MÓN NỢ TRONG LÒNG MADAME BÌNH

MÓN NỢ TRONG LÒNG MADAME BÌNH

Trong chuyến công du cuối cùng năm 2002 tại Iraq, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đã trải lòng về khoản nợ dầu từ năm 1975. Bằng sự chân thành và uy tín ngoại giao, bà không chỉ xóa nhòa gánh nặng nợ nần cho đất nước mà còn chạm đến trái tim Tổng thống Saddam Hussein.

Đó là những ngày thu năm 2002. Nắng Baghdad hanh hao và oi nồng, phảng phất cái không khí ngột ngạt của một vùng đất đang nín thở chờ dông bão. Cuộc chiến tranh Trung Đông đã cận kề, bóng đen của máy bay và bom đạn như chực chờ phủ xuống thủ đô Iraq.

Trong căn phòng dát vàng của lâu đài Al-Faw, một cuộc gặp gỡ đặc biệt đang diễn ra. Đối diện với Tổng thống Saddam Hussein – người đàn ông quyền lực và đầy gai góc . là một người phụ nữ Việt Nam nhỏ nhắn, mái tóc đã điểm bạc, ánh mắt vừa dịu dàng nhưng lại ẩn chứa một nghị lực phi thường.

Đó là Madame Nguyễn Thị Bình, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Đây là chuyến công du nước ngoài cuối cùng của bà trước khi chính thức về nghỉ hưu.

Cuộc trò chuyện ban đầu diễn ra trong sự xã giao ấm áp. Nhưng rồi, bầu không khí chợt lắng xuống khi Madame Bình chủ động lái câu chuyện về một kỷ niệm đã ngủ yên gần ba thập kỷ.

"Thưa Tổng thống..." – giọng bà trầm xuống, chứa đựng sự chân thành tha thiết – "Hôm nay tôi sang đây, phần vì tình hữu nghị giữa hai dân tộc, phần vì một niềm trăn trở cá nhân. Nhớ lại mùa thu năm 1975, khi miền Nam Việt Nam vừa hoàn toàn giải phóng, đất nước chúng tôi đứng trước muôn vàn thiếu thốn. Trong cơn khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ ấy, chính Tổng thống và nhân dân Iraq đã chìa tay giúp đỡ, cho Việt Nam vay những chuyến tàu dầu vô cùng quý giá."

Saddam Hussein lặng im nhìn người nữ ngoại giao huyền thoại từng khiến cả thế giới nể phục tại Hội nghị Paris năm nào.

Madame Bình khẽ thở dài, đôi bàn tay chắp lại trên đùi:

"Chỉ còn vài tháng nữa thôi, tôi sẽ chính thức cởi bỏ trọng trách quốc gia để về nghỉ hưu. Thế nhưng, món nợ dầu năm xưa... đất nước chúng tôi vẫn chưa thể hoàn trả trọn vẹn cho Iraq. Nếu chưa giải quyết xong điều này, khi trở về làm một người dân bình thường, trong lòng tôi thực sự không thể an yên."

Cả căn phòng rộng lớn chìm vào im lặng trong vài giây. Câu nói của vị nữ nguyên thủ không mang thứ ngôn ngữ ngoại giao cứng nhắc, cũng chẳng phải là một lời xin khất nợ khéo léo. Đó là tiếng lòng của một con người suốt đời coi "Danh dự" và "Sự trung thực" là kim chỉ nam. Một người phụ nữ sắp bước sang bên kia sườn dốc cuộc đời nhưng vẫn trăn trở từng gánh nặng của quê hương.

Tổng thống Saddam Hussein nhìn sâu vào mắt bà. Sự cứng cỏi thường thấy trên gương mặt vị lãnh đạo Iraq như tan chảy trước tấm chân tình ấy. Ông mỉm cười, lắc đầu nhẹ nhàng rồi cất lời:

"Madame Bình! Lịch sử và nhân dân Iraq luôn dành cho Việt Nam sự kính trọng sâu sắc nhất. Sự hy sinh của các bạn cho độc lập tự do là vô giá. Món dầu năm ấy là sự sẻ chia của những người đồng chí."

