ rằng trên mâm cơm này từng có một người con, một người anh, một người bác.

Người ấy đã đi xa.

Nhưng chưa bao giờ bị lãng quên.

Năm bà nội mất, mẹ tôi tiếp tục đặt đôi đũa ấy.

Rồi đến lượt tôi.

Giờ đây mỗi dịp giỗ, tôi vẫn làm như vậy.

Con trai tôi từng hỏi:

“Mẹ đặt cho ai?”

Tôi kể cho con nghe câu chuyện về người bác mà con chưa từng gặp.

Kể về lòng dũng cảm.

Kể về sự hy sinh.

Kể về những năm tháng đất nước gian khó.

Đứa bé lắng nghe rất chăm chú.

Rồi tự tay đặt đôi đũa lên bàn.

Khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng ký ức không mất đi.

Nó chỉ được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.