MỘT BỮA CƠM XA QUÊ

Bữa cơm quê Việt Nam vốn đơn giản.

Rau.

Cá.

Nồi cơm nóng.

Bát nước mắm.

Một ấm chè xanh.

Nhưng với người xa quê, một bữa cơm như thế có thể trở thành cả một miền ký ức.

Những thanh niên Việt Nam sang Nhật trong phong trào Đông Du nhiều khi phải sống rất tiết kiệm.

Tiền bạc hạn chế.

Cuộc sống xa lạ.

Họ phải tự chăm sóc nhau.

Trong những ngày ấy, có những bữa cơm rất đơn sơ.

Một ít gạo.

Một món ăn.

Vài người ngồi quây quần.

Có khi họ vừa ăn vừa nói chuyện quê nhà.

Người Nghệ An nhớ Nghệ An.

Người Bắc nhớ miền Bắc.

Người Nam nhớ miền Nam.

Mỗi người một quê.

Nhưng tất cả cùng chung một nỗi đau:

Đất nước bị mất chủ quyền.

Phan Bội Châu cũng nhiều lần sống trong cảnh thiếu thốn.

Đối với ông, việc nước quan trọng hơn sự sung túc cá nhân.

Có những người hoạt động yêu nước không có một cuộc sống đầy đủ.

Họ đi lại nhiều.

Phải tìm chỗ ở.

Phải tìm người giúp đỡ.

Phải đối phó với sự truy lùng.

Có những lúc trong túi không còn bao nhiêu tiền.

Nhưng họ vẫn nghĩ đến việc đưa người khác sang học.

Vẫn tìm cách vận động.

Vẫn viết.

Vẫn liên lạc.

Bữa cơm vì thế trở thành nơi người ta nhắc nhau nhớ về mục tiêu.

Một người có thể nói:

– Chúng ta phải cố gắng.

Người khác đáp:

– Sau này về nước còn nhiều việc phải làm.

Không cần những lời hùng hồn.

Chỉ cần một câu giản dị.

Nhưng nó giữ cho người ta không bỏ cuộc.

Có lẽ những người trẻ hôm nay khó hình dung được cảm giác của một thanh niên hơn một trăm năm trước rời quê đi học ở một đất nước xa xôi.

Không điện thoại.

Không internet.

Không thể gọi về nhà bất cứ lúc nào.

Muốn gửi một lá thư phải chờ.

Muốn biết tin gia đình phải đợi.

Một tin xấu có thể đến rất muộn.

Một cuộc chia tay có thể kéo dài nhiều năm.

Vậy mà họ vẫn đi.

Bởi họ tin rằng tương lai đất nước cần một thế hệ khác.

Phan Bội Châu luôn đặt niềm tin vào thanh niên.

Ông hiểu rằng người trẻ có sức mạnh của tuổi trẻ.

Có khả năng học hỏi.

Có khả năng thích nghi.

Có thể tiếp nhận những tư tưởng mới.

Nếu thanh niên được thức tỉnh, đất nước sẽ có tương lai.

Một bữa cơm xa quê vì thế không chỉ là bữa ăn.

Nó là nơi những người trẻ tìm thấy nhau.

Họ chia sẻ một chút thức ăn.

Một chút nỗi nhớ.

Một chút hy vọng.

Rồi ngày mai lại tiếp tục học.

Tiếp tục đi.

Tiếp tục sống.

Đến một lúc, bữa cơm kết thúc.

Mọi người đứng dậy.

Có người rửa bát.

Có người xếp sách.

Có người tiếp tục học.

Ngoài cửa sổ, tuyết vẫn rơi.

Nhưng trong căn phòng nhỏ, những người trẻ Việt Nam vẫn ngồi bên nhau.

Họ biết mình nghèo.

Biết mình cô đơn.

Biết đường về còn xa.

Nhưng họ cũng biết mình đang mang theo một thứ rất quý:

niềm tin vào ngày mai của đất nước.