Một bài hát – một thời ký ức

Có những bài hát được viết trong những khoảnh khắc rất đặc biệt của cuộc đời. Với bà Lê Thị Khải, “Sáng mãi tên anh” ra đời vào đêm trước ngày chia tay đơn vị TNXP, khi những kỷ niệm về đồng đội và những người đã hy sinh ùa về. Ca khúc mộc mạc nhưng chứa đựng tình cảm sâu nặng của người nữ TNXP với những người đã cùng mình đi qua chiến tranh.

Bà Khải sinh năm 1945, là người dân xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội. Bà luôn được biết đến là người nhiệt tình với các phong trào của địa phương, được chính quyền và nhân dân yêu quý. Hiện bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu và Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng.

Ca khúc viết trong đêm chia tay

Năm 1965, khi vừa 20 tuổi, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP. Bà được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước.

Đơn vị có nhiệm vụ bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt là tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh. Bà cùng đồng đội ngày ngày sửa chữa đường, đắp lại nền đường, rà phá bom mìn và loại bỏ những vật cản.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, những công việc ấy luôn tiềm ẩn nguy hiểm. Nhưng với những người TNXP, nhiệm vụ được đặt lên trên hết.

Bà Khải từng bị thương trong một lần thực hiện nhiệm vụ. Tháng 7-1965, khi được cử đi về phía Nam lấy dụng cụ, bà đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa thì một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu. Mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương.

Đồng đội đưa bà đi điều trị. Sau khi bình phục, bà trở lại đơn vị. Vết sẹo trên đầu vẫn còn đến hôm nay như một dấu ấn về những ngày tháng không thể quên.

Đến tháng 12-1969, bà hoàn thành nhiệm vụ và chuẩn bị rời đơn vị. Đêm trước ngày chia tay, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”.

Bài hát thể hiện sự biết ơn đối với những người đã hy sinh, những thương binh và những người đã cống hiến cho Tổ quốc. Những lời ca mộc mạc nhưng chân thành khiến nhiều đồng đội xúc động.

Trong tiếng hát ấy có niềm tự hào về những năm tháng đã sống hết mình, nhưng cũng có nỗi buồn khi nghĩ đến những người đồng đội đã không còn cơ hội trở về.

Có lẽ chính vì được viết từ những trải nghiệm thật nên bài hát mang sức lay động đặc biệt. Nó không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là ký ức được lưu giữ bằng âm nhạc.

Sau khi xuất ngũ, bà Khải trở về quê hương. Bà tiếp tục tham gia công tác Hội Cựu TNXP và tích cực với các hoạt động địa phương.

Hơn nửa thế kỷ sau, câu chuyện về “Sáng mãi tên anh” vẫn nhắc nhớ về một thế hệ đã dành tuổi xuân cho đất nước. Với bà Khải, đó cũng là cách để tên tuổi và ký ức của những người đồng đội được tiếp tục lưu giữ.