MỐI QUAN HỆ LÃNH ĐẠO-CHỈ HUY

Có thể nói tôi đi hết chiều dài binh nghiệp 43 năm (1976-2019), có 8 năm chiến đấu trên chiến trường Đông Bắc-Campuchia (1978 biên giới-1979-1986). Tôi may mắn được thụ hưởng đạo Đức Phong cách dưới trướng của hai vị lãnh đạo chỉ huy từ năm 1979-1981, đó là anh Trịnh Xuân An-Tiểu đoàn trưởng và anh Nguyễn Độ-Chính trị viên. Thuộc Tiểu đoàn BB5/eBB94/fBB307/MT579/QK5.

Ông Trịnh Xuân An sinh năm 1949, quê hương Hùng Tiến, Xuân Bình, Như Xuân, Thanh Hoá, nhập ngũ tháng 4/1970. Cán bộ thời đánh Mỹ, là trợ lý tác chiến Trung đoàn điều về dBB-5 vào tháng 12/1978. Đến tháng 8/1981 được bổ nhiệm Phó tham mưu trưởng Trung đoàn BB-94. Vậy mà tháng 10/1984 anh về bệnh binh 61% chứ không được nghỉ hưu.6.

Những con người Lãnh đạo chỉ huy chiến trường thống nhất, hòa quyện “văn võ song toàn”. Các ông quả là bậc hiền trí đích thực và là tấm gương sáng cho chúng tôi vào thời bấy giờ. Trên chiến trường ác liệt hiểm nguy, gian lao và vất vả, được làm sĩ quan thuộc quyền của các anh là một vinh dự lớn cho lớp sĩ quan trẻ như chúng tôi. Các anh dẫn dắt Tiểu đoàn từ năm 1979-1981, hành quân đánh trận theo chiều dài Đông Bắc.

Những người lãnh đạo chỉ huy như vậy, tất cả đội ngũ sĩ quan thuộc quyền sẽ phải chấp hành mệnh lệnh, tận tâm tận lực chiến đấu hết mình vì Tổ quốc; nhưng trước hết và trực tiếp nhất là cho hai vị chỉ huy của đơn vị mình. Đó là một tổng kết đắc giá trong mối quan hệ cán-binh trên chiến trường đổ máu, không thể ghi thành sách sử, chỉ có từ trong lòng chúng tôi hiểu sâu sắc về điều này.

Thời kỳ Tiểu đoàn BB-5 chinh phạt nơi núi rừng KuLen, quân Pon Pol nhớ đời về trận đánh mà chúng bị tiêu diệt gần gọn một đội hình vận tải chuyển hàng từ biên giới về nội địa. Đó là vào đầu mùa khô (tháng 3/1980), người Tiểu đoàn trưởng-Trịnh Xuân An dẫn dắt một đại đội bộ binh (tăng cường hỏa lực đi cùng), hành quân về pum Kađạ tổ chức đánh phục kích. Lực lượng đáng tin cậy nhất của Tiểu đoàn trưởng hôm ấy thuộc Đại đội bộ binh 7, do anh Bùi Ngọc Thuỷ-đại đội trưởng; nhưng chỉ huy trục tiếp là Tiểu đoàn trưởng-Trịnh Xuân An. Mặc dù ta đã đánh tan cơ bản quân Pon Pol ra khỏi đất nước Campuchia, nhưng bọn tàn quân thì có ở khắp mọi nơi. Địa bàn pum Ka-đạ là một trong những nơi quân địch bu bám và hoạt động thường xuyên.

Kinh nghiệm trận mạc của người Tiểu đoàn trưởng dBB-5 không thể không cảnh giác cao độ. Anh chọn hướng Đông Nam pum Kađạ để triển khai đội hình phục kích rải dài, có phương án đánh chặn đầu khóa đuôi. Tại đây đã diễn ra một trận đánh đúng ý định, đúng hướng, đúng phương án và cách đánh. Khi quân địch lọt vào vòng vây, quân ta chủ động nổ súng bất ngờ đánh úp và đã hốt gọn đội hình chúng hành quân. Tiêu diệt tại chỗ 20 tên, bắt sống hai tên, thu 41 súng chủ yếu là B-40. Ta an toàn về người và trang bị. (Tại sao địch ít hơn số súng thu được, vì là đoàn quân vận chuyển vũ khí hàng hóa vào cung cấp bên trong nội địa). Đây là một trận đánh đẹp, có chất lượng về nghệ thuật đánh phục kích. Bài học cho chiến thắng thuộc về năng lực người chỉ huy: trình độ kiến thức quân sự, phán đoán cân nhắc, biết dự lường tình huống, chọn vị trí và bố trí đội hình phục kích, phương án hiệp đồng, cách đánh, bí mật bất ngờ và thời cơ nổ súng, sức mạnh tiến công.

