Mối tình giữa những năm tháng kháng chiến

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nhà thơ Nguyễn Bính và nữ nhà báo Nguyễn Hồng Châu đã gặp nhau, nên duyên vợ chồng giữa chiến trường Nam Bộ. Chuyện tình của họ được khắc họa qua câu đối: “Tình dân tộc keo sơn Nguyễn Bính / Thù xâm lăng lửa đỏ Hồng Châu”.

Nhà thơ Nguyễn Bính và vợ, bà Hồng Châu thời trẻ.

Nguyễn Bính, tên thật Nguyễn Trọng Bính, sinh năm 1918 tại huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Ông sớm nổi tiếng với những vần thơ mang màu sắc dân dã, mộc mạc. Sau khi giác ngộ cách mạng, Nguyễn Bính tham gia hoạt động kháng chiến và có mặt tại Nam Bộ khi thực dân Pháp quay lại xâm lược. Tại đây, ông làm phóng viên Báo Tổ quốc của Chiến khu 8 và sáng tác nhiều tác phẩm về cuộc kháng chiến, trong đó có bài “Cửu Long giang”, sau được phổ nhạc thành ca khúc “Tiểu đoàn 307”.

Trong khi đó, Nguyễn Hồng Châu, tên thật Nguyễn Lục Hà, sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Năm 1938, bà được kết nạp Đảng và tham gia xây dựng phong trào cách mạng tại Trà Vinh. Tháng 5/1941, bà bị thực dân Pháp bắt và giam qua nhiều nhà lao ở Trà Vinh, Cần Thơ, Sài Gòn. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà được trả tự do và tiếp tục hoạt động cách mạng. Khi thực dân Pháp trở lại Nam Bộ, bà tham gia công tác phụ nữ, rồi làm giáo viên và sau đó là biên tập viên, phóng viên Báo Kháng địch của Chiến khu 9.

Nguyễn Bính và Hồng Châu gặp nhau trong những năm kháng chiến ở Nam Bộ. Từ một cuộc gặp tình cờ tại tiệm sách Ánh Sáng ở vàm Chắc Băng, tình cảm giữa hai người dần nảy nở. Theo lời kể của Hồng Châu, Lê Duẩn, khi đó là Bí thư Xứ ủy Nam Bộ, đã động viên bà kết duyên với Nguyễn Bính, đồng thời mong muốn nhà thơ tiếp tục gắn bó với cuộc kháng chiến ở miền Nam.

Ngày 2/9/1951, tiệm sách Ánh Sáng của Hồng Châu khai trương và cũng là ngày Nguyễn Bính nhờ người mang trầu cau đến xin cưới. Đến tháng 10/1951, hai người tổ chức lễ thành hôn. Ngày 2/9/1952, con gái duy nhất của họ, Nguyễn Bính Hồng Cầu, ra đời.

Hạnh phúc của đôi vợ chồng kháng chiến không kéo dài. Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Bính theo đoàn cán bộ, chiến sĩ tập kết ra miền Bắc, còn Hồng Châu ở lại miền Nam vì hoàn cảnh gia đình và nhiệm vụ cách mạng. Trước lúc chia tay, hai người hẹn ngày đoàn tụ. Nhưng lời hẹn ấy không thành.

Ngày 20/1/1966, nhà thơ Nguyễn Bính qua đời sau một cơn bạo bệnh, khi mới 48 tuổi. Ông không thể trở lại miền Nam như lời đã hẹn với người vợ Hồng Châu.

Hơn nửa thế kỷ sau, tháng 10/2017, nhà báo Nguyễn Hồng Châu qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh. Cuộc đời của hai người khép lại, nhưng câu chuyện tình giữa một nhà thơ và một nữ chiến sĩ cách mạng vẫn được nhớ đến như một câu chuyện đẹp về tình yêu, nghĩa vợ chồng và sự lựa chọn gắn bó với cách mạng trong những năm tháng chiến tranh.