Một bữa cơm giữa chiến trường

Có những ngày ở bệnh xá Đức Phổ, cả đơn vị chỉ có cơm độn với rau rừng, thỉnh thoảng mới có thêm ít cá suối hoặc muối vừng. Điều đặc biệt là Đặng Thùy Trâm gần như luôn ăn sau cùng.

Trong nhật ký, chị nhiều lần viết về những bữa cơm vội. Có hôm vừa bưng bát cơm lên thì có thương binh được cáng vào. Chị lập tức đặt bát xuống để chạy vào phòng mổ. Khi ca cấp cứu kết thúc, cơm đã nguội lạnh, chỉ còn vài miếng sắn và chút canh loãng. Chị vẫn vui vẻ ăn hết rồi lại tiếp tục làm việc suốt đêm. Những dòng nhật ký cho thấy điều chị quan tâm nhất không phải mình ăn gì, mà là thương binh có qua khỏi hay không, đồng đội có đủ sức tiếp tục chiến đấu hay không.

Có lần, sau nhiều ngày bám trụ giữa bom đạn, đơn vị kiếm được một ít gạo và nấu được một nồi cơm trắng hiếm hoi. Mọi người đều bảo bác sĩ Trâm ăn nhiều hơn vì chị làm việc quá sức. Chị chỉ cười, gắp bớt cơm sang bát của một thương binh trẻ rồi nói rằng: "Các em cần khỏe để còn trở về đơn vị." Chi tiết này được nhiều đồng đội sau này kể lại khi hồi tưởng về chị, như một nét tính cách rất đặc trưng: luôn nghĩ cho người khác trước bản thân.

Đó không phải là một bữa ăn thịnh soạn. Chỉ là một bát cơm nguội giữa rừng, một nồi canh rau và vài người lính ngồi sát bên nhau. Nhưng chính những bữa cơm như thế đã nuôi dưỡng nghị lực của cả một thế hệ, để họ tiếp tục đi qua những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh

Ngày còn ngồi trên ghế nhà trường, chúng tôi từng được nghe thầy cô kể về cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh - một con người đã dành cả tuổi trẻ của mình để đi qua nhiều quốc gia, tìm hiểu con đường cứu nước, mang theo khát vọng giành lại độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.

Khi ấy, những câu chuyện về hành trình bôn ba tìm đường cứu nước của Bác được tiếp nhận qua từng trang sách, từng bài giảng lịch sử. Nhưng chỉ đến khi được đặt chân tới những địa danh mà Người từng sinh sống, làm việc, chúng tôi mới thực sự cảm nhận sâu sắc hơn sự vĩ đại của một con người đã hy sinh cả cuộc đời vì Tổ quốc.