Sau khi soát xét hậu của trận tác chiến quân ta giành chiến thắng giòn giã, những công việc cần xử lý để ra lệnh rút quân về hậu cứ. Tiểu đoàn trưởng- Trịnh Xuân An chỉ thị cho anh Ngô Anh Chiến, quê hương Tam Nghĩa, Núi Thành, Quảng Nam, lúc này là tiểu đội trưởng lính vận tải, được giao trọng trách cáng tên Pon Pot bị thương về nơi điều trị an toàn. Tù binh địch đã không bị tra tấn và đánh đập, còn được ăn uống và dẫn giải về giao cho chính quyền của bạn, phải khiêng võng trên đoạn đường dài mấy mươi cây số. Điều đó thuộc về giá trị đạo Đức và tính nhân văn của người Tiểu đoàn trưởng Trịnh Xuân An.

Đây là lòng nhân đạo của Quân tình nguyện Việt Nam đã được nhận thức sâu sắc, giúp họ trút bỏ nỗi lo âu và hoảng sợ sẽ bị trả thù. Mặc dù tội ác của Ponpol đối với quân ta là rất dã man, nhưng với tấm lòng bao dung và nhân ái, quân ta luôn làm tốt và ngược lại quân địch. Chính sách khoan hồng và độ lượng của Đảng và Nhà nước, được thấm đậm vào máu thịt của anh lính tình nguyện quân. Vì vậy tại cuộc họp Quân chính Sư đoàn BB-307 sơ kết 6 tháng đầu năm 1980, đã chọn trận đánh của Tiểu đoàn BB-5 để biểu dương-rút kinh nghiệm, cách đánh phục kích cho chiến trường Đông Bắc.

Đại đội trưởng Bùi Ngọc Thủy là người con quê hương Hoài Hương, Hoài Nhơn, Bình Định. Thành tích đánh giặc của anh kể từ đầu cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam, thật đáng nể trọng. Ngày còn ở chốt “Đồi sắn” Ozaday, những cái chốt Tiểu đoàn BB-5 phòng ngự bị địch đánh đẩy lùi. Người Tiểu đoàn trưởng lúc bấy giờ là Cố Đại tá anh hùng LLVTND Trịnh Minh Hổ đều gọi tên anh Thủy, đưa quân đánh tái chiếm. Về sau chuyện rất đáng buồn, anh bị gọi tên dừng cuộc chiến đấu khi đang còn xung trận, chỉ vì chỉ thị “H-77”, nghe đâu dính dáng lý lịch gia đình

Ấn tượng và ngưỡng mộ về một con người đánh giặc giỏi trên chiến trường, tôi không thể nào quên được anh. Mỗi lần gặp mặt đồng đội chiến đấu trong đội ngũ Quân tình nguyện, chúng tôi hay nhắc tên của anh như một thần tượng. Một hôm tôi gợi ý cho anh Phan Hoàng Yến người cùng đơn vị cũ, hãy cố gắng tìm về quê anh Thủy để hiểu về cuộc sống gia đình. Anh Phan Hoàng Yến cất công cho một chuyến đi về tận quê hương anh Hoài Hương, Hoài Nhơn. Đến năm 2013 vào dịp Kỷ niệm 35 năm ngày thành lập Sư đoàn BB-307 tại Đà Nẵng. Tôi được chào đón anh Bùi Ngọc Thuỷ, anh rất cảm động và nói “muốn đi thăm anh em, mà không có điều kiện”. Vậy là chúng tôi đã được toại nguyện lòng mình, sau mấy mươi năm tìm lại được “người hùng” của thuở nào. Tôi tặng cho anh một đôi bò giống, một chiếc tivi; an ủi anh một phần của cái ngày “lủi thủi” ấy!

Với anh Trịnh Xuân An chúng tôi phải tìm bằng được và mời anh vào Nam họp mặt đồng đội. Sau đó thì đã mở một chuyến đi Bắc, đến tận nhà để thăm gia đình anh. Với anh Nguyễn Độ may mắn được gần nhau, chúng tôi không thể không đến thăm mỗi lần đi qua quê hương Quảng Ngãi. Những lần như vậy tình thầy trò giữa cấp trên với cấp dưới, được sống lại biết bao ký ức đẹp của chiến trường.

Câu chuyện rất xưa cũ nhưng bên trong chứa đựng tất thảy tình cảm-đạo Đức-phẩm giá của người lính Cụ Hồ; đặc biệt là vai trò và mối quan hệ người lãnh đạo-chỉ huy . Trong chiến đấu chỉ có đoàn kết-trí dũng-quyết tâm-yêu thương-một lòng sống chết vì nhau. Khó đến mấy, ác liệt đến mấy cũng giành chiến thắng.

Nhiều người trên thế giới hỏi rằng “Con người Việt Nam của các thế hệ trước, sao mà đánh giặc giỏi vậy…!” Chỉ đơn giản một điều là: Những nhà lãnh đạo-chỉ huy ưu tú, đạo Đức sáng ngời, bản lĩnh kiên trung, hy sinh vô điều kiện. Nhờ vậy mà họ dẫn dắt những đoàn quân từ không đến có, từ có ít đến có nhiều, chuyển hóa từ thua thành thắng. Họ nhanh chóng trưởng thành “binh hùng tướng mạnh” và không ngại bất cứ kẻ thù nào…