Ông chồm người về phía trước, giọng nói đầy quyết đoán nhưng vô cùng ấm áp:

"Mong bà hãy trở về quê nhà, nghỉ ngơi thật bình yên và giữ gìn sức khỏe. Bà không được để điều này làm bận lòng thêm một phút nào nữa. Bắt đầu từ giờ phút này, giữa Việt Nam và Iraq... không còn bất kỳ khoản nợ nào cả!"

Ngay trong ngày hôm đó, các văn bản hợp đồng chính thức xóa toàn bộ khoản nợ dầu cho Việt Nam đã được phía Iraq ký kết gọn gàng.

Cả căn phòng rộng lớn chìm vào im lặng trong vài giây. Câu nói của vị nữ nguyên thủ không mang thứ ngôn ngữ ngoại giao cứng nhắc, cũng chẳng phải là một lời xin khất nợ khéo léo. Đó là tiếng lòng của một con người suốt đời coi "Danh dự" và "Sự trung thực" là kim chỉ nam. Một người phụ nữ sắp bước sang bên kia sườn dốc cuộc đời nhưng vẫn trăn trở từng gánh nặng của quê hương.

Tổng thống Saddam Hussein nhìn sâu vào mắt bà. Sự cứng cỏi thường thấy trên gương mặt vị lãnh đạo Iraq như tan chảy trước tấm chân tình ấy. Ông mỉm cười, lắc đầu nhẹ nhàng rồi cất lời:

"Madame Bình! Lịch sử và nhân dân Iraq luôn dành cho Việt Nam sự kính trọng sâu sắc nhất. Sự hy sinh của các bạn cho độc lập tự do là vô giá. Món dầu năm ấy là sự sẻ chia của những người đồng chí."

Ông chồm người về phía trước, giọng nói đầy quyết đoán nhưng vô cùng ấm áp:

"Mong bà hãy trở về quê nhà, nghỉ ngơi thật bình yên và giữ gìn sức khỏe. Bà không được để điều này làm bận lòng thêm một phút nào nữa. Bắt đầu từ giờ phút này, giữa Việt Nam và Iraq... không còn bất kỳ khoản nợ nào cả!"

Ngay trong ngày hôm đó, các văn bản hợp đồng chính thức xóa toàn bộ khoản nợ dầu cho Việt Nam đã được phía Iraq ký kết gọn gàng.

Cả căn phòng rộng lớn chìm vào im lặng trong vài giây. Câu nói của vị nữ nguyên thủ không mang thứ ngôn ngữ ngoại giao cứng nhắc, cũng chẳng phải là một lời xin khất nợ khéo léo. Đó là tiếng lòng của một con người suốt đời coi "Danh dự" và "Sự trung thực" là kim chỉ nam. Một người phụ nữ sắp bước sang bên kia sườn dốc cuộc đời nhưng vẫn trăn trở từng gánh nặng của quê hương.

Tổng thống Saddam Hussein nhìn sâu vào mắt bà. Sự cứng cỏi thường thấy trên gương mặt vị lãnh đạo Iraq như tan chảy trước tấm chân tình ấy. Ông mỉm cười, lắc đầu nhẹ nhàng rồi cất lời:

"Madame Bình! Lịch sử và nhân dân Iraq luôn dành cho Việt Nam sự kính trọng sâu sắc nhất. Sự hy sinh của các bạn cho độc lập tự do là vô giá. Món dầu năm ấy là sự sẻ chia của những người đồng chí."

Ông chồm người về phía trước, giọng nói đầy quyết đoán nhưng vô cùng ấm áp:

"Mong bà hãy trở về quê nhà, nghỉ ngơi thật bình yên và giữ gìn sức khỏe. Bà không được để điều này làm bận lòng thêm một phút nào nữa. Bắt đầu từ giờ phút này, giữa Việt Nam và Iraq... không còn bất kỳ khoản nợ nào cả!"

Ngay trong ngày hôm đó, các văn bản hợp đồng chính thức xóa toàn bộ khoản nợ dầu cho Việt Nam đã được phía Iraq ký kết gọn gàng.

Chuyến bay đưa Madame Bình rời Baghdad lăn bánh trên đường băng. Qua ô cửa kính, bà nhìn bầu trời Iraq lần cuối. Gánh nặng trăn trở suốt gần 30 năm cuối cùng đã được trút bỏ – không phải bằng sức mạnh của tiền bạc hay quyền lực, mà bằng chính nhân cách, sự chân thành và cái uy rất riêng của một huyền thoại ngoại giao Việt Nam.